Shtatzania dhe maredheniet intime – Artikull informues për shëndetin seksual dhe riprodhues gjatë shtatzënisë

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME – Shtatzënia është një nga periudhat më të rëndësishme në jetën e një gruaje dhe të një çifti. Gjatë saj ndodhin ndryshime të shumta fizike, hormonale dhe emocionale, të cilat mund të ndikojnë edhe në marrëdhëniet intime.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME – Një nga pyetjet më të shpeshta që lind gjatë shtatzënisë është nëse marrëdhëniet seksuale janë të sigurta për nënën dhe foshnjën. Në një shtatzëni normale dhe pa komplikacione, marrëdhëniet seksuale zakonisht mund të vazhdojnë gjatë shtatzënisë. Sipas American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), aktiviteti seksual, përfshirë marrëdhëniet me penetrim, përgjithësisht konsiderohet i sigurt në shtatzënitë e shëndetshme. Fetusi mbrohet nga qesja amniotike, muskujt e mitrës dhe strukturat anatomike të aparatit riprodhues.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME – Megjithatë, shtatzënia nuk është e njëjtë për çdo grua. Në raste të caktuara, mjeku mund të rekomandojë kufizimin ose shmangien e marrëdhënieve intime. Prandaj, pyetja nuk duhet të jetë vetëm “A lejohen marrëdhëniet seksuale gjatë shtatzënisë?”, por edhe “A janë të përshtatshme për këtë shtatzëni specifike?”.

Përveç sigurisë fizike, rëndësi të madhe ka edhe aspekti emocional. Dëshira seksuale mund të ndryshojë gjatë muajve të shtatzënisë, ndërsa frika, lodhja, të përzierat, ndryshimet trupore dhe shqetësimi për foshnjën mund të ndikojnë në intimitetin e çiftit.

Qëllimi i këtij artikulli është të ofrojë informacion të qartë, praktik dhe të kuptueshëm për marrëdhëniet intime gjatë shtatzënisë, duke trajtuar ndryshimet sipas tremujorëve, pozicionet më të rehatshme, situatat kur duhet kujdes, infeksionet seksualisht të transmetueshme, komunikimin në çift dhe shenjat që kërkojnë konsultë mjekësore.

SHTATZËNIA DHE NDRYSHIMET NË JETËN INTIME TË ÇIFTIT

Shtatzënia nuk ndryshon vetëm trupin e gruas. Ajo mund të ndryshojë edhe mënyrën se si çifti e përjeton intimitetin.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME -Ne fillim të shtatzënisë, gruaja mund të përjetojë:

• lodhje të shtuar;
• të përziera dhe të vjella;
• ndjeshmëri të gjinjve;
• ndryshime të humorit;
• përgjumje;
• ulje të dëshirës seksuale;
• shqetësim ose frikë për foshnjën.

Në disa gra ndodh e kundërta dhe dëshira seksuale mund të rritet. Për këtë arsye, nuk ekziston një model i vetëm “normal” i jetës seksuale gjatë shtatzënisë.

Partneri gjithashtu mund të ketë frikë se marrëdhëniet seksuale mund të dëmtojnë foshnjën. Kjo frikë është e zakonshme, por në një shtatzëni pa komplikacione, penetrimi seksual nuk e prek drejtpërdrejt fetusin.

Komunikimi është një nga elementet më të rëndësishme. Çifti duhet të flasë hapur për atë që ndihet mirë, atë që shkakton shqetësim dhe mënyrat alternative për të ruajtur afërsinë.

A JANË TË SIGURTA MARRËDHËNIET INTIME GJATË SHTATZËNISË?

Në shumicën e shtatzënive normale, po.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME – Marrëdhëniet seksuale zakonisht nuk dëmtojnë fetusin sepse fetusi ndodhet brenda mitrës dhe është i mbrojtur nga qesja amniotike dhe strukturat e tjera të mitrës. Penisi nuk arrin te fetusi gjatë marrëdhënieve seksuale.

Megjithatë, siguria varet nga gjendja konkrete obstetrike.

Mjeku mund të rekomandojë shmangien e marrëdhënieve seksuale në situata të caktuara, për shembull kur ekziston një komplikacion obstetrik ku aktiviteti seksual mund të rrisë rrezikun.

Prandaj, nëse gjinekologu ka dhënë udhëzime specifike për kufizimin e aktivitetit seksual, ato duhet të ndiqen.

Një tjetër aspekt i rëndësishëm është pëlqimi. Edhe nëse marrëdhëniet seksuale janë të sigurta nga ana mjekësore, gruaja nuk është e detyruar të kryejë marrëdhënie nëse nuk ndihet mirë fizikisht ose emocionalisht.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME SIPAS TREMUJORËVE

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME Tremujori i parë

Tremujori i parë përfshin periudhën fillestare të shtatzënisë.

Në këtë fazë, ndryshimet hormonale janë të mëdha. Shumë gra përjetojnë:

• lodhje;
• të përziera;
• të vjella;
• ndjeshmëri të gjinjve;
• përgjumje;
• ndryshime të humorit.

Këto simptoma mund të ulin dëshirën për marrëdhënie intime.

Një nga frikërat më të zakonshme është se marrëdhëniet seksuale mund të shkaktojnë abort. Në një shtatzëni normale, marrëdhëniet seksuale nuk konsiderohen shkak i abortit. Megjithatë, çdo gjakderdhje gjatë shtatzënisë duhet vlerësuar sipas rrethanave konkrete.

Në këtë periudhë mund të jetë më e rëndësishme të ruhet afërsia emocionale sesa të fokusohet çifti vetëm te marrëdhëniet seksuale.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME Tremujori i dytë

Tremujori i dytë shpesh përjetohet si periudha më e rehatshme e shtatzënisë.

Për shumë gra, të përzierat dhe lodhja e fillimit reduktohen. Si rezultat, dëshira seksuale mund të rritet.

Ndryshimet hormonale dhe rritja e qarkullimit të gjakut në zonën pelvike mund të ndikojnë gjithashtu në ndjeshmërinë seksuale.

Megjithatë, barku fillon të rritet dhe disa pozicione që ishin të rehatshme para shtatzënisë mund të bëhen më pak praktike.

Komunikimi me partnerin bëhet veçanërisht i rëndësishëm.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME Tremujori i tretë

Në tremujorin e tretë, barku është më i madh dhe gruaja mund të ketë më shumë:

• lodhje;
• dhimbje mesi;
• presion pelvik;
• vështirësi në gjetjen e një pozicioni të rehatshëm;
• gulçim;
• shqetësime rreth lindjes.

Dëshira seksuale mund të ulet përsëri.

Kjo nuk do të thotë se intimiteti duhet të zhduket. Çifti mund të përshtatë mënyrën e afrimit fizik dhe të zgjedhë pozicione më të rehatshme.

Nëse obstetri ose gjinekologu nuk ka vendosur kufizime specifike, marrëdhëniet seksuale mund të jenë të mundshme edhe në fund të shtatzënisë.

NDRYSHIMET HORMONALE DHE DËSHIRA SEKSUALE

Hormonet ndikojnë ndjeshëm në dëshirën seksuale.

Gjatë shtatzënisë ndryshojnë nivelet e hormoneve si estrogjeni dhe progesteroni. Këto ndryshime ndikojnë në trup, humor, energji dhe reagimin seksual.

Dëshira seksuale mund:

• të ulet;
• të rritet;
• të ndryshojë nga një tremujor në tjetrin;
• të ndryshojë edhe nga një ditë në tjetrën.

Nuk ka një nivel “të duhur” të dëshirës seksuale gjatë shtatzënisë.

Një grua mund të mos ketë fare dëshirë për seks për disa javë dhe kjo mund të jetë krejtësisht normale.

Partneri duhet të shmangë presionin dhe të kuptojë se ndryshimi i dëshirës seksuale nuk do të thotë domosdoshmërisht mungesë dashurie ose tërheqjeje.

NDRYSHIMET FIZIKE DHE NDIKIMI NË INTIMITET

Trupi ndryshon shumë gjatë shtatzënisë.

Rritja e barkut, ndryshimi i gjinjve, shtimi në peshë dhe ndryshimet në lëkurë mund të ndikojnë në mënyrën se si gruaja e percepton veten.

Disa gra ndihen më tërheqëse gjatë shtatzënisë, ndërsa të tjera mund të kenë pasiguri për trupin.

Këto ndjenja mund të ndikojnë në dëshirën për intimitet.

