Çfarë është endometriti, llojet, shkaqet, faktorët e rrezikut, simptomat dhe komplikacionet
Endometriti – Endometriti është inflamacioni i endometrit, shtresës së brendshme të mitrës, e cila luan një rol thelbësor në ciklin menstrual, implantimin e embrionit dhe zhvillimin e shtatzënisë. Kjo gjendje shkaktohet më shpesh nga një infeksion bakterial, por mund të lidhet edhe me ndërhyrje gjinekologjike, lindjen, abortin ose infeksionet seksualisht të transmetueshme.
Endometriti – Megjithëse endometriti mund të prekë çdo grua në moshë riprodhuese, ai është më i zakonshëm pas lindjes dhe pas procedurave që përfshijnë zgavrën e mitrës. Nëse nuk diagnostikohet dhe trajtohet në kohë, infeksioni mund të përhapet në organet e tjera të legenit dhe të shkaktojë komplikacione serioze, përfshirë infertilitetin, sëmundjen inflamatore pelvike (PID) dhe në raste të rralla edhe sepsën.
Endometriti – Është e rëndësishme të theksohet se endometriti nuk është i njëjtë me endometriozën. Endometriti është një proces inflamator ose infektiv i endometrit, ndërsa endometrioza është një sëmundje kronike ku inde të ngjashme me endometrin zhvillohen jashtë mitrës.
Çfarë është endometri?
Endometri është shtresa më e brendshme e mitrës dhe ndryshon vazhdimisht gjatë ciklit menstrual nën ndikimin e hormoneve estrogjen dhe progesteron.
Funksionet kryesore të endometrit janë:
● përgatitja e mitrës për implantimin e embrionit;
● sigurimi i ushqimit për embrionin në ditët e para të shtatzënisë;
● eliminimi gjatë menstruacioneve nëse nuk ndodh fekondimi;
● mbrojtja e zgavrës së mitrës nga mikroorganizmat.
Kur bakteret depërtojnë në këtë shtresë dhe shumohen, zhvillohet inflamacioni i quajtur endometrit.
Llojet e endometritit
Endometriti akut
Endometriti akut shfaqet papritur dhe zakonisht shoqërohet me simptoma të theksuara.
Ai zhvillohet më shpesh:
● pas lindjes;
● pas abortit spontan ose të provokuar;
● pas prerjes cezariane;
● pas histeroskopisë ose biopsisë së endometrit;
● si pasojë e infeksioneve seksualisht të transmetueshme.
Kjo formë kërkon trajtim të menjëhershëm për të parandaluar përhapjen e infeksionit.
Endometriti kronik
Endometriti kronik është një inflamacion që vazhdon për javë ose muaj dhe shpesh nuk jep simptoma karakteristike.
Ai mund të zbulohet gjatë ekzaminimeve për:
● infertilitet;
● aborte spontane të përsëritura;
● dështime të implantimit gjatë fertilizimit in vitro (IVF);
● gjakderdhje të parregullta.
Diagnoza zakonisht konfirmohet me biopsi të endometrit ose histeroskopi.
Endometriti pas lindjes (Postpartum)
Ky është një nga infeksionet më të zakonshme pas lindjes.
Rreziku rritet nëse:
● lindja është kryer me prerje cezariane;
● lindja ka qenë e zgjatur;
● membranat kanë qenë të çara për shumë orë;
● ka pasur ekzaminime të shumta vaginale gjatë lindjes;
● kanë mbetur fragmente placentare në mitër.
Nëse nuk trajtohet shpejt, mund të përparojë drejt infeksioneve më të rënda.
Endometriti pas abortit
Pas një aborti spontan ose të provokuar, qafa e mitrës mbetet e hapur për një periudhë të shkurtër dhe bakteret mund të depërtojnë më lehtë në zgavrën e mitrës.
