Çfarë është inkontinenca nga tejmbushja fshikëzës?
Inkontinenca nga tejmbushja fshikëzës (Overflow Urinary Incontinence) është një formë e inkontinencës urinare që ndodh kur fshikëza nuk arrin të zbrazet plotësisht, duke u mbushur gradualisht me urinë deri në atë pikë sa fillon të rrjedhë në mënyrë të pavullnetshme. Në këtë rast, rrjedhja zakonisht është e vazhdueshme ose ndodh në formën e pikimeve të shpeshta, sepse fshikëza është tejmbushur.
Ndryshe nga inkontinenca e stresit ose urgjente, ne Inkontinenca nga tejmbushja fshikëzës problemi kryesor nuk është humbja e kontrollit mbi sfinkterin ose kontraktimet e pavullnetshme të fshikëzës, por pamundësia për ta zbrazur plotësisht atë. Si pasojë, një sasi e konsiderueshme urine mbetet gjithmonë në fshikëz (urina reziduale), duke rritur presionin brenda saj dhe duke shkaktuar rrjedhje.
Inkontinenca nga tejmbushja fshikëzës mund të prekë si gratë ashtu edhe burrat, por është më e zakonshme tek burrat me zmadhim të prostatës dhe tek pacientët me sëmundje neurologjike ose çrregullime që pengojnë zbrazjen normale të fshikëzës.
Si funksionon normalisht zbrazja e fshikëzës?
Procesi i urinimit është rezultat i koordinimit të fshikëzës, sfinkterit uretral dhe sistemit nervor.
Kur fshikëza mbushet:
● muskuli i saj (detrusori) relaksohet;
● sfinkteri uretral qëndron i mbyllur;
● urina grumbullohet pa rrjedhur.
Kur vendosim të urinojmë:
● muskuli i fshikëzës kontraktohet;
● sfinkteri relaksohet;
● fshikëza zbrazet pothuajse plotësisht.
Pas urinimit, zakonisht mbeten vetëm disa mililitra urinë. Kjo quhet urinë reziduale dhe në shumicën e njerëzve është shumë e vogël.
Si zhvillohet tejmbushja e fshikëzës?
Kur fshikëza nuk zbrazet plotësisht, urina reziduale rritet gradualisht.
Me kalimin e kohës:
● fshikëza zgjerohet;
● presioni brenda saj rritet;
● urina fillon të rrjedhë në mënyrë të pavullnetshme;
● pacienti mund të ketë ndjesinë se nuk e zbraz kurrë plotësisht fshikëzën.
Në raste të avancuara, fshikëza mund të mbajë sasi shumë të mëdha urine, duke rritur rrezikun për infeksione urinare, dëmtime të veshkave dhe komplikacione të tjera.
Shkaqet kryesore
Inkontinenca nga tejmbushja zakonisht shkaktohet nga një pengesë në daljen e urinës ose nga një dobësim i muskulit të fshikëzës, i cili nuk arrin të kontraktohet mjaftueshëm.
1. Zmadhimi i prostatës
Tek burrat, shkaku më i zakonshëm është hiperplazia beninje e prostatës (BPH).
Prostata e zmadhuar ngushton uretrën dhe pengon daljen normale të urinës. Si rezultat:
● urinimi bëhet i vështirë;
● fshikëza nuk zbrazet plotësisht;
● urina grumbullohet dhe shkakton tejmbushje.
2. Dobësimi i muskulit të fshikëzës
Muskuli i fshikëzës mund të humbasë aftësinë për t’u kontraktuar si duhet.
Kjo mund të ndodhë për shkak të:
● plakjes;
● diabetit;
● dëmtimeve nervore;
● mbingarkesës së zgjatur të fshikëzës.
Në këtë rast, edhe pse nuk ka pengesë anatomike, fshikëza nuk arrin të zbrazet plotësisht.
3. Sëmundjet neurologjike
Kontrolli i urinimit varet nga sistemi nervor.