Partneri mund të ndihmojë duke:

• treguar afeksion;
• dëgjuar shqetësimet;
• shmangur komentet negative për trupin;
• respektuar kufijtë;
• krijuar një atmosferë sigurie.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME Intimiteti nuk kufizohet vetëm te marrëdhëniet seksuale.

Puthjet, përqafimet, masazhi, kontakti fizik, qëndrimi pranë njëri-tjetrit dhe komunikimi emocional janë po aq të rëndësishme për ruajtjen e lidhjes së çiftit.

POZICIONET SEKSUALE GJATË SHTATZËNISË

Me rritjen e barkut, pozicionet seksuale mund të kërkojnë përshtatje.

Qëllimi kryesor duhet të jetë komoditeti dhe shmangia e presionit mbi bark.

Disa çifte preferojnë pozicione ku gruaja mund të kontrollojë më mirë thellësinë dhe ritmin e penetrimit.

Mund të përdoren:

• pozicioni anash;
• pozicione ku gruaja është sipër;
• pozicione nga pas, nëse janë të rehatshme;
• variante të tjera të përshtatura sipas madhësisë së barkut.

Nuk ekziston një pozicion universalisht më i mirë. Ajo që është e rehatshme për një grua mund të mos jetë e përshtatshme për një tjetër.

Nëse një pozicion shkakton dhimbje, presion, marramendje ose shqetësim, duhet ndërprerë.

ACOG rekomandon që çiftet të përshtatin pozicionet me rritjen e barkut dhe të komunikojnë kur diçka nuk është e rehatshme.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME

KUR MARRËDHËNIET INTIME DUHET TË SHMANGEN?

Marrëdhëniet intime mund të mos rekomandohen në disa situata obstetrike.

Kjo mund të ndodhë, për shembull, në prani të:

• disa rasteve të gjakderdhjes vaginale;
• placentës previa ose problemeve të caktuara të placentës;
• rrjedhjes së lëngut amniotik;
• kontraksioneve të parakohshme;
• rrezikut të lindjes së parakohshme;
• disa problemeve të qafës së mitrës;
• situatave të tjera të përcaktuara nga obstetri.

Placenta previa, për shembull, mund të shoqërohet me gjakderdhje vaginale dhe kërkon vlerësim obstetrik.

Nuk duhet të vendosë vetë gruaja nëse një simptomë është “e padëmshme”. Nëse ekziston një komplikacion i diagnostikuar, duhet ndjekur udhëzimi i mjekut.

GJAKDERDHJA DHE DHIMBJET PAS MARRËDHËNIEVE

Pas marrëdhënieve me penetrim mund të shfaqen nganjëherë ngërçe të lehta ose njolla të vogla gjaku.

Kjo mund të ndodhë për shkak të ndryshimeve në qafën e mitrës gjatë shtatzënisë.

ACOG thekson se ngërçet ose njollat e lehta pas penetrimit mund të ndodhin, ndërsa gjakderdhja e madhe ose dhimbja e fortë dhe e vazhdueshme kërkojnë kontakt me mjekun.

Duhet kërkuar vlerësim mjekësor veçanërisht nëse:

• gjakderdhja është e madhe;
• dhimbja është e fortë;
• dhimbja nuk largohet;
• ka rrjedhje të lëngut;
• shfaqen kontraksione të rregullta;
• ka marramendje ose dobësi të theksuar;
• shfaqet temperaturë.

Në shtatzëni, është më mirë të kërkohet këshillë mjekësore sesa të neglizhohet një simptomë.

MARRËDHËNIET INTIME DHE RREZIKU PËR FETUSIN

Një shqetësim i zakonshëm është ideja se penisi mund të “prekë” foshnjën.

Kjo nuk ndodh në një shtatzëni normale. Fetusi ndodhet në mitër, i rrethuar nga lëngu amniotik dhe membranat përkatëse.

Marrëdhëniet seksuale nuk shkaktojnë dëmtim mekanik të drejtpërdrejtë të fetusit në një shtatzëni normale.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo shtatzëni është automatikisht e përshtatshme për aktivitet seksual. Komplikacionet obstetrike ndryshojnë nivelin e rrezikut.

ORGAZMA DHE KONTRAKSIONET UTERINE

Orgazma mund të shoqërohet me kontraksione të lehta të mitrës.

Këto kontraksione zakonisht janë të përkohshme.

Në fund të shtatzënisë, gruaja mund të vërejë më qartë shtrëngimin e mitrës pas orgazmës.

Megjithatë, kontraksionet e forta, të rregullta ose të shoqëruara me gjakderdhje, rrjedhje lëngu apo dhimbje të forta nuk duhet të konsiderohen thjesht si reagim normal ndaj orgazmës.

Në këto raste duhet kontaktuar mjeku.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME

MARRËDHËNIET INTIME DHE LINDJA E PARAKOHSHME

Një nga frikërat e zakonshme është se marrëdhëniet seksuale do të shkaktojnë lindje të parakohshme.

Në shtatzënitë normale, marrëdhëniet seksuale përgjithësisht nuk konsiderohen të rrezikshme vetëm për shkak të aktivitetit seksual.

Megjithatë, nëse një grua ka histori ose shenja të rrezikut për lindje të parakohshme, mjeku mund të rekomandojë kufizime individuale.

Kjo është arsyeja pse rekomandimi duhet të bazohet te gjendja obstetrike e pacientes dhe jo vetëm te informacioni i përgjithshëm.

MARRËDHËNIET INTIME NË SHTATZËNITË ME RREZIK

Shtatzënitë me rrezik kërkojnë vlerësim individual.

Një shtatzëni mund të klasifikohet si me rrezik për arsye të ndryshme dhe jo të gjitha rastet kanë të njëjtat kufizime.

Nëse mjeku ka rekomanduar “pushim seksual”, kjo zakonisht do të thotë se duhet të shmangen marrëdhëniet seksuale dhe aktivitetet që mund të ndikojnë në gjendjen obstetrike, sipas udhëzimit të dhënë.

Pacientja duhet të pyesë qartë:

• Çfarë duhet të shmang?
• Për sa kohë?
• A lejohet kontakti fizik pa penetrim?
• A lejohet orgazma?
• Kur mund të rifillohen marrëdhëniet?

Këto pyetje ndihmojnë në shmangien e keqkuptimeve.

INFEKSIONET SEKSUALISHT TË TRANSMETUESHME GJATË SHTATZËNISË

Shtatzënia nuk e mbron gruan nga infeksionet seksualisht të transmetueshme (IST).

Infeksionet seksualisht të transmetueshme mund të përbëjnë rrezik për shëndetin e nënës dhe, në varësi të infeksionit dhe rrethanave, edhe për shtatzëninë dhe foshnjën.

Për këtë arsye, kur ekziston rrezik për një IST, përdorimi i prezervativit është i rëndësishëm.

Gjithashtu, nëse një partner ka simptoma si:

• plagë gjenitale;
• sekrecione të pazakonta;
• djegie gjatë urinimit;
• kruarje;
• dhimbje;
• diagnozë të një IST-je,

duhet të kërkohet këshillë mjekësore dhe të shmangen marrëdhëniet e pambrojtura derisa të vlerësohet situata.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME

PËRDORIMI I PREZERVATIVIT DHE MBROJTJA NGA INFEKSIONET

Prezervativi nuk është i nevojshëm për “mbrojtjen e fetusit nga penisi”, por mund të jetë shumë i rëndësishëm për parandalimin e infeksioneve seksualisht të transmetueshme.

Përdorimi i tij është veçanërisht i rëndësishëm kur:

• partneri nuk është i testuar;
• ekziston një partner i ri;
• ka partnerë të shumtë;
• ekziston dyshimi për IST;
• njëri partner ka një infeksion seksualisht të transmetueshëm.

Marrëdhëniet intime gjatë shtatzënisë duhet të jenë jo vetëm të rehatshme, por edhe të sigurta nga pikëpamja e shëndetit seksual.

INTIMITETI PA PENETRIM

Intimiteti nuk nënkupton domosdoshmërisht marrëdhënie me penetrim.

Çifti mund të ruajë afërsinë përmes:

• përqafimeve;
• puthjeve;
• masazhit;
• stimulimit seksual pa penetrim;
• kontaktit fizik;
• komunikimit emocional;
• kalimit të kohës së përbashkët.

Kjo mund të jetë veçanërisht e dobishme kur penetrimi është i parehatshëm ose kur mjeku ka rekomanduar kufizime të caktuara.

