Aborti në tremujorin e dytë: Shkaqet, diagnostikimi, trajtimi dhe kujdesi pas abortit

Qëllimi i artikullit

Ky artikull synon të informojë pacientet dhe familjarët mbi abortin në tremujorin e dytë të shtatzënisë, duke shpjeguar në mënyrë të qartë shkaqet, faktorët e rrezikut, diagnostikimin, trajtimin dhe kujdesin pas abortit. Gjithashtu, artikulli synon të ulë keqkuptimet dhe frikën që shpesh shoqërojnë këtë ngjarje, duke ofruar informacion të bazuar në udhëzimet më të fundit shkencore dhe praktikat moderne obstetrikale.

Hyrje

Humbja e një shtatzënie është një nga përvojat më të vështira që mund të përjetojë një grua dhe familja e saj. Ndërsa shumica e aborteve ndodhin gjatë tremujorit të parë, një përqindje më e vogël ndodh gjatë tremujorit të dytë, një periudhë kur shtatzënia është më e avancuar dhe lidhja emocionale me bebin është zakonisht më e fortë.

Aborti në tremujorin e dytë është një situatë që kërkon kujdes të specializuar mjekësor, pasi shoqërohet me rreziqe më të larta për komplikacione fizike dhe ndikim më të madh psikologjik. Për këtë arsye, menaxhimi duhet të kryhet nga një ekip multidisiplinar, duke garantuar sigurinë e pacientes dhe ruajtjen e shëndetit riprodhues.

Falë diagnostikimit të hershëm, monitorimit të shtatzënisë dhe trajtimit bashkëkohor, shumica e grave mund të rikuperohen plotësisht dhe të kenë shtatzëni të suksesshme në të ardhmen.

Çfarë është aborti në tremujorin e dytë?

Aborti në tremujorin e dytë përkufizohet si humbja e shtatzënisë që ndodh nga java e 13-të deri në javën e 20–22, sipas përkufizimeve të përdorura nga organizata të ndryshme ndërkombëtare. Pas kësaj periudhe, humbja e shtatzënisë klasifikohet zakonisht si lindje e fetusit pa shenja jete (stillbirth), megjithëse kufijtë mund të ndryshojnë sipas legjislacionit të çdo vendi.

Krahasuar me abortin në tremujorin e parë, aborti në këtë fazë është më pak i zakonshëm, por shpesh më kompleks për shkak të zhvillimit më të avancuar të fetusit dhe ndryshimeve që ka pësuar organizmi i nënës.

Sa i shpeshtë është?

Aborti në tremujorin e dytë është relativisht i rrallë.

Studimet tregojnë se:

●          rreth 10–20% e shtatzënive të njohura përfundojnë me abort;

●          mbi 80% e tyre ndodhin gjatë tremujorit të parë;

●          vetëm 1–2% ndodhin gjatë tremujorit të dytë.

Megjithëse incidenca është e ulët, këto raste përbëjnë një pjesë të rëndësishme të kujdesit obstetrikal për shkak të komplikacioneve të mundshme dhe ndikimit emocional.

Pse aborti në tremujorin e dytë është më kompleks?

Në këtë fazë:

●          placenta është zhvilluar plotësisht;

●          fetusi është më i madh;

●          qarkullimi i gjakut ndërmjet nënës dhe fetusit është më i zhvilluar;

●          mitra ka pësuar zgjerim të konsiderueshëm.

Për këtë arsye:

●          gjakderdhja mund të jetë më e madhe;

●          procedurat për zbrazjen e mitrës janë më komplekse;

●          rreziku i infeksioneve është më i lartë;

●          rikuperimi fizik mund të zgjasë më shumë;

●          ndikimi psikologjik është shpesh më i theksuar.

Kjo nuk do të thotë se çdo abort në tremujorin e dytë shoqërohet me komplikacione, por nënvizon rëndësinë e trajtimit në një strukturë të specializuar.