Sëmundje si:
● skleroza multiple;
● sëmundja e Parkinsonit;
● goditja në tru (AVC);
● dëmtimet e palcës kurrizore;
● neuropatia diabetike;
mund të ndërhyjnë në komunikimin mes trurit dhe fshikëzës, duke çuar në zbrazje jo të plotë.
4. Prolapsi i organeve pelvike
Tek gratë, një prolaps i avancuar i fshikëzës ose i mitrës mund të shtypë ose të ndryshojë pozicionin e uretrës, duke penguar rrjedhjen normale të urinës.
Në këto raste, pacientja mund të ndiejë:
● vështirësi në urinim;
● nevojën për të shtyrë për të urinuar;
● ndjesinë e zbrazjes jo të plotë.
5. Medikamentet
Disa barna mund të ndikojnë në zbrazjen e fshikëzës.
Për shembull:
● antikolinergjikët;
● disa antidepresivë;
● opioidet;
● relaksuesit e muskujve.
Mjeku mund të vlerësojë nëse një medikament kontribuon në simptomat.
6. Ngushtimet e uretrës
Ngushtimi i uretrës (striktura uretrale), si pasojë e traumave, infeksioneve ose ndërhyrjeve kirurgjikale, mund të pengojë daljen normale të urinës dhe të shkaktojë tejmbushje të fshikëzës.
7. Pasojat pas operacioneve
Pas disa ndërhyrjeve kirurgjikale, sidomos në legen ose në prostatë, mund të shfaqet përkohësisht vështirësi në zbrazjen e fshikëzës.
Në shumicën e rasteve kjo është e përkohshme, por kërkon monitorim.
Faktorët e rrezikut
Rreziku për inkontinencë nga tejmbushja është më i lartë tek personat që kanë:
● moshë të avancuar;
● hiperplazi beninje të prostatës;
● diabet mellitus;
● sëmundje neurologjike;
● prolaps të organeve pelvike;
● histori operacionesh në legen;
● përdorim të barnave që ndikojnë në zbrazjen e fshikëzës.
Kush preket më shpesh?
Kjo formë e inkontinencës është më e zakonshme tek:
● burrat mbi 60 vjeç me prostatë të zmadhuar;
● gratë me prolaps të avancuar të organeve pelvike;
● pacientët me diabet afatgjatë;
● personat me dëmtime neurologjike;
● pacientët pas ndërhyrjeve kirurgjikale në traktin urinar.
Cilat janë komplikacionet nëse nuk trajtohet?
Nëse inkontinenca nga tejmbushja nuk diagnostikohet dhe trajtohet në kohë, mund të çojë në:
● infeksione urinare të përsëritura;
● formim të gurëve në fshikëz;
● dëmtim të muskulit të fshikëzës;
● zgjerim të ureterëve;
● dëmtim të funksionit të veshkave;
● retencion urinar akut, që përbën një urgjencë mjekësore.
Për këtë arsye, çdo pacient me ndjesinë e zbrazjes jo të plotë të fshikëzës duhet të vlerësohet nga mjeku.
Pse është e rëndësishme diagnoza e hershme?
Shumë pacientë mendojnë se rrjedhja e vazhdueshme e urinës do të thotë se fshikëza është “tepër aktive”. Në të vërtetë, tek inkontinenca nga tejmbushja ndodh e kundërta: fshikëza është tepër e mbushur dhe nuk arrin të zbrazet.
Diagnoza e hershme lejon identifikimin e shkakut dhe trajtimin e tij përpara se të shfaqen komplikacione serioze.
Qëllimi i artikullit
Ky artikull synon të shpjegojë se çfarë është inkontinenca nga tejmbushja e fshikëzës, cilat janë shkaqet, simptomat, metodat e diagnostikimit dhe trajtimit, si edhe mënyrat për të parandaluar komplikacionet. Informimi i pacientëve dhe kërkimi në kohë i ndihmës mjekësore janë hapat më të rëndësishëm për ruajtjen e shëndetit të traktit urinar dhe cilësisë së jetës.