Megjithatë, nëse ekziston një ndalim mjekësor për aktivitet seksual, duhet pyetur mjeku se cilat forma intimiteti lejohen.

KOMUNIKIMI MES PARTNERËVE GJATË SHTATZËNISË

Komunikimi është një komponent thelbësor i një marrëdhënieje të shëndetshme gjatë shtatzënisë.

Partnerët duhet të flasin për:

• dëshirën seksuale;
• shqetësimet;
• dhimbjet;
• pozicionet e rehatshme;
• frikën për foshnjën;
• nevojën për afeksion;
• kufijtë personalë.

Një partner nuk duhet të ndihet i detyruar të kryejë marrëdhënie.

Shtatzënia nuk ndryshon parimin e pëlqimit seksual: marrëdhënia duhet të jetë e dëshiruar nga të dy partnerët.

Nëse një grua ndihet nën presion ose e detyruar, kjo nuk duhet normalizuar.

Organizata Botërore e Shëndetësisë e konsideron dhunën nga partneri një çështje që mund të ketë ndikim në shtatzëni dhe në kujdesin prenatal.

NDIKIMI PSIKOLOGJIK I SHTATZËNISË NË ÇIFT

Shtatzënia mund të sjellë emocione të ndryshme:

• gëzim;
• ankth;
• frikë;
• pasiguri;
• stres;
• ndryshime të humorit;
• frikë nga lindja.

Këto emocione mund të ndikojnë edhe në jetën seksuale.

Disa gra mund të ndihen më pak tërheqëse për shkak të ndryshimeve trupore. Të tjera mund të kenë frikë se partneri nuk i dëshiron më.

Partneri mund të ketë gjithashtu frikë nga dëmtimi i foshnjës.

Në këto raste, informacioni i saktë dhe komunikimi mund të ndihmojnë shumë.

Nëse ankthi është i fortë ose ndikon në marrëdhënie dhe jetën e përditshme, mund të jetë e dobishme të kërkohet mbështetje profesionale.

KUR PARTNERI KA FRIKË NGA MARRËDHËNIET INTIME?

Frika e partnerit është e zakonshme.

Disa partnerë mendojnë se penetrimi mund të dëmtojë foshnjën. Në një shtatzëni normale, kjo frikë zakonisht nuk mbështetet nga anatomia ose evidenca mjekësore.

Një mënyrë e mirë për ta menaxhuar këtë frikë është që çifti të diskutojë me gjinekologun.

Mjeku mund të shpjegojë:

• nëse shtatzënia është normale;
• nëse marrëdhëniet seksuale lejohen;
• cilat shenja duhet të monitorohen;
• cilat pozicione mund të jenë më komode.

Kjo mund t’i japë çiftit siguri dhe të reduktojë ankthin.

MITET DHE KEQKUPTIMET MË TË ZAKONSHME

Miti 1: “Marrëdhëniet seksuale e prekin foshnjën.”

Jo. Në një shtatzëni normale, fetusi është i mbrojtur brenda mitrës dhe qeses amniotike.

Miti 2: “Seksi shkakton gjithmonë abort.”

Jo. Në një shtatzëni normale, marrëdhëniet seksuale nuk konsiderohen shkak i abortit.

Miti 3: “Gjatë gjithë shtatzënisë seksi është i ndaluar.”

Jo. Në shtatzënitë pa komplikacione, aktiviteti seksual zakonisht mund të vazhdojë.

Miti 4: “Nëse nuk dëshiron seks, diçka nuk shkon.”

Jo. Ndryshimet e dëshirës seksuale janë të zakonshme gjatë shtatzënisë.

Miti 5: “Në tremujorin e tretë seksi është gjithmonë i rrezikshëm.”

Jo domosdoshmërisht. Varet nga gjendja e shtatzënisë dhe udhëzimi i obstetrit.

Miti 6: “Çdo gjakderdhje pas seksit është normale.”

Jo. Njollat e lehta mund të ndodhin, por gjakderdhja e madhe ose e shoqëruar me dhimbje kërkon vlerësim mjekësor.

KUR DUHET KONTAKTUAR GJINEKOLOGU?

Gjatë shtatzënisë duhet kërkuar këshillë mjekësore nëse pas marrëdhënieve shfaqen:

• gjakderdhje e konsiderueshme;
• dhimbje e fortë abdominale ose pelvike;
• kontraksione të rregullta;
• rrjedhje e lëngut;
• marramendje e fortë;
• temperaturë;
• sekrecione me erë të pazakontë;
• dhimbje që vazhdon;
• shqetësim i pazakontë për gjendjen e shtatzënisë.

Në rast gjakderdhjeje të madhe, dhimbjeje të fortë ose simptomash të tjera alarmante, duhet kërkuar ndihmë mjekësore menjëherë.

Klinika Tradita thekson gjithashtu nevojën për kontakt me gjinekologun në rast të gjakderdhjes së pazakontë, dhimbjeve të forta pelvike, sekrecioneve me erë të rëndë, temperaturës ose problemeve gjatë shtatzënisë.

KËSHILLA PRAKTIKE PËR NJË JETË INTIME MË TË SIGURT DHE MË TË REHATSHME

Për një marrëdhënie intime sa më të rehatshme gjatë shtatzënisë:

1. Flisni hapur

Mos prisni që partneri ta kuptojë vetë se çfarë ndjeni.

2. Mos e detyroni veten

Nëse nuk ndiheni mirë, nuk është e nevojshme të kryeni marrëdhënie.

3. Përshtatni pozicionet

Me rritjen e barkut, pozicionet duhet të përshtaten.

4. Shmangni presionin mbi bark

Komoditeti duhet të jetë prioritet.

5. Mos injoroni dhimbjen

Dhimbja nuk duhet të konsiderohet diçka që duhet “durur”.

6. Kujdesuni për higjienën

Higjiena intime dhe seksuale mbetet e rëndësishme.

7. Mbroni veten nga IST-të

Përdorni prezervativ kur ekziston rrezik infeksioni.

8. Ndiqni këshillat e obstetrit

Nëse shtatzënia ka komplikacione, udhëzimet individuale janë më të rëndësishme se informacioni i përgjithshëm.

9. Ruani intimitetin edhe pa seks

Përqafimet, puthjet dhe afërsia emocionale janë shumë të rëndësishme.

10. Mos u turpëroni të pyesni mjekun

Pyetjet rreth seksit gjatë shtatzënisë janë normale dhe pjesë e kujdesit shëndetësor.

KËSHILLA NGA KLINIKA TRADITA DURRËS

Klinika Tradita Durrës ofron shërbime obstetrike dhe gjinekologjike, përfshirë ndjekjen e shtatzënisë, vizitat prenatale, ekografitë dhe kujdesin obstetrik deri në lindje. Sipas informacionit të publikuar nga klinika, ndjekja e shtatzënisë përfshin monitorimin e rritjes së fetusit dhe shëndetit të nënës, me kujdes të personalizuar.

Në kontekstin e marrëdhënieve intime gjatë shtatzënisë, disa këshilla praktike që duhen mbajtur parasysh janë:

Mos e trajtoni çdo shtatzëni njësoj

Një shtatzëni pa komplikacione mund të ketë një qasje të ndryshme nga një shtatzëni me rrezik. Për këtë arsye, vendimi për marrëdhëniet intime duhet të lidhet me gjendjen konkrete të pacientes.

Mos neglizhoni simptomat

Gjakderdhja e pazakontë, dhimbjet e forta pelvike, temperatura, sekrecionet e pazakonta ose shqetësimet gjatë shtatzënisë kërkojnë vlerësim profesional.

Ndiqni rregullisht shtatzëninë

Kontrollet prenatale janë të rëndësishme për monitorimin e shëndetit të nënës dhe zhvillimit të fetusit. Klinika Tradita ofron ndjekje të shtatzënisë me kontrolle periodike dhe ekografi.

Flisni me gjinekologun për çdo kufizim seksual

Nëse një grua ka një problem obstetrik, pyetja duhet të bëhet drejtpërdrejt te mjeku: “A mund të kem marrëdhënie seksuale?” dhe, nëse përgjigjja është jo, “Çfarë lloj intimiteti lejohet?”.

Mos u bazoni vetëm te informacionet në internet

Informacioni i përgjithshëm nuk mund të zëvendësojë ekzaminimin dhe vlerësimin obstetrik individual. Vetë Klinika Tradita thekson se informacioni në faqen e saj nuk zëvendëson konsultën, diagnozën apo trajtimin profesional.

