Dhimbja pelvike – Kur duhet vizita te gjinekologu?
Çfarë është dhimbja pelvike dhe cilat janë shkaqet?
Dhimbja pelvike – Dhimbja pelvike është shqetësimi që ndihet në pjesën e poshtme të barkut, poshtë kërthizës dhe ndërmjet kockave të legenit. Ajo mund të jetë e lehtë ose e fortë, e vazhdueshme ose me ndërprerje. Te disa gra shfaqet vetëm gjatë menstruacioneve, urinimit apo marrëdhënieve seksuale, ndërsa te të tjera vazhdon për një periudhë të gjatë.
Dhimbja pelvike – Dhimbja pelvike nuk është një diagnozë më vete, por një simptomë që mund të vijë nga organet riprodhuese, sistemi urinar, zorrët, muskujt ose nervat e legenit. Prandaj, jo çdo dhimbje në fund të barkut ka domosdoshmërisht origjinë gjinekologjike.
Dhimbja akute dhe kronike
Sipas mënyrës së shfaqjes, dhimbja ndahet në dy forma kryesore.
Dhimbja akute fillon papritur dhe mund të jetë intensive. Ajo mund të lidhet me çarjen e një kisti ovarian, përdredhjen e vezores, shtatzëninë jashtë mitre, infeksionin pelvik ose apendicitin. Dhimbja e papritur dhe e fortë kërkon vlerësim të shpejtë mjekësor.
Dhimbja kronike vazhdon ose përsëritet për gjashtë muaj apo më gjatë. Ajo mund të lidhet me endometriozën, adenomiozën, miomat, ngjitjet pas operacioneve, problemet e dyshemesë pelvike, fshikëzën urinare ose sistemin tretës.
Dhimbja kronike mund të ndikojë në gjumë, punë, aktivitetin fizik, marrëdhëniet seksuale dhe mirëqenien emocionale të gruas.
Shkaqet gjinekologjike
Dhimbjet menstruale
Ngërçet e lehta gjatë menstruacioneve janë të zakonshme. Megjithatë, dhimbja shumë e fortë, që nuk qetësohet me masat e zakonshme ose pengon aktivitetin e përditshëm, duhet të vlerësohet. Ajo mund të lidhet me endometriozën, adenomiozën ose miomat.
Endometrioza
Endometrioza zhvillohet kur ind i ngjashëm me shtresën e brendshme të mitrës rritet jashtë saj. Mund të shkaktojë:
- menstruacione shumë të dhimbshme;
- dhimbje gjatë marrëdhënieve;
- dhimbje gjatë jashtëqitjes;
- dhimbje kronike pelvike;
- vështirësi për të mbetur shtatzënë.
Intensiteti i dhimbjes nuk tregon gjithmonë shkallën e sëmundjes.
Kistet ovariane
Shumë kiste ovariane janë të vogla dhe zhduken vetë. Kur zmadhohen, çahen ose shkaktojnë përdredhjen e vezores, mund të japin dhimbje të njëanshme, presion, fryrje ose dhimbje të papritur dhe të fortë.
Miomat e mitrës
Miomat janë formacione beninje të mitrës. Në varësi të madhësisë dhe vendndodhjes, ato mund të shkaktojnë ndjesi presioni, menstruacione të bollshme, urinim të shpeshtë, kapsllëk dhe dhimbje pelvike.
Sëmundja inflamatore pelvike
Kjo është një infeksion i mitrës, tubave të Fallopit ose vezoreve. Mund të shfaqet me dhimbje në fund të barkut, sekrecione me erë, temperaturë, gjakderdhje ndërmjet cikleve dhe dhimbje gjatë marrëdhënieve. Pa trajtim mund të dëmtojë tubat dhe të ndikojë në fertilitet.
Shtatzënia jashtë mitre
Ndodh kur shtatzënia zhvillohet jashtë mitrës, më shpesh në tubin e Fallopit. Shenjat mund të përfshijnë vonesë të menstruacioneve, test pozitiv shtatzënie, gjakderdhje vaginale dhe dhimbje në njërën anë të legenit.