Klasifikimi i abortit në tremujorin e dytë

Në varësi të shkakut dhe ecurisë klinike, aborti në tremujorin e dytë mund të klasifikohet si:

Abort spontan

Ndodh pa ndërhyrje mjekësore dhe është pasojë e shkaqeve natyrore ose patologjike.

Abort i pashmangshëm

Qafa e mitrës është hapur dhe procesi i abortit nuk mund të ndalet.

Abort jo i plotë

Një pjesë e indeve të shtatzënisë mbetet në mitër, duke shkaktuar gjakderdhje dhe duke rritur rrezikun e infeksionit. Në këto raste mund të nevojitet trajtim medikamentoz ose kirurgjikal.

Abort i plotë

Të gjitha indet e shtatzënisë janë larguar nga mitra dhe zakonisht nuk nevojitet ndërhyrje shtesë, përveç kontrollit mjekësor.

Abort i mbetur (Missed abortion)

Fetusi ka ndaluar së zhvilluari ose ka humbur jetën, por nuk është nxjerrë ende nga mitra. Kjo gjendje diagnostikohet zakonisht me ekografi.

Shkaqet e abortit në tremujorin e dytë

Në shumicën e rasteve, aborti nuk shkaktohet nga veprimet e nënës. Ai është rezultat i një kombinimi faktorësh biologjikë, gjenetikë ose mjekësorë.

Shkaqet më të zakonshme janë:

1. Anomalitë kromozomike

Disa fetuse zhvillojnë ndryshime kromozomike që nuk janë të pajtueshme me jetën. Edhe pse shumica e këtyre rasteve ndodhin në tremujorin e parë, disa diagnostikohen më vonë.

2. Pamjaftueshmëria e qafës së mitrës (insuficienca cervikale)

Qafa e mitrës hapet pa dhimbje dhe pa kontraksione, duke çuar në humbjen e shtatzënisë. Kjo është një nga shkaqet më karakteristike të abortit në tremujorin e dytë.

3. Infeksionet

Infeksionet bakteriale, virale ose parazitare mund të prekin placentën, membranat ose fetusin, duke rritur rrezikun e abortit.

4. Anomalitë e mitrës

Mitra me keqformime kongjenitale, prania e miomave të mëdha ose sinekive mund të pengojnë zhvillimin normal të shtatzënisë.

5. Sëmundjet kronike të nënës

Sëmundje si diabeti i pakontrolluar, hipertensioni, sëmundjet autoimune, çrregullimet e tiroides ose trombofilitë mund të ndikojnë në zhvillimin normal të shtatzënisë.

6. Problemet e placentës

Shkëputja e parakohshme e placentës ose pamjaftueshmëria placentare mund të ndërpresin furnizimin me oksigjen dhe lëndë ushqyese për fetusin.

Faktorët e rrezikut

Jo çdo grua që paraqet një faktor rreziku do të përjetojë abort në tremujorin e dytë. Megjithatë, njohja e këtyre faktorëve ndihmon në identifikimin e shtatzënive që kërkojnë monitorim më të afërt.

1. Mosha e nënës

Mosha ndikon në cilësinë e vezëve dhe në rrezikun për komplikacione obstetrikale.

Rreziku rritet veçanërisht te gratë:

●          nën 18 vjeç;

●          mbi 35 vjeç;

●          mbi 40 vjeç, ku shtohen edhe anomalitë kromozomike dhe sëmundjet kronike.

Megjithatë, shumica e grave mbi 35 vjeç kanë shtatzëni të suksesshme me ndjekje të rregullt prenatale.

2. Abortet e mëparshme

Një histori me një abort nuk do të thotë domosdoshmërisht se do të ndodhë përsëri.

Megjithatë, rreziku rritet nëse gruaja ka pasur:

●          dy ose më shumë aborte spontane;

●          abort në tremujorin e dytë;

●          lindje të parakohshme për shkak të insuficiencës cervikale.