Rreziku rritet kur:
● aborti nuk është i plotë;
● mbeten inde të shtatzënisë në mitër;
● procedura kryhet në kushte jo sterile.
Shkaqet e endometritit
Shkaku më i zakonshëm është infeksioni bakterial.
Bakteret që hasen më shpesh janë:
● Chlamydia trachomatis;
● Neisseria gonorrhoeae;
● Escherichia coli;
● Streptococcus spp.;
● Enterococcus spp.;
● Bacteroides spp.;
● Mycoplasma genitalium;
● Ureaplasma urealyticum.
Në shumë raste, infeksioni është polimikrobial, pra shkaktohet nga disa baktere njëkohësisht.
Si zhvillohet endometriti?
Normalisht, qafa e mitrës vepron si një barrierë natyrore kundër baktereve.
Kur kjo barrierë dobësohet ose hapet, mikroorganizmat mund të ngjiten nga vagina drejt zgavrës së mitrës.
Kjo ndodh më shpesh:
● gjatë lindjes;
● pas abortit;
● pas vendosjes ose heqjes së spiralës (IUD);
● pas histeroskopisë;
● pas biopsisë së endometrit;
● gjatë infeksioneve seksualisht të transmetueshme.
Organizmi reagon duke aktivizuar procesin inflamator, i cili shkakton ënjtje, dhimbje dhe prodhim të sekrecioneve inflamatore.
Faktorët e rrezikut
Rreziku për zhvillimin e endometritit është më i lartë tek gratë që kanë:
● lindje me prerje cezariane;
● lindje vaginale të zgjatur;
● çarje të hershme dhe të zgjatura të membranave;
● abort spontan ose të provokuar;
● mbetje placentare pas lindjes;
● ndërhyrje kirurgjikale në mitër;
● histori të infeksioneve seksualisht të transmetueshme;
● sëmundje inflamatore pelvike;
● përdorim afatgjatë të spiralës në raste të veçanta;
● partnerë seksualë të shumtë;
● diabet të pakontrolluar;
● sistem imunitar të dobësuar.
Simptomat e endometritit
Simptomat ndryshojnë sipas formës së sëmundjes.
Tek endometriti akut ato zakonisht janë të theksuara.
Temperaturë dhe të dridhura
Temperatura mbi 38°C është një nga shenjat më karakteristike dhe shpesh shoqërohet me lodhje dhe ndjenjë sëmundjeje.
Dhimbje në fund të barkut
Dhimbja zakonisht lokalizohet në pjesën e poshtme të barkut dhe mund të jetë e vazhdueshme ose në formë ngërçesh.
Sekrecione vaginale me erë të pakëndshme
Sekrecionet mund të jenë:
● të verdha;
● jeshile;
● me ngjyrë kafe;
● purulente;
● me erë të rëndë.
Gjakderdhje jonormale
Mund të shfaqen:
● gjakderdhje ndërmjet menstruacioneve;
● menstruacione më të bollshme;
● gjakderdhje pas abortit ose lindjes.
Dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale
Inflamacioni i mitrës mund të shkaktojë parehati ose dhimbje gjatë penetrimit.
Lodhje dhe dobësi
Infeksioni shpesh shoqërohet me mungesë energjie, humbje oreksi dhe ndjesi të përgjithshme dobësie.
Kur duhet të paraqiteni tek gjinekologu?
Duhet të kërkoni ndihmë mjekësore menjëherë nëse pas lindjes, abortit ose një procedure gjinekologjike shfaqni:
● temperaturë të lartë;
● dhimbje të forta në fund të barkut;
● sekrecione me erë të pakëndshme;
● gjakderdhje të pazakontë;
● të dridhura;
● përkeqësim të gjendjes së përgjithshme.
Trajtimi i hershëm ul ndjeshëm rrezikun e komplikacioneve.