Shenjat, simptomat dhe diagnostikimi i inkontinencës nga tejmbushja e fshikëzës
Inkontinenca nga tejmbushja e fshikëzës zhvillohet zakonisht gradualisht. Ndryshe nga format e tjera të inkontinencës urinare, ku rrjedhja ndodh papritur, në këtë rast simptomat shfaqen ngadalë dhe shpesh neglizhohen për një kohë të gjatë. Shumë pacientë mendojnë se problemi lidhet vetëm me moshën ose me konsumimin e lëngjeve, ndërkohë që shkaku është pamundësia e fshikëzës për t’u zbrazur plotësisht.
Diagnostikimi i hershëm është shumë i rëndësishëm, sepse trajtimi në kohë mund të parandalojë komplikacione serioze si infeksionet urinare, dëmtimi i fshikëzës ose i veshkave.
Shenjat e para
Në fazat fillestare, pacienti mund të vërejë:
● urinim të vështirë;
● fillim të vonuar të urinimit;
● rrjedhë të dobët të urinës;
● nevojë për të shtyrë gjatë urinimit;
● ndjesinë se fshikëza nuk zbrazet plotësisht.
Këto simptoma zakonisht përkeqësohen gradualisht me kalimin e kohës.
Simptomat karakteristike
Ndërsa fshikëza vazhdon të mbushet me urinë reziduale, mund të shfaqen:
● pikim i vazhdueshëm i urinës;
● rrjedhje e pavullnetshme gjatë gjithë ditës;
● urinime të shpeshta me sasi të vogla urine;
● ndjesi e vazhdueshme e fshikëzës së mbushur;
● vështirësi për të filluar urinimin;
● rrjedhë e dobët ose e ndërprerë e urinës;
● nevoja për të urinuar menjëherë pas përfundimit të urinimit;
● zgjime të shpeshta gjatë natës për të urinuar (nokturia).
Në raste të avancuara, pacienti mund të humbasë urinë pa e ndier, sepse fshikëza është tejmbushur dhe presioni brenda saj është shumë i lartë.
Simptoma që kërkojnë vlerësim të menjëhershëm
Disa shenja mund të tregojnë një problem serioz dhe kërkojnë konsultë të menjëhershme me mjekun.
Këto përfshijnë:
● pamundësinë për të urinuar;
● dhimbje të forta në pjesën e poshtme të barkut;
● gjak në urinë;
● temperaturë ose ethe;
● dhimbje në pjesën e mesit, që mund të tregojnë përfshirje të veshkave;
● përkeqësim të papritur të simptomave.
Retencioni urinar akut është një urgjencë mjekësore dhe kërkon trajtim të menjëhershëm.
Si ndikon në cilësinë e jetës?
Inkontinenca nga tejmbushja mund të ndikojë ndjeshëm në jetën e përditshme.
Pacientët shpesh:
● shmangin udhëtimet;
● kufizojnë aktivitetet sociale;
● përdorin vazhdimisht peceta higjienike;
● ndihen në siklet për shkak të rrjedhjes së urinës;
● kanë ndërprerje të gjumit për shkak të urinimeve të shpeshta gjatë natës;
● përjetojnë ankth ose ulje të vetëbesimit.
Kur nuk trajtohet, kjo gjendje mund të ndikojë edhe në shëndetin psikologjik dhe në marrëdhëniet sociale.
Si diagnostikohet?
Diagnoza vendoset duke kombinuar historinë mjekësore, ekzaminimin fizik dhe disa ekzaminime që vlerësojnë sa mirë zbrazet fshikëza.
Qëllimi është të përcaktohet nëse ekziston:
● një pengesë në daljen e urinës;
● dobësi e muskulit të fshikëzës;
● një sëmundje neurologjike;
● ose një kombinim i këtyre faktorëve.
Historia mjekësore
Mjeku do të pyesë për:
● Kur kanë filluar simptomat?
● A ndieni se fshikëza zbrazet plotësisht?