Nëse dhimbja shoqërohet me marramendje, dobësi, të fikët ose dhimbje në majën e shpatullës, nevojitet urgjencë mjekësore.
Shkaqe të tjera
Dhimbja mund të vijë edhe nga:
- infeksionet urinare;
- gurët në veshka;
- kapsllëku;
- zorra e irrituar;
- apendiciti;
- hernia;
- tensioni i muskujve pelvikë;
- dhimbja nervore;
- problemet e shtyllës kurrizore.
Për këtë arsye, gjinekologu vlerëson jo vetëm organet riprodhuese, por edhe lidhjen e dhimbjes me ciklin, urinimin, ushqimin, jashtëqitjen dhe aktivitetin fizik.
Shenjat që kërkojnë kontroll gjinekologjik
Dhimbja pelvike nuk duhet neglizhuar kur është e re, përsëritet, përkeqësohet ose ndikon në jetën e përditshme. Mënyra e fillimit, intensiteti dhe simptomat shoqëruese ndihmojnë në përcaktimin e urgjencës.
Kur duhet të caktoni vizitë te gjinekologu?
Rekomandohet kontroll kur:
- dhimbja përsëritet çdo muaj;
- menstruacionet bëhen shumë të dhimbshme;
- dhimbja vazhdon edhe jashtë ciklit;
- nuk qetësohet me masat e zakonshme;
- pengon punën, gjumin ose aktivitetin fizik;
- shfaqet gjatë ose pas marrëdhënieve seksuale;
- shoqërohet me sekrecione të pazakonta;
- keni gjakderdhje ndërmjet menstruacioneve;
- menstruacionet janë shumë të bollshme;
- keni fryrje ose presion të vazhdueshëm;
- urinoni shpesh ose keni djegie;
- keni dhimbje gjatë jashtëqitjes;
- po përpiqeni për shtatzëni pa sukses.
Dhimbjet shumë të forta të menstruacioneve nuk duhet të konsiderohen automatikisht normale. Ato mund të lidhen me endometriozën, adenomiozën, miomat ose një problem tjetër gjinekologjik.
Kur kërkohet vizitë urgjente?
Vlerësimi duhet kryer sa më shpejt kur dhimbja shoqërohet me:
- temperaturë ose të dridhura;
- sekrecione vaginale me erë;
- të përziera ose të vjella;
- gjakderdhje të pazakontë;
- dhimbje gjatë urinimit;
- vështirësi për të urinuar ose jashtëqitur;
- gjak në urinë ose jashtëqitje;
- përkeqësim të shpejtë;
- shtatzëni ose mundësi shtatzënie.
Këto shenja mund të lidhen me infeksion pelvik, problem ovarian, shtatzëni jashtë mitre, infeksion urinar ose një gjendje tjetër që kërkon vlerësim të shpejtë.
Kur duhet të shkoni menjëherë në urgjencë?
Kërkoni ndihmë të menjëhershme kur:
- dhimbja fillon papritur dhe është shumë e fortë;
- dhimbja përkeqësohet gjatë lëvizjes ose prekjes;
- keni gjakderdhje vaginale të bollshme;
- ndiheni shumë të dobët ose ju bie të fikët;
- keni marramendje të fortë;
- keni vështirësi në frymëmarrje;
- keni dhimbje në majën e shpatullës;
- barku është i fortë dhe shumë i ndjeshëm;
- keni test pozitiv shtatzënie me dhimbje ose gjakderdhje.
Kombinimi i vonesës së menstruacioneve, dhimbjes së njëanshme dhe gjakderdhjes mund të tregojë shtatzëni jashtë mitre. Dhimbja e papritur në njërën anë, sidomos me të vjella, mund të lidhet me përdredhjen e vezores ose çarjen e një kisti.