Në këto raste mund të nevojiten ekzaminime shtesë dhe një plan i personalizuar kujdesi gjatë shtatzënisë.

3. Insuficienca cervikale

Insuficienca e qafës së mitrës është një nga shkaqet më karakteristike të abortit në tremujorin e dytë.

Në këtë gjendje:

●          qafa e mitrës fillon të zgjerohet gradualisht;

●          nuk shfaqen kontraksione të forta;

●          gruaja mund të mos ketë dhimbje të dukshme.

Në shumë raste, aborti ndodh papritur.

Te gratë me këtë problem, mjeku mund të rekomandojë cerklazhin cervikal, një procedurë kirurgjikale ku vendoset një qepje rreth qafës së mitrës për ta mbajtur të mbyllur deri në javët e fundit të shtatzënisë.

4. Infeksionet

Infeksionet janë një shkak i rëndësishëm i abortit në tremujorin e dytë.

Mund të përfshijnë:

●          infeksione urinare;

●          vaginozë bakteriale;

●          infeksione seksualisht të transmetueshme;

●          korioamnionit (infeksion i membranave amniotike);

●          infeksione virale ose parazitare.

Në disa raste, infeksioni shkakton inflamacion të membranave, dobësim të tyre dhe çarje të parakohshme.

5. Sëmundjet kronike

Rreziku rritet te gratë me:

●          diabet të pakontrolluar;

●          hipertension arterial;

●          lupus eritematoz sistemik;

●          sindromën antifosfolipidike;

●          trombofili;

●          çrregullime të koagulimit;

●          sëmundje të veshkave;

●          sëmundje të tiroides.

Kontrolli i mirë i këtyre sëmundjeve para dhe gjatë shtatzënisë ul ndjeshëm rrezikun.

6. Faktorët e stilit të jetesës

Edhe mënyra e jetesës mund të ndikojë në ecurinë e shtatzënisë.

Faktorët që lidhen me një rrezik më të lartë përfshijnë:

●          duhanpirjen;

●          konsumimin e alkoolit;

●          përdorimin e drogave;

●          ekspozimin ndaj substancave toksike;

●          obezitetin;

●          kequshqyerjen;

●          mungesën e acidit folik para shtatzënisë.

Një stil jetese i shëndetshëm nuk eliminon plotësisht rrezikun, por kontribuon në një shtatzëni më të sigurt.

Patofiziologjia

Patofiziologjia e abortit në tremujorin e dytë ndryshon sipas shkakut.

Në përgjithësi, procesi përfshin:

●          ndërprerjen e furnizimit të fetusit me oksigjen dhe lëndë ushqyese;

●          inflamacion të placentës ose membranave;

●          çarje të membranave amniotike;

●          kontraksione të mitrës;

●          zgjerim të qafës së mitrës;

●          nxjerrjen e fetusit dhe placentës.

Në disa raste, humbja e shtatzënisë ndodh gradualisht, ndërsa në të tjera procesi është i shpejtë dhe kërkon ndërhyrje urgjente.

Shenjat dhe simptomat

Shenjat mund të ndryshojnë nga një paciente te tjetra.

Simptomat më të zakonshme janë:

Gjakderdhja vaginale

Mund të jetë:

●          e lehtë;

●          mesatare;

●          e bollshme.

Çdo gjakderdhje në tremujorin e dytë kërkon vlerësim të menjëhershëm mjekësor.

Dhimbjet abdominale

Dhimbja mund të jetë:

●          e vazhdueshme;

●          në formë kontraksionesh;

●          e lokalizuar në fund të barkut;

●          e shoqëruar me dhimbje mesi.

Dalja e lëngut amniotik

Çarja e parakohshme e membranave mund të shkaktojë:

●          rrjedhje të vazhdueshme lëngu;

●          ulje të sasisë së lëngut amniotik;

●          rrezik të shtuar për infeksion.

Ulja ose mungesa e lëvizjeve fetale

Në javët kur lëvizjet fetale janë të perceptueshme, mungesa e tyre duhet të vlerësohet menjëherë nga mjeku.