● A keni rrjedhje të vazhdueshme të urinës?
● A urinoni me rrjedhë të dobët?
● A duhet të shtyni për të urinuar?
● Sa herë urinoni gjatë natës?
● A keni diabet?
● A vuani nga sëmundje neurologjike?
● A keni pasur operacione në traktin urinar ose në legen?
● Çfarë medikamentesh përdorni?
Historia mjekësore është një nga hapat më të rëndësishëm për të identifikuar shkakun.
Ekzaminimi fizik
Gjatë vizitës mjeku mund të:
● palpë pjesën e poshtme të barkut për të vlerësuar nëse fshikëza është e mbushur;
● kryejë ekzaminim neurologjik bazë;
● tek gratë, të kryejë ekzaminim gjinekologjik për të vlerësuar praninë e prolapsit;
● tek burrat, të vlerësojë prostatën, zakonisht me ekzaminim rektal.
Ky ekzaminim ndihmon në identifikimin e shkaqeve anatomike ose neurologjike të problemit.
Matja e urinës së mbetur pas urinimit (Post-Void Residual)
Ky është një nga ekzaminimet më të rëndësishme.
Pas urinimit, mjeku mat sasinë e urinës që ka mbetur në fshikëz, zakonisht me ekografi ose, në disa raste, me kateter.
Një sasi e madhe urine reziduale tregon se fshikëza nuk po zbrazet siç duhet dhe mbështet diagnozën e inkontinencës nga tejmbushja.
Analiza e urinës
Analiza e përgjithshme e urinës ndihmon në përjashtimin e:
● infeksioneve urinare;
● gjakut në urinë;
● glukozës së lartë;
● shenjave të tjera të patologjive urinare.
Nëse dyshohet për infeksion, rekomandohet edhe urinokultura.
Ekografia
Ekografia e aparatit urinar është një ekzaminim shumë i dobishëm.
Ajo mund të tregojë:
● sasinë e urinës së mbetur pas urinimit;
● zgjerimin e fshikëzës;
● gurët në fshikëz;
● zmadhimin e prostatës tek burrat;
● prolapsin e organeve pelvike tek gratë;
● zgjerimin e veshkave në rastet më të avancuara.
Studimet urodinamike
Studimet urodinamike nuk nevojiten tek çdo pacient, por rekomandohen kur:
● diagnoza nuk është e qartë;
● simptomat janë komplekse;
● planifikohet ndërhyrje kirurgjikale;
● dyshohet një çrregullim neurologjik.
Këto teste matin funksionin e fshikëzës gjatë mbushjes dhe zbrazjes, duke ndihmuar në identifikimin e dobësisë së muskulit të saj ose të pengesave në daljen e urinës.
Cistoskopia
Në disa raste të përzgjedhura, mjeku mund të rekomandojë cistoskopinë.
Kjo procedurë lejon vlerësimin e drejtpërdrejtë të uretrës dhe fshikëzës për të identifikuar:
● ngushtime të uretrës;
● gurë;
● tumore;
● trupa të huaj;
● ndryshime të tjera anatomike.
Diagnostikimi diferencial
Përpara vendosjes së diagnozës së inkontinencës nga tejmbushja, duhet të përjashtohen:
● inkontinenca urinare e stresit;
● inkontinenca urgjente;
● inkontinenca mikse;
● inkontinenca funksionale;
● infeksionet urinare;
● fshikëza hiperaktive;
● prolapsi i organeve pelvike;
● sëmundjet neurologjike që ndikojnë në kontrollin e urinimit.
Një diagnozë e saktë është thelbësore, sepse trajtimi ndryshon ndjeshëm nga ai i formave të tjera të inkontinencës urinare. Në këtë rast, objektivi kryesor është të identifikohet dhe të trajtohet shkaku që pengon zbrazjen normale të fshikëzës, duke parandaluar komplikacionet dhe duke rikthyer funksionin normal të traktit urinar.