Dhimbja gjatë shtatzënisë
Jo çdo dhimbje gjatë shtatzënisë është e rrezikshme, por duhet të njoftohet mjeku kur është e fortë, e vazhdueshme ose shoqërohet me:
- gjakderdhje;
- rrjedhje lëngu;
- temperaturë;
- kontraksione;
- marramendje;
- të fikët;
- dhimbje të njëanshme;
- zvogëlim të lëvizjeve të fetusit në fazat e mëvonshme.
Mbani shënime për dhimbjen
Para vizitës shënoni:
- kur filloi;
- vendin ku ndihet;
- sa zgjat;
- intensitetin nga 0 deri në 10;
- lidhjen me menstruacionet;
- nëse shfaqet gjatë urinimit, jashtëqitjes ose marrëdhënieve;
- simptomat shoqëruese;
- medikamentet që keni përdorur.
Këto informacione e ndihmojnë gjinekologun të orientojë ekzaminimin dhe analizat. Dhimbja e fortë ose progresive nuk duhet të shtyhet deri në vizitën e zakonshme.
Si zhvillohet vizita gjinekologjike?
Mjeku pyet për:
- kohën kur ka filluar dhimbja;
- vendndodhjen dhe intensitetin;
- lidhjen me menstruacionet;
- rregullsinë dhe sasinë e ciklit;
- dhimbjen gjatë marrëdhënieve;
- sekrecionet ose gjakderdhjen;
- simptomat urinare dhe të zorrëve;
- shtatzënitë dhe operacionet e mëparshme;
- mundësinë e një shtatzënie;
- medikamentet që përdorni.
Më pas mund të kryhet ekzaminimi i barkut dhe kontrolli gjinekologjik për të vlerësuar mitrën, vezoret, qafën e mitrës dhe zonat ku shfaqet ndjeshmëria.
Analizat dhe ekzaminimet
Sipas simptomave, mund të rekomandohen:
- test shtatzënie;
- analizë urine dhe urokulturë;
- analiza gjaku;
- tampon vaginal ose cervikal;
- teste për infeksione seksualisht të transmetueshme;
- ekografi transvaginale ose abdominale;
- Pap-test kur është koha për depistim;
- rezonancë magnetike ose tomografi;
- laparoskopi në raste të përzgjedhura.
Ekografia mund të ndihmojë në zbulimin e kisteve ovariane, miomave, lëngut në legen ose ndryshimeve të tjera. Megjithatë, një ekografi normale nuk përjashton çdo shkak të dhimbjes, përfshirë endometriozën.
Si trajtohet dhimbja pelvike?
Trajtimi varet nga shkaku dhe jo vetëm nga intensiteti i dhimbjes.
Dhimbjet menstruale
Mund të trajtohen me qetësues të përshtatshëm, ngrohje lokale dhe, në raste të caktuara, terapi hormonale. Kur dhimbja është e fortë ose përkeqësohet, duhet kërkuar shkaku.
Infeksionet pelvike
Trajtohen me antibiotikë. Terapia duhet filluar shpejt dhe përfunduar plotësisht. Në infeksionet seksualisht të transmetueshme mund të kërkohet edhe trajtimi i partnerit.
Kistet ovariane
Kistet e vogla mund të ndiqen me ekografi. Kistet e mëdha, të vazhdueshme, të dyshimta ose ato që shkaktojnë komplikacione mund të kërkojnë ndërhyrje kirurgjikale.
Endometrioza dhe adenomioza
Trajtimi mund të përfshijë qetësues, terapi hormonale ose kirurgji. Zgjedhja varet nga simptomat, mosha dhe dëshira për shtatzëni.
Miomat
Miomat që nuk shkaktojnë shqetësime mund të monitorohen. Kur japin dhimbje, presion ose gjakderdhje të bollshme, mund të përdoren medikamente ose trajtime kirurgjikale.
Dhimbja muskulare
Kur dhimbja lidhet me dyshemenë pelvike, mund të ndihmojnë fizioterapia, ushtrimet e përshtatura dhe teknikat e relaksimit. Ushtrimet Kegel nuk janë të përshtatshme për çdo rast, sepse disa paciente kanë muskuj tepër të kontraktuar.
Pse trajtimi duhet individualizuar?