Temperaturë dhe ethe

Temperatura mbi 38°C, e shoqëruar me të dridhura, sekrecione me erë të pakëndshme ose dhimbje të forta, mund të tregojë një infeksion serioz që kërkon trajtim urgjent.

Diagnostikimi

Diagnostikimi bazohet në kombinimin e historisë klinike, ekzaminimit fizik dhe testeve diagnostikuese.

Anamneza

Mjeku do të pyesë për:

●          javën e shtatzënisë;

●          simptomat;

●          sasinë e gjakderdhjes;

●          dhimbjen;

●          abortet e mëparshme;

●          sëmundjet kronike;

●          barnat që përdor pacientja.

Ekzaminimi gjinekologjik

Shërben për të vlerësuar:

●          gjendjen e qafës së mitrës;

●          praninë e gjakderdhjes;

●          rrjedhjen e lëngut amniotik;

●          shenjat e infeksionit.

Ekografia obstetrikale

Ekografia është ekzaminimi më i rëndësishëm.

Ajo vlerëson:

●          aktivitetin kardiak fetal;

●          zhvillimin e fetusit;

●          pozicionin e placentës;

●          sasinë e lëngut amniotik;

●          gjatësinë e qafës së mitrës;

●          praninë e indeve të mbetura në mitër.

Analizat laboratorike

Në varësi të rastit mund të kërkohen:

●          hemogramë e plotë;

●          grupi i gjakut dhe faktori Rh;

●          testi indirekt i Coombs (kur është e nevojshme);

●          proteina C-reaktive (CRP);

●          analiza të koagulimit;

●          urinokulturë;

●          analiza mikrobiologjike të sekrecioneve vaginale.

●          Faktori Si ndikon në rrezik?

Insuficienca cervikale Hapje e parakohshme e qafës së mitrës

Infeksionet      Shkaktojnë inflamacion dhe çarje të membranave

Diabeti i pakontrolluar           Ndikon në zhvillimin normal të shtatzënisë

Hipertensioni  Rrit rrezikun e komplikacioneve placentare

Duhanpirja     Ul furnizimin e fetusit me oksigjen

Alkooli dhe drogat      Dëmtojnë zhvillimin fetal dhe placentën

Miomat ose anomalitë e mitrës         Mund të pengojnë zhvillimin normal të shtatzënisë

Abortet e mëparshme Rrisin rrezikun në disa paciente

Trajtimi i abortit në tremujorin e dytë

Trajtimi i abortit në tremujorin e dytë varet nga:

●          java e shtatzënisë;

●          gjendja e përgjithshme e pacientes;

●          prania e gjakderdhjes ose infeksionit;

●          nëse aborti është i plotë apo jo i plotë;

●          preferencat e pacientes, kur kjo është e mundur.

Qëllimet kryesore të trajtimit janë:

●          ruajtja e shëndetit dhe jetës së pacientes;

●          zbrazja e plotë dhe e sigurt e mitrës;

●          parandalimi i hemorragjisë dhe infeksionit;

●          mbështetja emocionale;

●          ruajtja e fertilitetit për shtatzënitë e ardhshme.

Trajtimi duhet të kryhet gjithmonë në një institucion shëndetësor nga një ekip i trajnuar.

Menaxhimi medikamentoz

Në shumë raste, aborti në tremujorin e dytë mund të menaxhohet me barna që stimulojnë kontraksionet e mitrës dhe ndihmojnë në nxjerrjen e fetusit dhe placentës.

Ky trajtim kryhet nën mbikëqyrje mjekësore dhe zakonisht përfshin barna si mifepristoni dhe/ose misoprostoli, sipas protokolleve klinike dhe javës së shtatzënisë.

Gjatë këtij procesi, pacientja monitorohet për:

●          intensitetin e kontraksioneve;

●          gjakderdhjen;

●          shenjat vitale (presioni arterial, pulsi, temperatura);

●          dhimbjen;

●          nxjerrjen e plotë të indeve të shtatzënisë.