Trajtimi i inkontinencës nga tejmbushja e fshikëzës
Trajtimi i inkontinencës nga tejmbushja e fshikëzës ndryshon nga trajtimi i formave të tjera të inkontinencës urinare. Në këtë rast, qëllimi kryesor nuk është vetëm ndalimi i rrjedhjes së urinës, por zbrazja e plotë e fshikëzës dhe eliminimi i shkakut që pengon urinimin normal.
Plani i trajtimit varet nga:
● shkaku i inkontinencës;
● mosha e pacientit;
● prania e sëmundjeve neurologjike;
● sasia e urinës që mbetet në fshikëz pas urinimit;
● gjendja e përgjithshme shëndetësore.
Në shumë raste, trajtimi i hershëm mund të parandalojë komplikacione serioze si infeksionet urinare të përsëritura, dëmtimi i veshkave ose retencioni urinar akut.
Trajtimi sipas shkakut
Hapi i parë është identifikimi i shkakut që pengon zbrazjen e fshikëzës.
Për shembull:
● nëse shkaku është zmadhimi i prostatës, trajtohet prostata;
● nëse problemi lidhet me prolapsin e organeve pelvike, trajtohet prolapsi;
● nëse shkaku është një sëmundje neurologjike, trajtimi përqendrohet në menaxhimin e saj;
● nëse problemi shkaktohet nga një medikament, mjeku mund të rishikojë terapinë.
Trajtimi i shkakut është mënyra më efektive për të reduktuar simptomat dhe për të rikthyer zbrazjen normale të fshikëzës.
Kateterizimi i fshikëzës
Nëse fshikëza është shumë e mbushur dhe nuk zbrazet, mund të jetë e nevojshme vendosja e një kateteri urinar.
Kateteri ndihmon në:
● zbrazjen e menjëhershme të fshikëzës;
● uljen e presionit brenda saj;
● lehtësimin e simptomave;
● parandalimin e dëmtimit të veshkave.
Në disa raste përdoret për një periudhë të shkurtër, ndërsa në të tjera mund të jetë pjesë e menaxhimit afatgjatë.
Kateterizimi intermitent
Kur fshikëza nuk zbrazet mirë për shkak të dëmtimeve neurologjike ose dobësisë së muskulit të saj, mund të rekomandohet kateterizimi intermitent i pastër.
Kjo metodë konsiston në futjen e një kateteri disa herë në ditë për të zbrazur plotësisht fshikëzën dhe më pas heqjen e tij.
Përparësitë përfshijnë:
● uljen e rrezikut të infeksioneve krahasuar me kateterin e përhershëm;
● mbrojtjen e funksionit të veshkave;
● përmirësimin e cilësisë së jetës.
Pacienti ose kujdestari mund të trajnohen për ta kryer këtë procedurë në mënyrë të sigurt.
Medikamentet
Trajtimi medikamentoz varet nga shkaku.
Tek burrat me prostatë të zmadhuar
Mjeku mund të përshkruajë barna që:
● relaksojnë muskujt e prostatës dhe qafës së fshikëzës (si alfa-bllokuesit);
● zvogëlojnë madhësinë e prostatës me kalimin e kohës (në raste të përzgjedhura).
Këto barna përmirësojnë rrjedhën e urinës dhe ndihmojnë në zbrazjen më të mirë të fshikëzës.
Kur problemi lidhet me medikamentet
Nëse simptomat lidhen me barna që pengojnë zbrazjen e fshikëzës, mjeku mund të:
● ulë dozën;
● ndryshojë medikamentin;
● rekomandojë një alternativë më të përshtatshme.
Pacienti nuk duhet të ndërpresë asnjë mjekim pa u konsultuar me mjekun.
Trajtimi i prolapsit tek gratë
Kur inkontinenca nga tejmbushja lidhet me prolapsin e organeve pelvike, trajtimi mund të përfshijë:
● ushtrime për dyshemenë pelvike në raste të lehta;
● përdorimin e pessarit vaginal;
● kirurgji korrigjuese në rastet më të avancuara.