E njëjta simptomë mund të ketë shkaqe të ndryshme. Marrja e qetësuesve mund ta lehtësojë përkohësisht dhimbjen, por nuk trajton domosdoshmërisht problemin bazë.
Nëse dhimbja nuk përmirësohet, rikthehet ose përkeqësohet, nevojitet rivlerësim. Në disa raste mund të kërkohet bashkëpunimi ndërmjet gjinekologut, urologut, gastroenterologut dhe fizioterapistit të dyshemesë pelvike.
Si e orienton shkakun vendndodhja e dhimbjes?
Vendi ku ndihet dhimbja mund ta ndihmojë mjekun, por nuk e përcakton i vetëm diagnozën. Organet e legenit ndodhen pranë njëri-tjetrit dhe dhimbja mund të përhapet në zona të tjera.
Dhimbja në njërën anë
Dhimbja vetëm në anën e djathtë ose të majtë mund të lidhet me ovulacionin, një kist ovarian, endometriozën ose probleme të tubit të Fallopit. Kur fillon papritur dhe është shumë e fortë, duhet përjashtuar përdredhja e vezores ose çarja e një kisti.
Dhimbja në anën e djathtë mund të vijë edhe nga apendiciti, ndërsa dhimbja që përhapet drejt shpinës ose ijës mund të lidhet me gurët në veshka.
Dhimbja në qendër të legenit
Dhimbja në pjesën qendrore, mbi kockën pubike, mund të vijë nga mitra ose fshikëza urinare. Kur shoqërohet me menstruacione të bollshme mund të lidhet me miomat ose adenomiozën. Nëse shoqërohet me urinim të shpeshtë dhe djegie, duhet vlerësuar edhe sistemi urinar.
Dhimbja e thellë
Dhimbja që përshkruhet si e thellë, shtypëse ose therëse mund të lidhet me endometriozën, infeksionin pelvik, ngjitjet pas operacioneve ose tensionin e muskujve të dyshemesë pelvike.
Dhimbja që përhapet
Dhimbja pelvike mund të përhapet në:
- fundin e shpinës;
- ije;
- vithe;
- kofshë;
- rektum;
- zonën e vaginës.
Përhapja nuk do të thotë domosdoshmërisht se problemi ndodhet në të gjitha këto zona. Nervat e legenit mund ta bëjnë trurin ta perceptojë dhimbjen larg pikës ku ajo fillon.
Përshkrimi “më dhemb barku” shpesh nuk është i mjaftueshëm. Pacientja duhet të tregojë me dorë vendin ku fillon dhimbja, drejtimin ku përhapet dhe nëse është sipërfaqësore apo e thellë.
Lidhja e dhimbjes me ciklin menstrual
Marrëdhënia ndërmjet dhimbjes dhe ciklit është një informacion i rëndësishëm diagnostikues. Dhimbja mund të shfaqet para menstruacioneve, gjatë tyre, pas përfundimit të gjakderdhjes ose në mes të ciklit.
Dhimbja para menstruacioneve
Dhimbja që fillon disa ditë para ciklit dhe përkeqësohet gjatë menstruacioneve mund të lidhet me endometriozën ose adenomiozën. Mund të shoqërohet me lodhje, fryrje, dhimbje gjatë jashtëqitjes dhe dhimbje gjatë marrëdhënieve.
Dhimbja gjatë menstruacioneve
Ngërçet menstruale shkaktohen nga kontraktimet e mitrës. Ato konsiderohen shqetësuese kur:
- bëhen më të forta nga viti në vit;
- fillojnë pas një periudhe ciklesh pa dhimbje;
- zgjasin disa ditë;
- shoqërohen me gjakderdhje shumë të bollshme;
- nuk qetësohen me trajtimet e zakonshme;
- shkaktojnë mungesa në punë ose shkollë.
Dhimbja që pengon aktivitetin nuk duhet normalizuar me shprehjen “është vetëm cikli”.