Komplikacionet e mundshme
Nëse endometriti nuk trajtohet në kohë, mund të çojë në:
● sëmundje inflamatore pelvike (PID);
● përhapje të infeksionit në tubat fallopiane dhe vezore;
● absces pelvik;
● aderenca (ngjitje) brenda mitrës;
● infertilitet;
● dështime të përsëritura të implantimit gjatë IVF;
● aborte spontane të përsëritura;
● sepsë, në rastet më të rënda.
Diagnoza e hershme dhe trajtimi i duhur janë thelbësore për të ruajtur shëndetin riprodhues dhe për të parandaluar komplikacionet afatgjata.
Diagnostikimi, analizat, trajtimi dhe parandalimi i endometritit
Diagnostikimi i endometritit kërkon një kombinim të historisë klinike, ekzaminimit gjinekologjik dhe analizave laboratorike. Në shumë raste, simptomat janë karakteristike, por për të përcaktuar shkakun dhe për të zgjedhur trajtimin më të përshtatshëm nevojiten ekzaminime shtesë.
Trajtimi i hershëm është shumë i rëndësishëm, pasi ul ndjeshëm rrezikun e komplikacioneve si sëmundja inflamatore pelvike, infertiliteti, aderencat intrauterine dhe përhapja e infeksionit në gjak.
Si diagnostikohet endometriti?
Diagnoza fillon me një intervistë të detajuar me pacienten.
Gjinekologu do të pyesë për:
● kohën e fillimit të simptomave;
● temperaturën dhe të dridhurat;
● intensitetin e dhimbjes pelvike;
● llojin e sekrecioneve vaginale;
● gjakderdhjet jashtë ciklit menstrual;
● lindjen ose abortin e fundit;
● procedurat gjinekologjike të kryera kohët e fundit;
● përdorimin e spiralës (IUD);
● historinë e infeksioneve seksualisht të transmetueshme;
● përdorimin e antibiotikëve.
Historia mjekësore ndihmon në përcaktimin e faktorëve të rrezikut dhe orienton ekzaminimet që duhen kryer.
Ekzaminimi gjinekologjik
Vizita gjinekologjike është hapi i parë në konfirmimin e diagnozës.
Gjatë ekzaminimit mund të vërehen:
● ndjeshmëri e mitrës gjatë palpimit;
● dhimbje në lëvizjen e qafës së mitrës;
● sekrecione purulente nga qafa e mitrës;
● gjakderdhje jonormale;
● zmadhim ose ndjeshmëri e mitrës.
Në rastet më të rënda, dhimbja gjatë ekzaminimit mund të jetë shumë e theksuar.
Analizat laboratorike
Hemograma (CBC)
Hemograma ndihmon në vlerësimin e pranisë së infeksionit.
Tek endometriti akut mund të vërehen:
● rritje e leukociteve;
● neutrofili;
● shenja të inflamacionit aktiv.
Proteina C-reaktive (CRP)
CRP është një tregues i rëndësishëm i inflamacionit.
Vlera të larta mbështesin diagnozën e një procesi infektiv dhe përdoren edhe për të monitoruar efektin e trajtimit.
Shpejtësia e sedimentimit të eritrociteve (ESR)
ESR mund të jetë e rritur, veçanërisht tek gratë me endometrit kronik ose infeksion të zgjatur.
Tamponi cervikal
Tamponi merret nga qafa e mitrës për të identifikuar mikroorganizmat përgjegjës.
Mund të diagnostikohen:
● Chlamydia trachomatis;
● Neisseria gonorrhoeae;
● Mycoplasma genitalium;
● Ureaplasma;
● baktere të tjera patogjene.
Testet molekulare (PCR/NAAT)
Këto analiza kanë ndjeshmëri dhe specifikë të lartë dhe përdoren për diagnostikimin e infeksioneve seksualisht të transmetueshme.
Rezultatet ndihmojnë në zgjedhjen e antibiotikut më të përshtatshëm.