Korrigjimi i prolapsit mund të përmirësojë ndjeshëm zbrazjen e fshikëzës.
Trajtimi kirurgjikal
Kirurgjia rekomandohet kur ekziston një pengesë anatomike që nuk mund të korrigjohet me metoda konservative.
Shembuj përfshijnë:
● operacionet për hiperplazinë beninje të prostatës;
● trajtimin e ngushtimeve të uretrës;
● korrigjimin e prolapsit të organeve pelvike;
● heqjen e gurëve ose tumoreve që bllokojnë daljen e urinës.
Vendimi për kirurgji merret pas një vlerësimi të plotë nga specialisti.
Trajtimi i sëmundjeve neurologjike
Tek pacientët me sëmundje neurologjike, trajtimi fokusohet në:
● menaxhimin e sëmundjes bazë;
● zbrazjen e rregullt të fshikëzës;
● monitorimin e funksionit të veshkave;
● parandalimin e infeksioneve urinare.
Në shumë raste kërkohet bashkëpunim ndërmjet urologut, neurologut dhe mjekut të familjes.
Menaxhimi afatgjatë
Pacientët me inkontinencë nga tejmbushja kanë nevojë për ndjekje periodike.
Kontrollet mund të përfshijnë:
● matjen e urinës reziduale;
● analizat e urinës;
● kontrollin e funksionit të veshkave;
● ekografinë e aparatit urinar;
● rishikimin e trajtimit sipas ecurisë së simptomave.
Kjo ndihmon në identifikimin e hershëm të komplikacioneve dhe në përshtatjen e terapisë.
A duhen përdorur peceta absorbente?
Pecetat absorbente mund të jenë të dobishme për menaxhimin e përditshëm të simptomave, por ato nuk trajtojnë shkakun e inkontinencës.
Ato rekomandohen:
● gjatë periudhës së diagnostikimit;
● gjatë trajtimit;
● tek pacientët me simptoma të vazhdueshme.
Duhet të ndërrohen rregullisht për të parandaluar irritimin e lëkurës dhe infeksionet.
Komplikacionet nëse nuk trajtohet
Pa trajtim, inkontinenca nga tejmbushja mund të shkaktojë:
● infeksione urinare të përsëritura;
● gurë në fshikëz;
● zgjerim të fshikëzës;
● dëmtim të muskulit të fshikëzës;
● refluks të urinës drejt veshkave;
● insuficiencë renale në raste të avancuara.
Për këtë arsye, trajtimi nuk duhet të shtyhet.
Prognoza
Prognoza varet nga shkaku bazë.
Rezultatet janë më të mira kur:
● diagnoza vendoset herët;
● pengesa anatomike korrigjohet në kohë;
● pacienti ndjek trajtimin e rekomanduar;
● monitorimi bëhet rregullisht.
Në shumë raste, trajtimi i shkakut çon në përmirësim të ndjeshëm ose zhdukje të simptomave.
Tek pacientët me sëmundje neurologjike kronike, qëllimi është të ruhet zbrazja e rregullt e fshikëzës, të parandalohet dëmtimi i traktit urinar dhe të përmirësohet cilësia e jetës.
Trajtimi i inkontinencës nga tejmbushja kërkon një qasje të individualizuar dhe të bazuar në shkakun e problemit. Bashkëpunimi ndërmjet pacientit dhe mjekut specialist është thelbësor për të rikthyer funksionin normal të fshikëzës, për të shmangur komplikacionet dhe për të përmirësuar mirëqenien afatgjatë.
Si mund të parandalohet inkontinenca nga tejmbushja e fshikëzës?
Jo çdo rast i inkontinencës nga tejmbushja mund të parandalohet, veçanërisht kur lidhet me sëmundje neurologjike kronike. Megjithatë, diagnostikimi dhe trajtimi në kohë i faktorëve të rrezikut mund të zvogëlojë ndjeshëm mundësinë e zhvillimit të kësaj gjendjeje dhe të komplikacioneve të saj.