Dhimbja në mes të ciklit
Disa gra ndiejnë dhimbje të lehtë gjatë ovulacionit. Zakonisht ajo është e njëanshme, zgjat pak dhe kalon vetë. Kur është intensive, e zgjatur ose shoqërohet me gjakderdhje të konsiderueshme, duhet vlerësuar.
Dhimbja pas menstruacioneve
Dhimbja që vazhdon edhe pas përfundimit të ciklit mund të tregojë se problemi nuk lidhet vetëm me kontraktimet menstruale. Vlerësimi mund të përfshijë endometriozën, kistet, infeksionet dhe shkaqet urinare ose të zorrëve.
NICE rekomandon që endometrioza të merret në konsideratë kur dhimbja menstruale ndikon në aktivitetet e përditshme. Edhe një ekzaminim normal nuk duhet të bëhet arsye për të shpërfillur simptomat.
Dhimbja pelvike sipas fazave të jetës
Shkaqet dhe mënyra e vlerësimit të dhimbjes ndryshojnë sipas moshës dhe fazës riprodhuese të gruas.
Në adoleshencë
Te vajzat e reja, dhimbja shpesh konsiderohet gabimisht pjesë normale e menstruacioneve. Endometrioza mund të fillojë që në adoleshencë dhe duhet dyshuar kur dhimbja:
- shkakton mungesa në shkollë;
- nuk qetësohet me masat e zakonshme;
- shoqërohet me të vjella ose dobësi;
- përsëritet çdo muaj;
- kufizon aktivitetin fizik.
Komunikimi duhet të jetë i kujdesshëm dhe të respektojë privatësinë e pacientes.
Gjatë moshës riprodhuese
Në këtë fazë merren në konsideratë cikli, kontracepsioni, mundësia e shtatzënisë, infeksionet, endometrioza dhe kistet ovariane. Testi i shtatzënisë mund të jetë i nevojshëm edhe kur pacientja mendon se mundësia është e vogël.
Gjatë shtatzënisë
Dhimbja mund të lidhet me ndryshime muskulore dhe ligamentare, por duhet vlerësuar nëse shoqërohet me gjakderdhje, kontraksione, rrjedhje lëngu ose dobësi.
Dhimbja e brezit pelvik gjatë shtatzënisë mund të përkeqësohet gjatë ecjes, ngjitjes së shkallëve, kthimit në shtrat ose qëndrimit në njërën këmbë. Trajtimi i hershëm dhe fizioterapia mund të lehtësojnë simptomat.
Pas lindjes
Dhimbja mund të lidhet me rikuperimin e indeve, prerjet, muskujt e legenit ose infeksionin. Temperatura, sekrecionet me erë, gjakderdhja e shtuar dhe përkeqësimi i dhimbjes kërkojnë kontroll të shpejtë.
Pas menopauzës
Çdo dhimbje e re ose e vazhdueshme pas menopauzës duhet vlerësuar, sidomos kur shoqërohet me gjakderdhje, fryrje të vazhdueshme, humbje peshe ose ndryshime urinare dhe të zorrëve.
Dhimbja pelvike dhe marrëdhëniet intime
Dhimbja gjatë marrëdhënieve quhet dispareuni. Ajo mund të shfaqet në hyrje të vaginës, gjatë penetrimit të thellë ose pas marrëdhënies.
Dhimbja në hyrje
Mund të lidhet me:
- thatësinë vaginale;
- irritimin;
- inflamacionin;
- dhimbjen e vulvës;
- ndryshimet hormonale;
- kontraktimin e pavullnetshëm të muskujve;
- mbresat pas lindjes ose ndërhyrjeve.
Dhimbja e thellë
Mund të ndihet në fund të barkut dhe të përkeqësohet në pozicione të caktuara. Ajo mund të lidhet me endometriozën, ndryshimet ovariane, inflamacionin pelvik, ngjitjet ose tensionin e muskujve të thellë.
Roli i dyshemesë pelvike
Muskujt e dyshemesë pelvike mund të jenë të dobët, por mund të jenë edhe tepër të shtrënguar. Në rastin e dytë, ushtrimet forcuese të kryera pa vlerësim mund ta shtojnë dhimbjen.