Hemokulturat
Tek pacientet me temperaturë të lartë, shenja të sepsës ose gjendje të rënduar, mund të kryhen hemokultura për të vlerësuar nëse infeksioni është përhapur në qarkullimin e gjakut.
Ekografia transvaginale
Ekografia transvaginale është një ekzaminim shumë i vlefshëm, sidomos për të përjashtuar komplikacionet ose shkaqe të tjera të simptomave.
Ajo mund të tregojë:
● trashje të endometrit;
● prani të lëngut në zgavrën e mitrës;
● mbetje placentare pas lindjes ose abortit;
● mpiksje gjaku;
● koleksione purulente;
● absces pelvik;
● ndryshime të tjera të mitrës dhe vezoreve.
Megjithatë, një ekografi normale nuk e përjashton plotësisht endometritin, veçanërisht në format kronike.
Histeroskopia
Në rastet kur dyshohet për endometrit kronik, infertilitet ose dështime të përsëritura të implantimit, gjinekologu mund të rekomandojë histeroskopinë.
Kjo procedurë lejon:
● vlerësimin direkt të zgavrës së mitrës;
● identifikimin e zonave inflamatore;
● zbulimin e aderencave ose polipeve;
● marrjen e biopsisë së endometrit.
Biopsia e endometrit
Biopsia konsiderohet metoda më e besueshme për diagnostikimin e endometritit kronik.
Mostra analizohet në laborator për të identifikuar:
● qelizat inflamatore;
● plazmocitet (karakteristike për endometritin kronik);
● ndryshime të tjera patologjike.
Ky ekzaminim rekomandohet veçanërisht tek gratë me infertilitet ose dështime të përsëritura të IVF.
Si trajtohet endometriti?
Trajtimi varet nga:
● shkaku i infeksionit;
● forma akute ose kronike;
● gjendja klinike e pacientes;
● prania e komplikacioneve;
● periudha pas lindjes ose shtatzënia.
Trajtimi me antibiotikë
Antibiotikët janë trajtimi kryesor për endometritin bakterial.
Zgjedhja e antibiotikut bazohet në:
● mikroorganizmin e identifikuar ose të dyshuar;
● ashpërsinë e infeksionit;
● alergjitë ndaj barnave;
● shtatzëninë ose gjidhënien.
Në rastet e lehta përdoren antibiotikë oralë, ndërsa format më të rënda zakonisht kërkojnë antibiotikë intravenozë në spital.
Trajtimi i endometritit pas lindjes
Endometriti postpartum kërkon trajtim të menjëhershëm.
Ai zakonisht përfshin:
● antibiotikë me spektër të gjerë;
● hidratim;
● monitorim të temperaturës dhe parametrave laboratorikë;
● kontroll të gjendjes së përgjithshme.
Nëse ekzistojnë mbetje placentare, mund të nevojitet zbrazja e zgavrës së mitrës sipas vlerësimit të gjinekologut.
Trajtimi i endometritit kronik
Trajtimi i formës kronike varet nga shkaku.
Mund të përfshijë:
● antibiotikë sipas rezultateve të analizave;
● trajtimin e infeksioneve seksualisht të transmetueshme;
● ndjekje me histeroskopi ose biopsi në raste të veçanta.
Kur nevojitet shtrimi në spital?
Hospitalizimi rekomandohet kur:
● temperatura është e lartë dhe e vazhdueshme;
● pacientja paraqet shenja të sepsës;
● dhimbja pelvike është shumë e fortë;
● dyshohet për absces pelvik;
● pacientja nuk përmirësohet me trajtim oral;
● endometriti zhvillohet pas prerjes cezariane ose pas lindjes me komplikacione.
A duhet të trajtohet partneri?
Nëse shkaku i endometritit është një infeksion seksualisht i transmetueshëm, partneri seksual duhet të trajtohet njëkohësisht për të shmangur riinfektimin.
Si mund të parandalohet endometriti?