Kujdesi duhet të jetë individual

Klinika Tradita deklaron se ofron kujdes të personalizuar dhe diagnostikim sipas nevojave të pacientes.

Për konsultë ose ndjekje të shtatzënisë, Klinika Tradita publikon adresën Rruga Hafiz Podgorica 6, Durrës, si dhe kontaktin +355 69 438 3300 dhe emailin info@klinikatradita.com.

PYETJE TË SHPESHTA – FAQ

1. A mund të kryhen marrëdhënie seksuale gjatë shtatzënisë?

Po, në shumicën e shtatzënive normale marrëdhëniet seksuale janë të sigurta. Megjithatë, në rast komplikacionesh duhet ndjekur këshilla e obstetrit.

2. A mund të dëmtohet foshnja gjatë penetrimit?

Në një shtatzëni normale, fetusi mbrohet nga mitra dhe qesja amniotike dhe penetrimi nuk e prek drejtpërdrejt atë.

3. A shkakton seksi abort?

Në një shtatzëni normale, marrëdhëniet seksuale nuk konsiderohen shkak i abortit.

4. A mund të kem marrëdhënie seksuale në tremujorin e parë?

Nëse shtatzënia është normale dhe mjeku nuk ka dhënë kufizime, zakonisht po.

5. Po në tremujorin e tretë?

Edhe në tremujorin e tretë marrëdhëniet mund të jenë të mundshme në një shtatzëni normale, por pozicionet mund të duhet të përshtaten për rehati.

6. Pse më dhemb pas marrëdhënieve?

Mund të ketë disa arsye, përfshirë ndryshimet fizike dhe ndjeshmërinë e shtuar gjatë shtatzënisë. Dhimbja e fortë ose e vazhdueshme duhet vlerësuar nga mjeku.

7. A është normale të kem pak njolla gjaku pas seksit?

Njollat e lehta mund të ndodhin pas penetrimit, por çdo gjakderdhje gjatë shtatzënisë duhet vlerësuar sipas situatës. Nëse gjakderdhja është e madhe ose shoqërohet me dhimbje, duhet kontaktuar menjëherë mjeku.

8. A mund të përdor prezervativ gjatë shtatzënisë?

Po. Prezervativi mund të përdoret dhe është veçanërisht i rëndësishëm për mbrojtjen nga infeksionet seksualisht të transmetueshme.

9. Çfarë ndodh nëse partneri ka një IST?

Duhet të kërkohet këshillë mjekësore dhe të përdoren masa mbrojtëse. Disa IST mund të kenë pasoja gjatë shtatzënisë.

10. A është normale të mos kem dëshirë për seks?

Po. Dëshira seksuale mund të ndryshojë ndjeshëm gjatë shtatzënisë.

11. A është problem nëse dëshira seksuale rritet?

Jo. Edhe rritja e dëshirës seksuale mund të jetë pjesë normale e ndryshimeve të shtatzënisë.

12. A mund të përdoren lodra seksuale?

Në shtatzënitë normale, disa forma të aktivitetit seksual me lodra mund të jenë të mundshme, por duhet të merren parasysh higjiena, komoditeti dhe çdo kufizim mjekësor individual. Në rast komplikacionesh, duhet pyetur gjinekologu. ACOG përfshin aktivitetin seksual me penetrim nga lodrat seksuale në aktivitetet që përgjithësisht mund të jenë të sigurta në shtatzëni të shëndetshme.

13. A duhet të shmang marrëdhëniet nëse kam placenta previa?

Kjo kërkon udhëzim individual nga obstetri. Placenta previa mund të shoqërohet me gjakderdhje dhe është një gjendje që kërkon vlerësim mjekësor.

14. A mund të bëj seks nëse kam kontraksione?

Nëse keni kontraksione të rregullta ose dyshoni për lindje të parakohshme, duhet të kontaktoni obstetrin dhe të ndiqni udhëzimin e tij.

15. A është intimiteti pa penetrim një alternativë?

Po. Përqafimet, puthjet, masazhi dhe forma të tjera të afërsisë mund të ndihmojnë çiftin të ruajë intimitetin.

16. A duhet të bëj kontroll prenatal edhe nëse ndihem mirë?

Po. Ndjekja prenatale është e rëndësishme edhe kur gruaja nuk ka simptoma. Klinika Tradita ofron ndjekje të shtatzënisë dhe monitorim të shëndetit të nënës dhe fetusit.

17. Kur duhet të kontaktoj urgjentisht gjinekologun?

Në rast gjakderdhjeje të madhe, dhimbjeje të fortë, rrjedhjeje të lëngut, kontraksionesh të rregullta ose simptoma të tjera alarmante.

18. A mund të pyes gjinekologun për jetën seksuale?

Patjetër. Jeta seksuale është pjesë e shëndetit riprodhues dhe pyetjet rreth saj janë pjesë normale e kujdesit gjatë shtatzënisë.

PËRFUNDIM

Shtatzënia nuk do të thotë domosdoshmërisht fundi i jetës intime të çiftit. Në një shtatzëni normale dhe pa komplikacione, marrëdhëniet seksuale zakonisht mund të vazhdojnë dhe nuk konsiderohen të dëmshme për fetusin.

Megjithatë, shtatzënia është një periudhë dinamike dhe nevojat e gruas ndryshojnë nga një tremujor në tjetrin. Në fillim mund të dominojnë lodhja dhe të përzierat, ndërsa më vonë rritja e barkut dhe shqetësimet fizike mund të kërkojnë përshtatje të mënyrës së intimitetit.

Një jetë intime e shëndetshme gjatë shtatzënisë bazohet në tre elemente kryesore: siguri, komunikim dhe respekt.

Siguria nënkupton ndjekjen e rekomandimeve të obstetrit dhe vlerësimin e çdo simptome të pazakontë. Komunikimi nënkupton që partnerët të flasin hapur për dëshirën, frikën dhe rehatinë e tyre. Respekti nënkupton që asnjë partner të mos ndihet i detyruar për marrëdhënie seksuale.

Kur ekziston një komplikacion obstetrik, informacioni i përgjithshëm nuk mjafton. Në këto raste, vendimi për aktivitetin seksual duhet të merret së bashku me mjekun që ndjek shtatzëninë.

Në fund, marrëdhëniet intime janë vetëm një pjesë e lidhjes së çiftit. Afërsia emocionale, përkujdesja, komunikimi, përqafimet dhe mbështetja reciproke janë po aq të rëndësishme gjatë përgatitjes për ardhjen e një fëmije.

LITERATURA

1. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Is It Safe to Have Sex During Pregnancy?ACOG, Women’s Health.
2. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). A Partner’s Guide to Pregnancy. ACOG.
3. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Bleeding During Pregnancy. ACOG, Women’s Health.
4. World Health Organization (WHO). WHO Recommendations on Antenatal Care for a Positive Pregnancy Experience. WHO.
5. Sexual Activity During Pregnancy. Journal of Reproduction & Infertility, 2018.
6. Klinika Tradita Durrës. Obstetrikë – Ndjekje Shtatzënie. Informacion mbi vizitat prenatale, monitorimin e shtatzënisë, lindjen dhe kujdesin pas lindjes.
7. Klinika Tradita Durrës. Klinikë Gjinekologjike – Shërbimet dhe Pyetjet e Shpeshta. Informacion mbi ndjekjen e shtatzënisë, ekografitë dhe konsultat gjinekologjike.
8. Klinika Tradita Durrës. Kontakt dhe Pyetje të Shpeshta. Informacion mbi shërbimet dhe mënyrat e kontaktit.
9. Klinika Tradita Durrës. Kushtet dhe Termat e Përdorimit. Informacion mbi natyrën e përgjithshme të informacionit shëndetësor të publikuar në faqen e klinikës.

SHËNIM MJEKËSOR

Ky artikull ka karakter informues dhe edukativ. Ai nuk zëvendëson konsultën me obstetrin/gjinekologun dhe nuk duhet të përdoret për të vendosur vetë nëse marrëdhëniet seksuale janë të sigurta në një shtatzëni me komplikacione. Çdo grua shtatzënë duhet të marrë këshillën individuale të mjekut që ndjek shtatzëninë, veçanërisht në prani të gjakderdhjes, dhimbjeve, kontraksioneve, problemeve të placentës, rrjedhjes së lëngut amniotik ose rrezikut për lindje të parakohshme.

Ju keshillojme te merrni informacione profesionale nga IUGA.