Në disa raste, pas trajtimit medikamentoz mund të nevojitet një procedurë kirurgjikale nëse mbeten inde në mitër.

Menaxhimi kirurgjikal

Trajtimi kirurgjikal rekomandohet kur:

●          aborti nuk është i plotë;

●          ka gjakderdhje të rëndë;

●          dyshohet për infeksion;

●          trajtimi medikamentoz nuk ka qenë i suksesshëm;

●          gjendja klinike kërkon ndërhyrje të shpejtë.

Procedurat më të përdorura janë:

Dilatimi dhe evakuimi (D&E)

Kjo është metoda kirurgjikale më e përdorur në tremujorin e dytë. Fillimisht zgjerohet qafa e mitrës dhe më pas hiqen indet e shtatzënisë me instrumente të posaçme dhe aspirim.

Kur kryhet nga personel i trajnuar, është një procedurë e sigurt dhe efektive.

Aspirimi me vakum

Në disa raste të përzgjedhura, veçanërisht në javët më të hershme të tremujorit të dytë, mund të përdoret aspirimi me vakum.

Kontrolli i dhimbjes

Dhimbja ndryshon nga një paciente te tjetra.

Për lehtësimin e saj mund të përdoren:

●          analgjezikë;

●          antiinflamatorë jo-steroidë, kur nuk ka kundërindikacione;

●          anestezi lokale, rajonale ose e përgjithshme gjatë procedurave kirurgjikale.

Kontrolli i mirë i dhimbjes ndihmon jo vetëm në komfortin fizik, por edhe në uljen e stresit emocional.

Kujdesi pas abortit

Periudha pas abortit është po aq e rëndësishme sa edhe trajtimi.

Pacientja duhet të monitorohet për:

●          gjakderdhjen;

●          temperaturën trupore;

●          dhimbjen;

●          kontraktimin normal të mitrës;

●          shenjat e infeksionit.

Nëse gruaja ka grup gjaku Rh negativ dhe plotëson kriteret sipas udhëzimeve klinike, mjeku mund të rekomandojë administrimin e Anti-D imunoglobulinës për të parandaluar sensibilizimin Rh.

Rikuperimi fizik

Shumica e grave rikuperohen fizikisht brenda disa javësh, megjithëse koha ndryshon nga një paciente te tjetra.

Është normale të shfaqen:

●          gjakderdhje e lehtë deri në mesatare për disa ditë ose javë;

●          ngërçe të lehta abdominale;

●          lodhje;

●          ndjeshmëri në gjoks, e cila largohet gradualisht.

Mjeku mund të rekomandojë:

●          pushim relativ gjatë ditëve të para;

●          hidratim të mirë;

●          ushqim të pasur me hekur dhe proteina;

●          shmangien e marrëdhënieve seksuale, tamponëve vaginalë dhe larjeve vaginale derisa gjakderdhja të ketë ndaluar dhe mjeku ta konsiderojë të sigurt.

Rikuperimi emocional

Aborti në tremujorin e dytë nuk është vetëm një ngjarje fizike, por edhe emocionale.

Është normale që pacientja të përjetojë:

●          trishtim;

●          ndjenjë humbjeje;

●          ankth;

●          zemërim;

●          ndjenjë faji;

●          vështirësi në përqendrim;

●          çrregullime të gjumit.

Këto reagime nuk janë shenjë dobësie, por pjesë e procesit të zisë.

Mbështetja nga partneri, familja dhe ekipi mjekësor është shumë e rëndësishme. Nëse simptomat emocionale zgjasin ose ndikojnë në jetën e përditshme, këshillimi psikologjik mund të jetë shumë i dobishëm.

Komplikacionet e mundshme

Edhe pse shumica e pacienteve rikuperohen pa probleme, mund të shfaqen komplikacione që kërkojnë vlerësim të menjëhershëm.