Megjithëse jo të gjitha rastet mund të parandalohen, disa masa ulin ndjeshëm rrezikun.
Praktikoni marrëdhënie seksuale të mbrojtura
Përdorimi i prezervativit ul rrezikun e infeksioneve seksualisht të transmetueshme.
Trajtoni menjëherë infeksionet vaginale dhe cervikale
Infeksionet e patrajtuara mund të përhapen drejt mitrës.
Respektoni kontrollet pas lindjes dhe abortit
Vizitat e kontrollit ndihmojnë në zbulimin e hershëm të infeksioneve dhe komplikacioneve.
Ndiqni udhëzimet pas procedurave gjinekologjike
Pas histeroskopisë, biopsisë ose procedurave të tjera intrauterine, kontaktoni menjëherë mjekun nëse shfaqen temperaturë, dhimbje të forta ose sekrecione me erë të pakëndshme.
Mos përdorni antibiotikë pa rekomandim mjekësor
Vetëtrajtimi mund të maskojë simptomat dhe të favorizojë rezistencën bakteriale.
Kryeni kontrolle gjinekologjike periodike
Vizitat e rregullta ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit riprodhues dhe në diagnostikimin e hershëm të çdo problemi.
Endometriti nuk është vetëm një infeksion i përkohshëm i mitrës. Nëse nuk diagnostikohet dhe trajtohet në kohë, ai mund të ndikojë në funksionin normal të endometrit, të dëmtojë shëndetin riprodhues dhe të shkaktojë komplikacione afatgjata. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për gratë që planifikojnë një shtatzëni ose që janë në trajtim për infertilitet.
Ndërsa endometriti akut zakonisht shoqërohet me simptoma të dukshme dhe trajtohet shpejt, endometriti kronik mund të kalojë pa u diagnostikuar për një kohë të gjatë dhe të zbulohet vetëm gjatë ekzaminimeve për infertilitet ose aborte të përsëritura.
Endometriti dhe fertiliteti
Një endometër i shëndetshëm është thelbësor për implantimin e embrionit dhe zhvillimin normal të shtatzënisë.
Kur endometri është i inflamuar:
● receptiviteti i tij zvogëlohet;
● embrioni mund të mos implantohet siç duhet;
● rritet rreziku i dështimit të implantimit;
● mund të shfaqen vështirësi për të mbetur shtatzënë.
Jo çdo grua me endometrit zhvillon infertilitet, por rreziku rritet nëse inflamacioni bëhet kronik ose përhapet në organet e tjera të legenit.
Si ndikon endometriti në implantimin e embrionit?
Implantimi është procesi gjatë të cilit embrioni ngjitet në murin e mitrës.
Inflamacioni kronik mund të:
● ndryshojë strukturën normale të endometrit;
● ulë receptivitetin endometrial;
● ndikojë në furnizimin me gjak të mukozës;
● ndryshojë ekuilibrin e qelizave imunitare;
● pengojë zhvillimin normal të embrionit në fazat e para.
Për këtë arsye, disa gra me endometrit kronik kanë vështirësi për të arritur ose për të mbajtur një shtatzëni.
Endometriti kronik dhe infertiliteti
Studimet kanë treguar se endometriti kronik diagnostikohet më shpesh tek gratë me:
● infertilitet të pashpjeguar;
● dështime të përsëritura të implantimit;
● aborte spontane të përsëritura;
● rezultate jo të kënaqshme pas IVF.
Në këto raste, gjinekologu mund të rekomandojë histeroskopi dhe biopsi të endometrit për të përjashtuar praninë e inflamacionit kronik.
Endometriti dhe fertilizimi in vitro (IVF)
Në procedurat e fertilizimit in vitro, cilësia e endometrit është po aq e rëndësishme sa cilësia e embrionit.