Mos i neglizhoni vështirësitë në urinim
Shumë pacientë mendojnë se rrjedha e dobët e urinës ose ndjesia e zbrazjes jo të plotë janë pjesë normale e plakjes. Në fakt, këto mund të jenë shenjat e para të një pengese në traktin urinar ose të një çrregullimi të funksionit të fshikëzës.
Nëse këto simptoma zgjasin, është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun.
Kontrolloni rregullisht prostatën
Tek burrat mbi 50 vjeç, zmadhimi beninj i prostatës është shkaku më i zakonshëm i inkontinencës nga tejmbushja.
Kontrollet periodike urologjike mund të ndihmojnë në diagnostikimin dhe trajtimin e hershëm të këtij problemi.
Menaxhoni diabetin
Diabeti afatgjatë mund të dëmtojë nervat që kontrollojnë fshikëzën urinare.
Mbajtja e glicemisë nën kontroll ndihmon në uljen e rrezikut për neuropati diabetike dhe çrregullime të zbrazjes së fshikëzës.
Trajtoni prolapsin e organeve pelvike
Tek gratë, prolapsi i avancuar mund të pengojë daljen normale të urinës.
Vizitat e rregullta gjinekologjike ndihmojnë në identifikimin dhe trajtimin e hershëm të këtij problemi.
Rishikoni medikamentet
Nëse pas fillimit të një medikamenti të ri shfaqen vështirësi në urinim ose ndjesia e zbrazjes jo të plotë të fshikëzës, konsultohuni me mjekun. Mos e ndërprisni trajtimin pa këshillë mjekësore.
Kujdesuni për shëndetin neurologjik
Pacientët me sëmundje neurologjike duhet të monitorohen rregullisht për funksionin e fshikëzës, pasi ndryshimet mund të zhvillohen gradualisht dhe të kalojnë pa u vënë re.
Këshilla nga Klinika Tradita, klinike gjinekollogjike
Në Klinikën Tradita, inkontinenca nga tejmbushja trajtohet duke identifikuar fillimisht shkakun që pengon zbrazjen normale të fshikëzës.
Ne rekomandojmë të kërkoni vlerësim specialistik nëse:
● keni rrjedhë të dobët të urinës;
● ndieni se fshikëza nuk zbrazet plotësisht;
● urinoni shpesh me sasi shumë të vogla;
● keni rrjedhje të vazhdueshme të urinës;
● zgjoheni disa herë gjatë natës për të urinuar;
● keni infeksione urinare të përsëritura.
Mos e neglizhoni këtë problem. Trajtimi në kohë mund të parandalojë komplikacione serioze si dëmtimi i fshikëzës dhe i veshkave.
Mitet dhe faktet
Miti 1: “Nëse më rrjedh urina, do të thotë që fshikëza ime është shumë aktive.”
Fakt: Jo gjithmonë. Tek inkontinenca nga tejmbushja, problemi është se fshikëza nuk zbrazet plotësisht dhe mbushet tej mase.
Miti 2: “Vetëm burrat me prostatë të zmadhuar preken.”
Fakt: Edhe gratë mund të zhvillojnë inkontinencë nga tejmbushja, veçanërisht në prani të prolapsit të organeve pelvike, sëmundjeve neurologjike ose dobësimit të muskulit të fshikëzës.
Miti 3: “Nëse urinoj shpesh, nuk mund të kem tejmbushje të fshikëzës.”
Fakt: Në këtë gjendje, urinimet janë shpesh të shpeshta, por me sasi të vogla, sepse fshikëza nuk arrin të zbrazet plotësisht.
Miti 4: “Kateteri është gjithmonë i përhershëm.”
Fakt: Në shumë raste, kateteri përdoret vetëm përkohësisht ose zëvendësohet me kateterizim intermitent, sipas gjendjes së pacientit.
Miti 5: “Nëse nuk kam dhimbje, nuk kam problem serioz.”