Hemorragjia

Gjakderdhja e rëndë mund të shkaktojë:

●          ulje të tensionit arterial;

●          marramendje;

●          dobësi;

●          nevojë për transfuzion në raste të rralla.

Infeksioni

Infeksioni mund të zhvillohet nëse mbeten inde të shtatzënisë në mitër ose nëse bakteret depërtojnë në kavitetin uterin.

Shenjat përfshijnë:

●          temperaturë mbi 38°C;

●          sekrecione me erë të pakëndshme;

●          dhimbje të forta në fund të barkut;

●          gjendje të përgjithshme të rënduar.

Aborti jo i plotë

Kur një pjesë e indeve mbetet në mitër, mund të shfaqen:

●          gjakderdhje e vazhdueshme;

●          dhimbje;

●          infeksion.

Në këto raste mund të nevojitet trajtim shtesë medikamentoz ose kirurgjikal.

Probleme në shtatzënitë e ardhshme

Në shumicën e rasteve, një abort në tremujorin e dytë nuk e pengon një grua të mbetet përsëri shtatzënë.

Megjithatë, nëse shkaku ka qenë insuficienca cervikale, trombofilia ose një sëmundje tjetër, mjeku mund të rekomandojë masa parandaluese në shtatzëninë e ardhshme, si monitorim më i shpeshtë, trajtim specifik ose cerklazh cervikal.

Kur duhet kërkuar ndihmë urgjente?

Kontaktoni menjëherë mjekun ose paraqituni në urgjencë nëse pas abortit shfaqen:

●          gjakderdhje shumë e bollshme (p.sh. mbushja e dy pecetave higjienike të mëdha në një orë për dy orë rresht);

●          temperaturë mbi 38°C;

●          sekrecione me erë të rëndë;

●          dhimbje të forta që nuk lehtësohen me barnat e rekomanduara;

●          marramendje ose humbje e ndjenjave;

●          vështirësi në frymëmarrje;

●          dhimbje të forta në shpatull ose bark (nëse dyshohet për komplikacione të tjera).

Ndikimi në fertilitet dhe shtatzënitë e ardhshme

Një nga shqetësimet më të zakonshme të grave pas një aborti në tremujorin e dytë është nëse do të mund të mbeten sërish shtatzënë. Në shumicën dërrmuese të rasteve, përgjigjja është po. Një abort i vetëm nuk e ul domosdoshmërisht fertilitetin dhe shumë gra arrijnë të kenë shtatzëni të shëndetshme në të ardhmen.

Megjithatë, nëse aborti është shkaktuar nga një problem specifik, si:

●          insuficienca cervikale;

●          anomalitë e mitrës;

●          trombofilitë;

●          sindroma antifosfolipidike;

●          diabeti ose hipertensioni i pakontrolluar;

●          infeksionet;

është e rëndësishme që këto gjendje të diagnostikohen dhe të trajtohen përpara planifikimit të një shtatzënie të re.

Mjeku obstetër-gjinekolog mund të rekomandojë ekzaminime shtesë dhe një plan të personalizuar ndjekjeje për të ulur rrezikun e përsëritjes.

Kur mund të planifikohet një shtatzëni e re?

Koha e përshtatshme ndryshon për çdo grua dhe varet nga:

●          shkaku i abortit;

●          mënyra e trajtimit;

●          rikuperimi fizik;

●          gjendja emocionale.

Në përgjithësi, planifikimi i një shtatzënie të re rekomandohet pasi:

●          mitra të jetë rikuperuar plotësisht;

●          cikli menstrual të jetë rikthyer;

●          të jenë trajtuar problemet mjekësore të identifikuara;

●          pacientja të ndihet e gatshme emocionalisht.

Vendimi duhet të merret gjithmonë në konsultë me mjekun.

Si mund të parandalohet një abort në tremujorin e dytë?