Fizioterapia mund të përfshijë teknika të frymëmarrjes, relaksim, korrigjim të qëndrimit, mobilizim të indeve dhe ushtrime të personalizuara.
Ndikimi emocional
Pritja e dhimbjes mund të krijojë frikë, ndërsa frika shkakton kontraktim më të madh të muskujve. Kjo mund të formojë një cikël: frikë–tension–dhimbje–shmangie.
Kjo nuk do të thotë se dhimbja është “vetëm psikologjike”. Ajo është reale, por sistemi nervor dhe gjendja emocionale mund të ndikojnë në intensitetin e saj.
Pacientja nuk duhet të vazhdojë marrëdhënien kur ka dhimbje. Komunikimi me partnerin, ndryshimi i pozicionit, lubrifikanti i përshtatshëm dhe trajtimi i shkakut mund të ndihmojnë. Dhimbja e përsëritur duhet diskutuar hapur me gjinekologun, pa turp.
Pse dhimbja mund të vazhdojë edhe kur analizat janë normale?
Dhimbja pelvike kronike është komplekse dhe jo gjithmonë shpjegohet nga një sëmundje e vetme. Sipas RCOG, në një pjesë të konsiderueshme të laparoskopive të kryera për dhimbje kronike nuk gjendet një shkak i dukshëm. Kjo nuk do të thotë se dhimbja nuk ekziston.
Ndjeshmëria e sistemit nervor
Kur sinjalet e dhimbjes vazhdojnë për një kohë të gjatë, sistemi nervor mund të bëhet më i ndjeshëm. Si pasojë, trupi mund t’u përgjigjet më fort sinjaleve që më parë do të shkaktonin pak ose aspak dhimbje.
Kjo mund të shpjegojë pse disa gra vazhdojnë të kenë dhimbje edhe pasi shkaku fillestar është trajtuar.
Dhimbja nga disa sisteme njëkohësisht
Një paciente mund të ketë një kombinim të:
- simptomave gjinekologjike;
- tensionit muskulor;
- problemeve të fshikëzës;
- çrregullimeve të zorrëve;
- irritimit nervor;
- çrregullimeve të gjumit.
Trajtimi vetëm i njërit komponent mund të mos jetë i mjaftueshëm.
Gjumi dhe lodhja
Dhimbja e prish gjumin, ndërsa mungesa e gjumit mund ta ulë tolerancën ndaj dhimbjes. Lodhja ndikon në përqendrim, punë dhe marrëdhënie, duke e bërë menaxhimin më të vështirë.
Ankthi dhe humori
Dhimbja e vazhdueshme mund të shkaktojë ankth ose ulje të humorit. Mbështetja psikologjike nuk përdoret sepse dhimbja konsiderohet imagjinare, por sepse ndihmon pacienten të menaxhojë ndikimin e saj.
Një plan multidisiplinar mund të përfshijë gjinekologun, fizioterapistin, urologun, gastroenterologun, psikologun ose specialistin e dhimbjes. Synimi nuk është vetëm ulja e dhimbjes, por përmirësimi i funksionimit dhe cilësisë së jetës.
Si të përgatiteni për vizitën dhe të merrni një vlerësim të plotë?
Përgatitja ndihmon që vizita të jetë më e dobishme dhe zvogëlon mundësinë që informacione të rëndësishme të harrohen.
Përgatitni historikun
Shënoni:
- datën e menstruacionit të fundit;
- rregullsinë e ciklit;
- operacionet e mëparshme;
- shtatzënitë dhe lindjet;
- historinë e infeksioneve;
- metodat kontraceptive;
- medikamentet dhe suplementet;
- rezultatet e analizave të mëparshme;
- historinë familjare të endometriozës ose sëmundjeve gjinekologjike.
Përshkruajeni dhimbjen qartë
Në vend të shprehjes “kam shumë dhimbje”, shpjegoni:
- nëse është therëse, djegëse, shtrënguese apo pulsuese;
- nëse qëndron në një vend apo përhapet;
- çfarë e përkeqëson;
- çfarë e lehtëson;
- sa zgjat çdo episod;
- nëse ju zgjon gjatë natës.