Shtatzania dhe maredheniet intime – Artikull informues për shëndetin seksual dhe riprodhues gjatë shtatzënisë

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME – Shtatzënia është një nga periudhat më të rëndësishme në jetën e një gruaje dhe të një çifti. Gjatë saj ndodhin ndryshime të shumta fizike, hormonale dhe emocionale, të cilat mund të ndikojnë edhe në marrëdhëniet intime.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME – Një nga pyetjet më të shpeshta që lind gjatë shtatzënisë është nëse marrëdhëniet seksuale janë të sigurta për nënën dhe foshnjën. Në një shtatzëni normale dhe pa komplikacione, marrëdhëniet seksuale zakonisht mund të vazhdojnë gjatë shtatzënisë. Sipas American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), aktiviteti seksual, përfshirë marrëdhëniet me penetrim, përgjithësisht konsiderohet i sigurt në shtatzënitë e shëndetshme. Fetusi mbrohet nga qesja amniotike, muskujt e mitrës dhe strukturat anatomike të aparatit riprodhues.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME – Megjithatë, shtatzënia nuk është e njëjtë për çdo grua. Në raste të caktuara, mjeku mund të rekomandojë kufizimin ose shmangien e marrëdhënieve intime. Prandaj, pyetja nuk duhet të jetë vetëm “A lejohen marrëdhëniet seksuale gjatë shtatzënisë?”, por edhe “A janë të përshtatshme për këtë shtatzëni specifike?”.

Përveç sigurisë fizike, rëndësi të madhe ka edhe aspekti emocional. Dëshira seksuale mund të ndryshojë gjatë muajve të shtatzënisë, ndërsa frika, lodhja, të përzierat, ndryshimet trupore dhe shqetësimi për foshnjën mund të ndikojnë në intimitetin e çiftit.

Qëllimi i këtij artikulli është të ofrojë informacion të qartë, praktik dhe të kuptueshëm për marrëdhëniet intime gjatë shtatzënisë, duke trajtuar ndryshimet sipas tremujorëve, pozicionet më të rehatshme, situatat kur duhet kujdes, infeksionet seksualisht të transmetueshme, komunikimin në çift dhe shenjat që kërkojnë konsultë mjekësore.

SHTATZËNIA DHE NDRYSHIMET NË JETËN INTIME TË ÇIFTIT

Shtatzënia nuk ndryshon vetëm trupin e gruas. Ajo mund të ndryshojë edhe mënyrën se si çifti e përjeton intimitetin.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME -Ne fillim të shtatzënisë, gruaja mund të përjetojë:

• lodhje të shtuar;
• të përziera dhe të vjella;
• ndjeshmëri të gjinjve;
• ndryshime të humorit;
• përgjumje;
• ulje të dëshirës seksuale;
• shqetësim ose frikë për foshnjën.

Në disa gra ndodh e kundërta dhe dëshira seksuale mund të rritet. Për këtë arsye, nuk ekziston një model i vetëm “normal” i jetës seksuale gjatë shtatzënisë.

Partneri gjithashtu mund të ketë frikë se marrëdhëniet seksuale mund të dëmtojnë foshnjën. Kjo frikë është e zakonshme, por në një shtatzëni pa komplikacione, penetrimi seksual nuk e prek drejtpërdrejt fetusin.

Komunikimi është një nga elementet më të rëndësishme. Çifti duhet të flasë hapur për atë që ndihet mirë, atë që shkakton shqetësim dhe mënyrat alternative për të ruajtur afërsinë.

A JANË TË SIGURTA MARRËDHËNIET INTIME GJATË SHTATZËNISË?

Në shumicën e shtatzënive normale, po.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME – Marrëdhëniet seksuale zakonisht nuk dëmtojnë fetusin sepse fetusi ndodhet brenda mitrës dhe është i mbrojtur nga qesja amniotike dhe strukturat e tjera të mitrës. Penisi nuk arrin te fetusi gjatë marrëdhënieve seksuale.

Megjithatë, siguria varet nga gjendja konkrete obstetrike.

Mjeku mund të rekomandojë shmangien e marrëdhënieve seksuale në situata të caktuara, për shembull kur ekziston një komplikacion obstetrik ku aktiviteti seksual mund të rrisë rrezikun.

Prandaj, nëse gjinekologu ka dhënë udhëzime specifike për kufizimin e aktivitetit seksual, ato duhet të ndiqen.

Një tjetër aspekt i rëndësishëm është pëlqimi. Edhe nëse marrëdhëniet seksuale janë të sigurta nga ana mjekësore, gruaja nuk është e detyruar të kryejë marrëdhënie nëse nuk ndihet mirë fizikisht ose emocionalisht.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME SIPAS TREMUJORËVE

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME Tremujori i parë

Tremujori i parë përfshin periudhën fillestare të shtatzënisë.

Në këtë fazë, ndryshimet hormonale janë të mëdha. Shumë gra përjetojnë:

• lodhje;
• të përziera;
• të vjella;
• ndjeshmëri të gjinjve;
• përgjumje;
• ndryshime të humorit.

Këto simptoma mund të ulin dëshirën për marrëdhënie intime.

Një nga frikërat më të zakonshme është se marrëdhëniet seksuale mund të shkaktojnë abort. Në një shtatzëni normale, marrëdhëniet seksuale nuk konsiderohen shkak i abortit. Megjithatë, çdo gjakderdhje gjatë shtatzënisë duhet vlerësuar sipas rrethanave konkrete.

Në këtë periudhë mund të jetë më e rëndësishme të ruhet afërsia emocionale sesa të fokusohet çifti vetëm te marrëdhëniet seksuale.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME Tremujori i dytë

Tremujori i dytë shpesh përjetohet si periudha më e rehatshme e shtatzënisë.

Për shumë gra, të përzierat dhe lodhja e fillimit reduktohen. Si rezultat, dëshira seksuale mund të rritet.

Ndryshimet hormonale dhe rritja e qarkullimit të gjakut në zonën pelvike mund të ndikojnë gjithashtu në ndjeshmërinë seksuale.

Megjithatë, barku fillon të rritet dhe disa pozicione që ishin të rehatshme para shtatzënisë mund të bëhen më pak praktike.

Komunikimi me partnerin bëhet veçanërisht i rëndësishëm.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME Tremujori i tretë

Në tremujorin e tretë, barku është më i madh dhe gruaja mund të ketë më shumë:

• lodhje;
• dhimbje mesi;
• presion pelvik;
• vështirësi në gjetjen e një pozicioni të rehatshëm;
• gulçim;
• shqetësime rreth lindjes.

Dëshira seksuale mund të ulet përsëri.

Kjo nuk do të thotë se intimiteti duhet të zhduket. Çifti mund të përshtatë mënyrën e afrimit fizik dhe të zgjedhë pozicione më të rehatshme.

Nëse obstetri ose gjinekologu nuk ka vendosur kufizime specifike, marrëdhëniet seksuale mund të jenë të mundshme edhe në fund të shtatzënisë.

NDRYSHIMET HORMONALE DHE DËSHIRA SEKSUALE

Hormonet ndikojnë ndjeshëm në dëshirën seksuale.

Gjatë shtatzënisë ndryshojnë nivelet e hormoneve si estrogjeni dhe progesteroni. Këto ndryshime ndikojnë në trup, humor, energji dhe reagimin seksual.

Dëshira seksuale mund:

• të ulet;
• të rritet;
• të ndryshojë nga një tremujor në tjetrin;
• të ndryshojë edhe nga një ditë në tjetrën.

Nuk ka një nivel “të duhur” të dëshirës seksuale gjatë shtatzënisë.

Një grua mund të mos ketë fare dëshirë për seks për disa javë dhe kjo mund të jetë krejtësisht normale.

Partneri duhet të shmangë presionin dhe të kuptojë se ndryshimi i dëshirës seksuale nuk do të thotë domosdoshmërisht mungesë dashurie ose tërheqjeje.

NDRYSHIMET FIZIKE DHE NDIKIMI NË INTIMITET

Trupi ndryshon shumë gjatë shtatzënisë.

Rritja e barkut, ndryshimi i gjinjve, shtimi në peshë dhe ndryshimet në lëkurë mund të ndikojnë në mënyrën se si gruaja e percepton veten.

Disa gra ndihen më tërheqëse gjatë shtatzënisë, ndërsa të tjera mund të kenë pasiguri për trupin.

Këto ndjenja mund të ndikojnë në dëshirën për intimitet.