Jo të gjitha rastet mund të parandalohen, por disa masa mund të zvogëlojnë rrezikun:

●          kryerja e vizitave të rregullta prenatale;

●          trajtimi në kohë i infeksioneve;

●          kontrolli i diabetit, hipertensionit dhe sëmundjeve të tjera kronike;

●          marrja e acidit folik para konceptimit dhe gjatë shtatzënisë sipas rekomandimit të mjekut;

●          shmangia e duhanit, alkoolit dhe drogave;

●          mbajtja e një peshe të shëndetshme;

●          monitorimi i gjatësisë së qafës së mitrës te gratë me histori të mëparshme të abortit në tremujorin e dytë ose lindjes së parakohshme;

●          vendosja e cerklazhit cervikal në rastet kur indikohet.

Parandalimi fillon që përpara konceptimit, me këshillim para shtatzënisë dhe trajtimin e faktorëve të rrezikut.

Aspekti            Informacioni kryesor

Periudha         Java 13–20/22 e shtatzënisë

Shkaqet më të shpeshta         Insuficienca cervikale, infeksionet, anomalitë fetale, problemet e placentës, sëmundjet kronike

Simptomat      Gjakderdhje, dhimbje abdominale, kontraksione, rrjedhje e lëngut amniotik

Diagnostikimi  Vizita gjinekologjike, ekografia, analizat laboratorike

Trajtimi           Medikamentet, procedurat kirurgjikale dhe monitorimi spitalor

Komplikacionet          Hemorragji, infeksion, abort jo i plotë

Prognoza         Në shumicën e rasteve, fertiliteti ruhet dhe shtatzënitë e ardhshme janë të mundshme me kujdesin e duhur

Këshilla nga Klinika Tradita Klinike mjeksore ne Durres

Në Klinikën Tradita, kujdesi për shëndetin fizik dhe emocional të pacientes është po aq i rëndësishëm sa trajtimi mjekësor. Pas një aborti në tremujorin e dytë rekomandojmë:

●          Mos e neglizhoni kontrollin gjinekologjik pas daljes nga spitali.

●          Ndiqni me përpikëri trajtimin e përshkruar nga mjeku.

●          Pushoni dhe shmangni aktivitetet fizike të rënda derisa të merrni leje nga mjeku.

●          Mbani një dietë të pasur me hekur, proteina, fruta dhe perime për të ndihmuar rikuperimin.

●          Mos përdorni tamponë vaginalë ose larje vaginale derisa mjeku të konfirmojë se është e sigurt.

●          Kërkoni ndihmë menjëherë nëse keni temperaturë, gjakderdhje të bollshme ose dhimbje të forta.

●          Nëse ndiheni të trishtuar ose të mbingarkuar emocionalisht, mos hezitoni të kërkoni mbështetje psikologjike.

●          Përpara një shtatzënie të re, kryeni një konsultë me mjekun obstetër-gjinekolog për të vlerësuar shkaqet e abortit dhe për të planifikuar kujdesin prenatal.

Mitet dhe faktet

Miti: Një abort në tremujorin e dytë do të thotë se nuk mund të mbetem më shtatzënë.

Fakti: Në shumicën e rasteve, fertiliteti ruhet dhe shumë gra kanë shtatzëni të shëndetshme më vonë.

Miti: Aktiviteti fizik i zakonshëm është shkaku kryesor i abortit.

Fakti: Shumica e aborteve lidhen me probleme mjekësore ose fetale dhe jo me aktivitetet e përditshme.

Miti: Pas një aborti duhet të prisni domosdoshmërisht një vit për të tentuar një shtatzëni tjetër.

Fakti: Koha ndryshon sipas gjendjes së secilës paciente dhe duhet të vendoset së bashku me mjekun.

Miti: Çdo gjakderdhje në tremujorin e dytë do të thotë se shtatzënia ka përfunduar.

Fakti: Gjakderdhja është gjithmonë një shenjë që kërkon vlerësim urgjent, por jo çdo rast përfundon me abort.