Matni ndikimin në jetën e përditshme
Tregojini mjekut nëse dhimbja:
- ju pengon të punoni;
- shkakton mungesa në shkollë;
- ju zgjon nga gjumi;
- kufizon ecjen ose ushtrimet;
- ndikon në marrëdhëniet intime;
- ju detyron të ndryshoni rutinën;
- ndikon në gjendjen emocionale.
Ndikimi funksional është po aq i rëndësishëm sa numri që i vendosni dhimbjes nga 0 në 10.
Pyetjet që mund t’i bëni mjekut
- Cilat janë shkaqet më të mundshme?
- A nevojitet test shtatzënie?
- Çfarë tregojnë dhe çfarë nuk tregojnë ekzaminimet?
- A mund të jetë endometriozë edhe me ekografi normale?
- Kur duhet të rikthehem për kontroll?
- Cilat shenja kërkojnë urgjencë?
- A mund të më ndihmojë fizioterapia?
- Si ndikon trajtimi në fertilitet?
Nëse një ekzaminim del normal, kërkoni të dini cili është hapi i ardhshëm. Objektivi është krijimi i një plani të qartë dhe jo kryerja pa fund e analizave të njëjta. Dhimbja pelvike kronike është simptomë reale dhe meriton vlerësim të plotë, komunikim të hapur dhe trajtim të individualizuar.
Si mund të kujdeseni deri në vizitë?
Nëse dhimbja është e lehtë dhe nuk ka shenja alarmi, mund të ndihmojnë:
- pushimi i shkurtër;
- vendosja e një komprese të ngrohtë;
- hidratimi;
- aktiviteti fizik i lehtë;
- shmangia e ushqimeve që shtojnë fryrjen;
- mbajtja e shënimeve për dhimbjen;
- përdorimi i qetësuesve vetëm kur janë të përshtatshëm për ju.
Mos përdorni antibiotikë, hormone ose trajtime vaginale pa diagnozë. Ngrohja lokale dhe qetësuesit nuk duhet të përdoren për të shtyrë kontrollin kur dhimbja është e fortë, e papritur ose shoqërohet me gjakderdhje, temperaturë apo marramendje.
Këshilla nga Klinika Tradita
Mos e konsideroni normale një dhimbje që ju pengon të punoni, të flini, të kryeni marrëdhënie ose aktivitetet e përditshme. Menstruacionet mund të shkaktojnë parehati, por dhimbja e fortë dhe progresive kërkon vlerësim.
Kur dhimbja përsëritet, mbani një ditar ku të shënoni:
- ditën e ciklit kur shfaqet;
- vendin dhe intensitetin;
- kohëzgjatjen;
- lidhjen me urinimin ose jashtëqitjen;
- dhimbjen gjatë marrëdhënieve;
- sekrecionet dhe gjakderdhjen;
- medikamentet e përdorura.
Mos u mbështetni vetëm te një ekografi normale. Disa gjendje, përfshirë endometriozën dhe problemet e dyshemesë pelvike, mund të mos dallohen qartë në një ekografi të zakonshme.
Nëse ekziston mundësia e shtatzënisë, kryeni testin dhe informoni menjëherë mjekun. Dhimbja e njëanshme me vonesë të ciklit ose gjakderdhje duhet vlerësuar urgjentisht për të përjashtuar shtatzëninë jashtë mitre.
FAQ – Pyetjet më të shpeshta
1. A është normale dhimbja pelvike gjatë menstruacioneve?
Ngërçet e lehta mund të jenë normale. Dhimbja që është shumë e fortë, përkeqësohet, nuk qetësohet ose pengon aktivitetin duhet kontrolluar.
2. Kur duhet të vizitohem te gjinekologu?
Kur dhimbja është e re, përsëritet, zgjat, përkeqësohet ose ndikon në jetën e përditshme. Kontrolli nevojitet edhe kur shoqërohet me sekrecione, gjakderdhje ose dhimbje gjatë marrëdhënieve.