Partneri mund të ndihmojë duke:

• treguar afeksion;
• dëgjuar shqetësimet;
• shmangur komentet negative për trupin;
• respektuar kufijtë;
• krijuar një atmosferë sigurie.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME Intimiteti nuk kufizohet vetëm te marrëdhëniet seksuale.

Puthjet, përqafimet, masazhi, kontakti fizik, qëndrimi pranë njëri-tjetrit dhe komunikimi emocional janë po aq të rëndësishme për ruajtjen e lidhjes së çiftit.

POZICIONET SEKSUALE GJATË SHTATZËNISË

Me rritjen e barkut, pozicionet seksuale mund të kërkojnë përshtatje.

Qëllimi kryesor duhet të jetë komoditeti dhe shmangia e presionit mbi bark.

Disa çifte preferojnë pozicione ku gruaja mund të kontrollojë më mirë thellësinë dhe ritmin e penetrimit.

Mund të përdoren:

• pozicioni anash;
• pozicione ku gruaja është sipër;
• pozicione nga pas, nëse janë të rehatshme;
• variante të tjera të përshtatura sipas madhësisë së barkut.

Nuk ekziston një pozicion universalisht më i mirë. Ajo që është e rehatshme për një grua mund të mos jetë e përshtatshme për një tjetër.

Nëse një pozicion shkakton dhimbje, presion, marramendje ose shqetësim, duhet ndërprerë.

ACOG rekomandon që çiftet të përshtatin pozicionet me rritjen e barkut dhe të komunikojnë kur diçka nuk është e rehatshme.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME

KUR MARRËDHËNIET INTIME DUHET TË SHMANGEN?

Marrëdhëniet intime mund të mos rekomandohen në disa situata obstetrike.

Kjo mund të ndodhë, për shembull, në prani të:

• disa rasteve të gjakderdhjes vaginale;
• placentës previa ose problemeve të caktuara të placentës;
• rrjedhjes së lëngut amniotik;
• kontraksioneve të parakohshme;
• rrezikut të lindjes së parakohshme;
• disa problemeve të qafës së mitrës;
• situatave të tjera të përcaktuara nga obstetri.

Placenta previa, për shembull, mund të shoqërohet me gjakderdhje vaginale dhe kërkon vlerësim obstetrik.

Nuk duhet të vendosë vetë gruaja nëse një simptomë është “e padëmshme”. Nëse ekziston një komplikacion i diagnostikuar, duhet ndjekur udhëzimi i mjekut.

GJAKDERDHJA DHE DHIMBJET PAS MARRËDHËNIEVE

Pas marrëdhënieve me penetrim mund të shfaqen nganjëherë ngërçe të lehta ose njolla të vogla gjaku.

Kjo mund të ndodhë për shkak të ndryshimeve në qafën e mitrës gjatë shtatzënisë.

ACOG thekson se ngërçet ose njollat e lehta pas penetrimit mund të ndodhin, ndërsa gjakderdhja e madhe ose dhimbja e fortë dhe e vazhdueshme kërkojnë kontakt me mjekun.

Duhet kërkuar vlerësim mjekësor veçanërisht nëse:

• gjakderdhja është e madhe;
• dhimbja është e fortë;
• dhimbja nuk largohet;
• ka rrjedhje të lëngut;
• shfaqen kontraksione të rregullta;
• ka marramendje ose dobësi të theksuar;
• shfaqet temperaturë.

Në shtatzëni, është më mirë të kërkohet këshillë mjekësore sesa të neglizhohet një simptomë.

MARRËDHËNIET INTIME DHE RREZIKU PËR FETUSIN

Një shqetësim i zakonshëm është ideja se penisi mund të “prekë” foshnjën.

Kjo nuk ndodh në një shtatzëni normale. Fetusi ndodhet në mitër, i rrethuar nga lëngu amniotik dhe membranat përkatëse.

Marrëdhëniet seksuale nuk shkaktojnë dëmtim mekanik të drejtpërdrejtë të fetusit në një shtatzëni normale.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo shtatzëni është automatikisht e përshtatshme për aktivitet seksual. Komplikacionet obstetrike ndryshojnë nivelin e rrezikut.

ORGAZMA DHE KONTRAKSIONET UTERINE

Orgazma mund të shoqërohet me kontraksione të lehta të mitrës.

Këto kontraksione zakonisht janë të përkohshme.

Në fund të shtatzënisë, gruaja mund të vërejë më qartë shtrëngimin e mitrës pas orgazmës.

Megjithatë, kontraksionet e forta, të rregullta ose të shoqëruara me gjakderdhje, rrjedhje lëngu apo dhimbje të forta nuk duhet të konsiderohen thjesht si reagim normal ndaj orgazmës.

Në këto raste duhet kontaktuar mjeku.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME

MARRËDHËNIET INTIME DHE LINDJA E PARAKOHSHME

Një nga frikërat e zakonshme është se marrëdhëniet seksuale do të shkaktojnë lindje të parakohshme.

Në shtatzënitë normale, marrëdhëniet seksuale përgjithësisht nuk konsiderohen të rrezikshme vetëm për shkak të aktivitetit seksual.

Megjithatë, nëse një grua ka histori ose shenja të rrezikut për lindje të parakohshme, mjeku mund të rekomandojë kufizime individuale.

Kjo është arsyeja pse rekomandimi duhet të bazohet te gjendja obstetrike e pacientes dhe jo vetëm te informacioni i përgjithshëm.

MARRËDHËNIET INTIME NË SHTATZËNITË ME RREZIK

Shtatzënitë me rrezik kërkojnë vlerësim individual.

Një shtatzëni mund të klasifikohet si me rrezik për arsye të ndryshme dhe jo të gjitha rastet kanë të njëjtat kufizime.

Nëse mjeku ka rekomanduar “pushim seksual”, kjo zakonisht do të thotë se duhet të shmangen marrëdhëniet seksuale dhe aktivitetet që mund të ndikojnë në gjendjen obstetrike, sipas udhëzimit të dhënë.

Pacientja duhet të pyesë qartë:

• Çfarë duhet të shmang?
• Për sa kohë?
• A lejohet kontakti fizik pa penetrim?
• A lejohet orgazma?
• Kur mund të rifillohen marrëdhëniet?

Këto pyetje ndihmojnë në shmangien e keqkuptimeve.

INFEKSIONET SEKSUALISHT TË TRANSMETUESHME GJATË SHTATZËNISË

Shtatzënia nuk e mbron gruan nga infeksionet seksualisht të transmetueshme (IST).

Infeksionet seksualisht të transmetueshme mund të përbëjnë rrezik për shëndetin e nënës dhe, në varësi të infeksionit dhe rrethanave, edhe për shtatzëninë dhe foshnjën.

Për këtë arsye, kur ekziston rrezik për një IST, përdorimi i prezervativit është i rëndësishëm.

Gjithashtu, nëse një partner ka simptoma si:

• plagë gjenitale;
• sekrecione të pazakonta;
• djegie gjatë urinimit;
• kruarje;
• dhimbje;
• diagnozë të një IST-je,

duhet të kërkohet këshillë mjekësore dhe të shmangen marrëdhëniet e pambrojtura derisa të vlerësohet situata.

SHTATZËNIA DHE MARRËDHËNIET INTIME

PËRDORIMI I PREZERVATIVIT DHE MBROJTJA NGA INFEKSIONET

Prezervativi nuk është i nevojshëm për “mbrojtjen e fetusit nga penisi”, por mund të jetë shumë i rëndësishëm për parandalimin e infeksioneve seksualisht të transmetueshme.

Përdorimi i tij është veçanërisht i rëndësishëm kur:

• partneri nuk është i testuar;
• ekziston një partner i ri;
• ka partnerë të shumtë;
• ekziston dyshimi për IST;
• njëri partner ka një infeksion seksualisht të transmetueshëm.

Marrëdhëniet intime gjatë shtatzënisë duhet të jenë jo vetëm të rehatshme, por edhe të sigurta nga pikëpamja e shëndetit seksual.

INTIMITETI PA PENETRIM

Intimiteti nuk nënkupton domosdoshmërisht marrëdhënie me penetrim.

Çifti mund të ruajë afërsinë përmes:

• përqafimeve;
• puthjeve;
• masazhit;
• stimulimit seksual pa penetrim;
• kontaktit fizik;
• komunikimit emocional;
• kalimit të kohës së përbashkët.

Kjo mund të jetë veçanërisht e dobishme kur penetrimi është i parehatshëm ose kur mjeku ka rekomanduar kufizime të caktuara.