Fakt: Inkontinenca nga tejmbushja mund të zhvillohet pa dhimbje, por të shkaktojë komplikacione të rëndësishme nëse nuk trajtohet.
Pyetjet më të shpeshta (FAQ)
A mund të shërohet plotësisht?
Po, në shumë raste simptomat përmirësohen ndjeshëm ose zhduken pasi trajtohet shkaku, si zmadhimi i prostatës, prolapsi ose një pengesë anatomike.
A është kjo një urgjencë mjekësore?
Retencioni urinar akut, kur pacienti nuk arrin të urinojë fare dhe ka dhimbje të forta, është një urgjencë që kërkon trajtim të menjëhershëm.
A duhet të përdor kateter?
Jo domosdoshmërisht. Nevoja për kateter varet nga shkaku dhe nga sasia e urinës që mbetet në fshikëz. Vendimi merret vetëm nga mjeku.
A ndihmojnë ushtrimet Kegel?
Jo zakonisht. Ushtrimet Kegel janë të dobishme kryesisht për inkontinencën e stresit. Tek inkontinenca nga tejmbushja, trajtimi duhet të fokusohet në përmirësimin e zbrazjes së fshikëzës dhe eliminimin e shkakut.
A mund të shkaktojë dëmtim të veshkave?
Po. Nëse urina grumbullohet për një kohë të gjatë në fshikëz dhe nuk trajtohet, mund të rritet presioni në traktin urinar dhe të ndikojë në funksionin e veshkave.
Kur duhet të konsultohem menjëherë me mjekun?
Kërkoni ndihmë urgjente nëse:
● nuk arrini të urinoni fare;
● keni dhimbje të forta në pjesën e poshtme të barkut;
● shfaqet gjak në urinë;
● keni temperaturë ose ethe;
● simptomat përkeqësohen papritur.
Përmbledhje
Inkontinenca nga tejmbushja e fshikëzës është një formë e inkontinencës urinare që ndodh kur fshikëza nuk arrin të zbrazet plotësisht, duke çuar në grumbullimin e urinës dhe rrjedhjen e saj të pavullnetshme. Shkaqet më të zakonshme janë zmadhimi beninj i prostatës tek burrat, prolapsi i organeve pelvike tek gratë, sëmundjet neurologjike, diabeti dhe disa medikamente.
Diagnoza bazohet në historinë klinike, ekzaminimin fizik, matjen e urinës reziduale, analizat laboratorike dhe ekografinë. Trajtimi synon të eliminojë shkakun e pengesës ose të përmirësojë zbrazjen e fshikëzës përmes medikamenteve, kateterizimit, trajtimit kirurgjikal ose menaxhimit të sëmundjes bazë.
Me diagnostikim të hershëm dhe trajtim të personalizuar, shumica e pacientëve përmirësohen ndjeshëm dhe shmangin komplikacionet serioze që mund të ndikojnë në funksionin e traktit urinar dhe të veshkave.
Literaturë
1. European Association of Urology (EAU). Guidelines on Non-neurogenic Female Lower Urinary Tract Symptoms.
2. American Urological Association (AUA). Guideline on Benign Prostatic Hyperplasia and Lower Urinary Tract Symptoms.
3. International Continence Society (ICS). Standardisation of Terminology of Lower Urinary Tract Function.
4. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Urinary Incontinence and Pelvic Organ Prolapse in Women (NG123).
5. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Urinary Incontinence in Women.
6. Abrams P, Cardozo L, Wagg A, Wein A. Incontinence. 6th International Consultation on Incontinence.
7. StatPearls. Overflow Urinary Incontinence dhe Urinary Retention. National Center for Biotechnology Information (NCBI Bookshelf).
8. Campbell-Walsh-Wein Urology. Elsevier.
9. Wein AJ, Kavoussi LR, Partin AW, Peters CA. Campbell-Walsh Urology.
10. World Health Organization (WHO). Healthy Ageing and Integrated Care for Older People.
Merrni info profesionale tek ACOG
Table of Contents