3. Kur dhimbja pelvike është urgjencë?
Kur fillon papritur dhe është shumë e fortë ose shoqërohet me gjakderdhje të bollshme, të fikët, marramendje, temperaturë, të vjella apo test pozitiv shtatzënie.
4. A mund të shkaktojnë kistet dhimbje?
Po. Kistet mund të shkaktojnë presion ose dhimbje të njëanshme. Çarja e kistit ose përdredhja e vezores mund të shkaktojë dhimbje të menjëhershme dhe të fortë.
5. A lidhet dhimbja gjatë marrëdhënieve me endometriozën?
Po, por mund të lidhet edhe me infeksionet, kistet, thatësinë vaginale, inflamacionin ose tensionin e muskujve pelvikë.
6. A mund të kem endometriozë me ekografi normale?
Po. Një ekografi normale nuk e përjashton gjithmonë endometriozën. Diagnoza bazohet te simptomat, ekzaminimi dhe vlerësimet e tjera.
7. A mund të shkaktojë infeksioni dhimbje pelvike?
Po. Infeksionet që përhapen drejt mitrës dhe tubave mund të shkaktojnë sëmundje inflamatore pelvike dhe kërkojnë trajtim të shpejtë.
8. A mund të vijë dhimbja nga fshikëza urinare?
Po. Infeksionet urinare, gurët në veshka dhe sindroma e fshikëzës së dhimbshme mund të shkaktojnë shqetësime në legen.
9. A mund të vijë dhimbja nga zorrët?
Po. Kapsllëku, zorra e irrituar, inflamacionet dhe apendiciti mund të japin dhimbje të ngjashme me atë gjinekologjike.
10. A është Pap-testi ekzaminim për dhimbjen pelvike?
Jo. Pap-testi kontrollon ndryshimet qelizore në qafën e mitrës dhe nuk përcakton shumicën e shkaqeve të dhimbjes pelvike.
11. Cila ekografi rekomandohet?
Shpesh përdoret ekografia transvaginale, ndërsa në situata të caktuara kryhet ekografi abdominale. Zgjedhja bëhet sipas moshës, simptomave dhe gjendjes së pacientes.
12. A mund të ndikojë dhimbja pelvike në fertilitet?
Vetë dhimbja jo, por shkaqe si endometrioza dhe sëmundja inflamatore pelvike mund të ndikojnë në fertilitet.
13. A duhet të bëj test shtatzënie?
Po, nëse menstruacionet janë vonuar ose ekziston mundësia e shtatzënisë. Dhimbja me test pozitiv kërkon vlerësim të shpejtë.
14. A ndihmon fizioterapia?
Po, kur dhimbja lidhet me muskujt dhe dyshemenë pelvike. Programi duhet përshtatur nga profesionisti, sepse jo çdo paciente ka nevojë për ushtrime forcuese.
15. Çfarë duhet të marr me vete në vizitë?
Merrni rezultatet e mëparshme, listën e medikamenteve, datën e menstruacionit të fundit dhe shënimet mbi dhimbjen.
Literatura
- Mayo Clinic. Pelvic pain – When to see a doctor. Mayo Clinic
- Mayo Clinic. Chronic pelvic pain: diagnosis and treatment, 2024. Mayo Clinic
- National Health Service. Pelvic pain. NHS
- National Health Service. Pelvic inflammatory disease. NHS
- Mayo Clinic. Pelvic inflammatory disease: symptoms and causes, 2025. Mayo Clinic
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Chronic Pelvic Pain. ACOG Women’s Health FAQ.
- Lamvu G, Carrillo J, Ouyang C, Rapkin A. Chronic Pelvic Pain in Women: A Review. JAMA. 2021;325(23):2381–2391.
- Zondervan KT, Becker CM, Missmer SA. Endometriosis. New England Journal of Medicine. 2020;382:1244–1256.
Ju keshillojme te merrni informacione profesionale nga IUGA.