Megjithatë, nëse ekziston një ndalim mjekësor për aktivitet seksual, duhet pyetur mjeku se cilat forma intimiteti lejohen.

KOMUNIKIMI MES PARTNERËVE GJATË SHTATZËNISË

Komunikimi është një komponent thelbësor i një marrëdhënieje të shëndetshme gjatë shtatzënisë.

Partnerët duhet të flasin për:

• dëshirën seksuale;
• shqetësimet;
• dhimbjet;
• pozicionet e rehatshme;
• frikën për foshnjën;
• nevojën për afeksion;
• kufijtë personalë.

Një partner nuk duhet të ndihet i detyruar të kryejë marrëdhënie.

Shtatzënia nuk ndryshon parimin e pëlqimit seksual: marrëdhënia duhet të jetë e dëshiruar nga të dy partnerët.

Nëse një grua ndihet nën presion ose e detyruar, kjo nuk duhet normalizuar.

Organizata Botërore e Shëndetësisë e konsideron dhunën nga partneri një çështje që mund të ketë ndikim në shtatzëni dhe në kujdesin prenatal.

NDIKIMI PSIKOLOGJIK I SHTATZËNISË NË ÇIFT

Shtatzënia mund të sjellë emocione të ndryshme:

• gëzim;
• ankth;
• frikë;
• pasiguri;
• stres;
• ndryshime të humorit;
• frikë nga lindja.

Këto emocione mund të ndikojnë edhe në jetën seksuale.

Disa gra mund të ndihen më pak tërheqëse për shkak të ndryshimeve trupore. Të tjera mund të kenë frikë se partneri nuk i dëshiron më.

Partneri mund të ketë gjithashtu frikë nga dëmtimi i foshnjës.

Në këto raste, informacioni i saktë dhe komunikimi mund të ndihmojnë shumë.

Nëse ankthi është i fortë ose ndikon në marrëdhënie dhe jetën e përditshme, mund të jetë e dobishme të kërkohet mbështetje profesionale.

KUR PARTNERI KA FRIKË NGA MARRËDHËNIET INTIME?

Frika e partnerit është e zakonshme.

Disa partnerë mendojnë se penetrimi mund të dëmtojë foshnjën. Në një shtatzëni normale, kjo frikë zakonisht nuk mbështetet nga anatomia ose evidenca mjekësore.

Një mënyrë e mirë për ta menaxhuar këtë frikë është që çifti të diskutojë me gjinekologun.

Mjeku mund të shpjegojë:

• nëse shtatzënia është normale;
• nëse marrëdhëniet seksuale lejohen;
• cilat shenja duhet të monitorohen;
• cilat pozicione mund të jenë më komode.

Kjo mund t’i japë çiftit siguri dhe të reduktojë ankthin.

MITET DHE KEQKUPTIMET MË TË ZAKONSHME

Miti 1: “Marrëdhëniet seksuale e prekin foshnjën.”

Jo. Në një shtatzëni normale, fetusi është i mbrojtur brenda mitrës dhe qeses amniotike.

Miti 2: “Seksi shkakton gjithmonë abort.”

Jo. Në një shtatzëni normale, marrëdhëniet seksuale nuk konsiderohen shkak i abortit.

Miti 3: “Gjatë gjithë shtatzënisë seksi është i ndaluar.”

Jo. Në shtatzënitë pa komplikacione, aktiviteti seksual zakonisht mund të vazhdojë.

Miti 4: “Nëse nuk dëshiron seks, diçka nuk shkon.”

Jo. Ndryshimet e dëshirës seksuale janë të zakonshme gjatë shtatzënisë.

Miti 5: “Në tremujorin e tretë seksi është gjithmonë i rrezikshëm.”

Jo domosdoshmërisht. Varet nga gjendja e shtatzënisë dhe udhëzimi i obstetrit.

Miti 6: “Çdo gjakderdhje pas seksit është normale.”

Jo. Njollat e lehta mund të ndodhin, por gjakderdhja e madhe ose e shoqëruar me dhimbje kërkon vlerësim mjekësor.

KUR DUHET KONTAKTUAR GJINEKOLOGU?

Gjatë shtatzënisë duhet kërkuar këshillë mjekësore nëse pas marrëdhënieve shfaqen:

• gjakderdhje e konsiderueshme;
• dhimbje e fortë abdominale ose pelvike;
• kontraksione të rregullta;
• rrjedhje e lëngut;
• marramendje e fortë;
• temperaturë;
• sekrecione me erë të pazakontë;
• dhimbje që vazhdon;
• shqetësim i pazakontë për gjendjen e shtatzënisë.

Në rast gjakderdhjeje të madhe, dhimbjeje të fortë ose simptomash të tjera alarmante, duhet kërkuar ndihmë mjekësore menjëherë.

Klinika Tradita thekson gjithashtu nevojën për kontakt me gjinekologun në rast të gjakderdhjes së pazakontë, dhimbjeve të forta pelvike, sekrecioneve me erë të rëndë, temperaturës ose problemeve gjatë shtatzënisë.

KËSHILLA PRAKTIKE PËR NJË JETË INTIME MË TË SIGURT DHE MË TË REHATSHME

Për një marrëdhënie intime sa më të rehatshme gjatë shtatzënisë:

1. Flisni hapur

Mos prisni që partneri ta kuptojë vetë se çfarë ndjeni.

2. Mos e detyroni veten

Nëse nuk ndiheni mirë, nuk është e nevojshme të kryeni marrëdhënie.

3. Përshtatni pozicionet

Me rritjen e barkut, pozicionet duhet të përshtaten.

4. Shmangni presionin mbi bark

Komoditeti duhet të jetë prioritet.

5. Mos injoroni dhimbjen

Dhimbja nuk duhet të konsiderohet diçka që duhet “durur”.

6. Kujdesuni për higjienën

Higjiena intime dhe seksuale mbetet e rëndësishme.

7. Mbroni veten nga IST-të

Përdorni prezervativ kur ekziston rrezik infeksioni.

8. Ndiqni këshillat e obstetrit

Nëse shtatzënia ka komplikacione, udhëzimet individuale janë më të rëndësishme se informacioni i përgjithshëm.

9. Ruani intimitetin edhe pa seks

Përqafimet, puthjet dhe afërsia emocionale janë shumë të rëndësishme.

10. Mos u turpëroni të pyesni mjekun

Pyetjet rreth seksit gjatë shtatzënisë janë normale dhe pjesë e kujdesit shëndetësor.

KËSHILLA NGA KLINIKA TRADITA DURRËS

Klinika Tradita Durrës ofron shërbime obstetrike dhe gjinekologjike, përfshirë ndjekjen e shtatzënisë, vizitat prenatale, ekografitë dhe kujdesin obstetrik deri në lindje. Sipas informacionit të publikuar nga klinika, ndjekja e shtatzënisë përfshin monitorimin e rritjes së fetusit dhe shëndetit të nënës, me kujdes të personalizuar.

Në kontekstin e marrëdhënieve intime gjatë shtatzënisë, disa këshilla praktike që duhen mbajtur parasysh janë:

Mos e trajtoni çdo shtatzëni njësoj

Një shtatzëni pa komplikacione mund të ketë një qasje të ndryshme nga një shtatzëni me rrezik. Për këtë arsye, vendimi për marrëdhëniet intime duhet të lidhet me gjendjen konkrete të pacientes.

Mos neglizhoni simptomat

Gjakderdhja e pazakontë, dhimbjet e forta pelvike, temperatura, sekrecionet e pazakonta ose shqetësimet gjatë shtatzënisë kërkojnë vlerësim profesional.

Ndiqni rregullisht shtatzëninë

Kontrollet prenatale janë të rëndësishme për monitorimin e shëndetit të nënës dhe zhvillimit të fetusit. Klinika Tradita ofron ndjekje të shtatzënisë me kontrolle periodike dhe ekografi.

Flisni me gjinekologun për çdo kufizim seksual

Nëse një grua ka një problem obstetrik, pyetja duhet të bëhet drejtpërdrejt te mjeku: “A mund të kem marrëdhënie seksuale?” dhe, nëse përgjigjja është jo, “Çfarë lloj intimiteti lejohet?”.

Mos u bazoni vetëm te informacionet në internet

Informacioni i përgjithshëm nuk mund të zëvendësojë ekzaminimin dhe vlerësimin obstetrik individual. Vetë Klinika Tradita thekson se informacioni në faqen e saj nuk zëvendëson konsultën, diagnozën apo trajtimin profesional.