Përfundim

Aborti në tremujorin e dytë është një ngjarje komplekse që kërkon trajtim të specializuar dhe mbështetje të plotë për pacienten. Megjithëse është më i rrallë se aborti në tremujorin e parë, ai mund të shoqërohet me komplikacione fizike dhe emocionale që kërkojnë ndjekje të kujdesshme.

Diagnostikimi i hershëm, trajtimi sipas udhëzimeve bashkëkohore dhe kujdesi pas abortit luajnë një rol vendimtar në ruajtjen e shëndetit riprodhues. Me monitorimin e duhur dhe identifikimin e faktorëve të rrezikut, shumica e grave kanë mundësi shumë të mira për të pasur shtatzëni të suksesshme në të ardhmen.

Literatura

1.         World Health Organization (WHO). Abortion Care Guideline. Geneva: WHO; 2022.

2.         American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin No. 200: Early Pregnancy Loss. Reaffirmed 2025.

3.         Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Late Miscarriage and Recurrent Mid-Trimester Loss. Green-top Guideline.

4.         International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO). Good Practice Recommendations for Safe Abortion Care. 2023.

5.         National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Ectopic Pregnancy and Miscarriage: Diagnosis and Initial Management. Updated 2023.

6.         Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, et al. Williams Obstetrics. 26th ed. McGraw-Hill; 2022.

7.         Gabbe SG, Niebyl JR, Simpson JL, et al. Obstetrics: Normal and Problem Pregnancies. 8th ed. Elsevier; 2021.

8.         UpToDate. Second-Trimester Pregnancy Loss. Përditësuar periodikisht.

FAQ

1. Çfarë konsiderohet abort në tremujorin e dytë?

Humbja e shtatzënisë që ndodh zakonisht midis javës së 13-të dhe javës së 20–22-të të shtatzënisë.

2. A është i shpeshtë?

Jo. Vetëm rreth 1–2% e shtatzënive përfundojnë me abort në tremujorin e dytë.

3. Cilat janë simptomat kryesore?

Gjakderdhja vaginale, dhimbjet abdominale, kontraksionet, rrjedhja e lëngut amniotik dhe, në javët më të avancuara, mungesa e lëvizjeve fetale.

4. A mund të parandalohet?

Jo gjithmonë, por kujdesi prenatal, trajtimi i infeksioneve dhe kontrolli i sëmundjeve kronike mund të ulin rrezikun.

5. A mund të mbetem përsëri shtatzënë?

Po. Në shumicën e rasteve, fertiliteti nuk dëmtohet dhe një shtatzëni e ardhshme është e mundur.

6. Kur duhet të shkoj menjëherë te mjeku?

Nëse keni gjakderdhje të bollshme, temperaturë mbi 38°C, dhimbje të forta, sekrecione me erë të pakëndshme ose marramendje.

7. A ndikon gjendja emocionale në rikuperim?

Po. Mbështetja nga familja, partneri dhe profesionistët e shëndetit është shumë e rëndësishme dhe, nëse është e nevojshme, këshillimi psikologjik mund të ndihmojë.

8. A mund të përsëritet aborti në një shtatzëni tjetër?

Shumica e grave nuk përjetojnë një abort tjetër. Megjithatë, nëse identifikohet një shkak specifik, mjeku mund të rekomandojë trajtime ose monitorim shtesë për të ulur rrezikun e përsëritjes.

9. A është i nevojshëm kontrolli pas abortit edhe nëse ndihem mirë?

Po. Vizita pasuese është e rëndësishme për të konfirmuar që mitra është zbrazur plotësisht, nuk ka infeksion dhe rikuperimi po ecën normalisht.

10. A duhet të përdor kontracepsion pas abortit?

Nëse nuk planifikoni menjëherë një shtatzëni tjetër, këshillohuni me mjekun për metodën më të përshtatshme të kontracepsionit. Ovulacioni mund të rikthehet brenda pak javësh pas abortit.

Informacion profesional mund te merrni ne ACOG