Kujdesi duhet të jetë individual

Klinika Tradita deklaron se ofron kujdes të personalizuar dhe diagnostikim sipas nevojave të pacientes.

Për konsultë ose ndjekje të shtatzënisë, Klinika Tradita publikon adresën Rruga Hafiz Podgorica 6, Durrës, si dhe kontaktin +355 69 438 3300 dhe emailin info@klinikatradita.com.

PYETJE TË SHPESHTA – FAQ

1. A mund të kryhen marrëdhënie seksuale gjatë shtatzënisë?

Po, në shumicën e shtatzënive normale marrëdhëniet seksuale janë të sigurta. Megjithatë, në rast komplikacionesh duhet ndjekur këshilla e obstetrit.

2. A mund të dëmtohet foshnja gjatë penetrimit?

Në një shtatzëni normale, fetusi mbrohet nga mitra dhe qesja amniotike dhe penetrimi nuk e prek drejtpërdrejt atë.

3. A shkakton seksi abort?

Në një shtatzëni normale, marrëdhëniet seksuale nuk konsiderohen shkak i abortit.

4. A mund të kem marrëdhënie seksuale në tremujorin e parë?

Nëse shtatzënia është normale dhe mjeku nuk ka dhënë kufizime, zakonisht po.

5. Po në tremujorin e tretë?

Edhe në tremujorin e tretë marrëdhëniet mund të jenë të mundshme në një shtatzëni normale, por pozicionet mund të duhet të përshtaten për rehati.

6. Pse më dhemb pas marrëdhënieve?

Mund të ketë disa arsye, përfshirë ndryshimet fizike dhe ndjeshmërinë e shtuar gjatë shtatzënisë. Dhimbja e fortë ose e vazhdueshme duhet vlerësuar nga mjeku.

7. A është normale të kem pak njolla gjaku pas seksit?

Njollat e lehta mund të ndodhin pas penetrimit, por çdo gjakderdhje gjatë shtatzënisë duhet vlerësuar sipas situatës. Nëse gjakderdhja është e madhe ose shoqërohet me dhimbje, duhet kontaktuar menjëherë mjeku.

8. A mund të përdor prezervativ gjatë shtatzënisë?

Po. Prezervativi mund të përdoret dhe është veçanërisht i rëndësishëm për mbrojtjen nga infeksionet seksualisht të transmetueshme.

9. Çfarë ndodh nëse partneri ka një IST?

Duhet të kërkohet këshillë mjekësore dhe të përdoren masa mbrojtëse. Disa IST mund të kenë pasoja gjatë shtatzënisë.

10. A është normale të mos kem dëshirë për seks?

Po. Dëshira seksuale mund të ndryshojë ndjeshëm gjatë shtatzënisë.

11. A është problem nëse dëshira seksuale rritet?

Jo. Edhe rritja e dëshirës seksuale mund të jetë pjesë normale e ndryshimeve të shtatzënisë.

12. A mund të përdoren lodra seksuale?

Në shtatzënitë normale, disa forma të aktivitetit seksual me lodra mund të jenë të mundshme, por duhet të merren parasysh higjiena, komoditeti dhe çdo kufizim mjekësor individual. Në rast komplikacionesh, duhet pyetur gjinekologu. ACOG përfshin aktivitetin seksual me penetrim nga lodrat seksuale në aktivitetet që përgjithësisht mund të jenë të sigurta në shtatzëni të shëndetshme.

13. A duhet të shmang marrëdhëniet nëse kam placenta previa?

Kjo kërkon udhëzim individual nga obstetri. Placenta previa mund të shoqërohet me gjakderdhje dhe është një gjendje që kërkon vlerësim mjekësor.

14. A mund të bëj seks nëse kam kontraksione?

Nëse keni kontraksione të rregullta ose dyshoni për lindje të parakohshme, duhet të kontaktoni obstetrin dhe të ndiqni udhëzimin e tij.

15. A është intimiteti pa penetrim një alternativë?

Po. Përqafimet, puthjet, masazhi dhe forma të tjera të afërsisë mund të ndihmojnë çiftin të ruajë intimitetin.

16. A duhet të bëj kontroll prenatal edhe nëse ndihem mirë?

Po. Ndjekja prenatale është e rëndësishme edhe kur gruaja nuk ka simptoma. Klinika Tradita ofron ndjekje të shtatzënisë dhe monitorim të shëndetit të nënës dhe fetusit.

17. Kur duhet të kontaktoj urgjentisht gjinekologun?

Në rast gjakderdhjeje të madhe, dhimbjeje të fortë, rrjedhjeje të lëngut, kontraksionesh të rregullta ose simptoma të tjera alarmante.

18. A mund të pyes gjinekologun për jetën seksuale?

Patjetër. Jeta seksuale është pjesë e shëndetit riprodhues dhe pyetjet rreth saj janë pjesë normale e kujdesit gjatë shtatzënisë.

PËRFUNDIM

Shtatzënia nuk do të thotë domosdoshmërisht fundi i jetës intime të çiftit. Në një shtatzëni normale dhe pa komplikacione, marrëdhëniet seksuale zakonisht mund të vazhdojnë dhe nuk konsiderohen të dëmshme për fetusin.

Megjithatë, shtatzënia është një periudhë dinamike dhe nevojat e gruas ndryshojnë nga një tremujor në tjetrin. Në fillim mund të dominojnë lodhja dhe të përzierat, ndërsa më vonë rritja e barkut dhe shqetësimet fizike mund të kërkojnë përshtatje të mënyrës së intimitetit.

Një jetë intime e shëndetshme gjatë shtatzënisë bazohet në tre elemente kryesore: siguri, komunikim dhe respekt.

Siguria nënkupton ndjekjen e rekomandimeve të obstetrit dhe vlerësimin e çdo simptome të pazakontë. Komunikimi nënkupton që partnerët të flasin hapur për dëshirën, frikën dhe rehatinë e tyre. Respekti nënkupton që asnjë partner të mos ndihet i detyruar për marrëdhënie seksuale.

Kur ekziston një komplikacion obstetrik, informacioni i përgjithshëm nuk mjafton. Në këto raste, vendimi për aktivitetin seksual duhet të merret së bashku me mjekun që ndjek shtatzëninë.

Në fund, marrëdhëniet intime janë vetëm një pjesë e lidhjes së çiftit. Afërsia emocionale, përkujdesja, komunikimi, përqafimet dhe mbështetja reciproke janë po aq të rëndësishme gjatë përgatitjes për ardhjen e një fëmije.

LITERATURA

1. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Is It Safe to Have Sex During Pregnancy?ACOG, Women’s Health.
2. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). A Partner’s Guide to Pregnancy. ACOG.
3. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Bleeding During Pregnancy. ACOG, Women’s Health.
4. World Health Organization (WHO). WHO Recommendations on Antenatal Care for a Positive Pregnancy Experience. WHO.
5. Sexual Activity During Pregnancy. Journal of Reproduction & Infertility, 2018.
6. Klinika Tradita Durrës. Obstetrikë – Ndjekje Shtatzënie. Informacion mbi vizitat prenatale, monitorimin e shtatzënisë, lindjen dhe kujdesin pas lindjes.
7. Klinika Tradita Durrës. Klinikë Gjinekologjike – Shërbimet dhe Pyetjet e Shpeshta. Informacion mbi ndjekjen e shtatzënisë, ekografitë dhe konsultat gjinekologjike.
8. Klinika Tradita Durrës. Kontakt dhe Pyetje të Shpeshta. Informacion mbi shërbimet dhe mënyrat e kontaktit.
9. Klinika Tradita Durrës. Kushtet dhe Termat e Përdorimit. Informacion mbi natyrën e përgjithshme të informacionit shëndetësor të publikuar në faqen e klinikës.

SHËNIM MJEKËSOR

Ky artikull ka karakter informues dhe edukativ. Ai nuk zëvendëson konsultën me obstetrin/gjinekologun dhe nuk duhet të përdoret për të vendosur vetë nëse marrëdhëniet seksuale janë të sigurta në një shtatzëni me komplikacione. Çdo grua shtatzënë duhet të marrë këshillën individuale të mjekut që ndjek shtatzëninë, veçanërisht në prani të gjakderdhjes, dhimbjeve, kontraksioneve, problemeve të placentës, rrjedhjes së lëngut amniotik ose rrezikut për lindje të parakohshme.

Ju keshillojme te merrni informacione profesionale nga IUGA.