Nëse ekziston një inflamacion kronik:
● mund të mos ndodhë implantimi i embrionit;
● mund të ulen ndjeshëm shanset për sukses të IVF;
● mund të nevojiten disa cikle trajtimi.
Trajtimi i endometritit përpara transferimit të embrionit është treguar se përmirëson rezultatet tek shumë paciente.
Endometriti dhe shtatzënia
Endometriti aktiv gjatë shtatzënisë është i rrallë, por kur ndodh kërkon trajtim të menjëhershëm.
Një infeksion i patrajtuar mund të lidhet me:
● abort spontan;
● lindje të parakohshme;
● infeksion të membranave amniotike;
● infeksion neonatal;
● komplikacione obstetrikale.
Çdo grua shtatzënë me temperaturë, dhimbje pelvike ose sekrecione të pazakonta duhet të kontaktojë menjëherë obstetër-gjinekologun.
Endometriti pas lindjes
Forma postpartum është ndër infeksionet më të zakonshme pas lindjes.
Faktorët që rrisin rrezikun përfshijnë:
● prerjen cezariane;
● lindjen e zgjatur;
● çarjen e membranave për shumë orë;
● ekzaminimet e shumta vaginale gjatë lindjes;
● mbetjen e fragmenteve placentare.
Shenjat zakonisht shfaqen brenda 2–10 ditëve pas lindjes.
Endometriti pas abortit
Pas një aborti spontan ose të provokuar, zgavra e mitrës është më e ndjeshme ndaj infeksioneve.
Duhet të dyshohet për endometrit nëse shfaqen:
● temperaturë;
● gjakderdhje që nuk pakësohet;
● sekrecione me erë të pakëndshme;
● dhimbje të forta në fund të barkut;
● të dridhura.
Trajtimi i hershëm parandalon përhapjen e infeksionit.
A mund të rikthehet endometriti?
Po. Endometriti mund të rikthehet nëse:
● trajtimi ndërpritet para kohe;
● infeksioni nuk eliminohet plotësisht;
● nuk trajtohet partneri kur shkaku është një IST;
● vazhdojnë faktorët e rrezikut;
● ekziston një sëmundje inflamatore pelvike e patrajtuar.
Në rastet me rikthime të shpeshta, nevojitet një vlerësim më i plotë gjinekologjik.
Endometriti dhe dhimbjet kronike pelvike
Një inflamacion i zgjatur mund të shkaktojë:
● dhimbje të vazhdueshme në fund të barkut;
● rëndim në legen;
● parehati gjatë aktivitetit fizik;
● dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale.
Nëse simptomat vazhdojnë pas trajtimit, mjeku mund të kërkojë ekzaminime shtesë për të përjashtuar patologji të tjera si endometrioza ose adenomioza.
Endometriti dhe cikli menstrual
Inflamacioni i endometrit mund të shkaktojë ndryshime në menstruacione.
Mund të shfaqen:
● menstruacione më të bollshme;
● gjakderdhje ndërmjet cikleve;
● menstruacione më të gjata;
● dhimbje menstruale më intensive.
Në shumicën e rasteve, cikli normalizohet pas trajtimit të suksesshëm.
Endometriti dhe marrëdhëniet intime
Shumë gra me endometrit raportojnë:
● dhimbje gjatë penetrimit;
● parehati pas marrëdhënieve seksuale;
● ulje të dëshirës seksuale për shkak të dhimbjes;
● ankth lidhur me jetën intime.
Gjatë trajtimit rekomandohet shmangia e marrëdhënieve seksuale deri në përfundimin e terapisë dhe zhdukjen e simptomave.
Mite dhe fakte rreth endometritit
Miti 1: Endometriti dhe endometrioza janë e njëjta sëmundje.
Fakt: Jo. Endometriti është inflamacion ose infeksion i endometrit, ndërsa endometrioza është rritja e indit të ngjashëm me endometrin jashtë mitrës.
Miti 2: Endometriti shfaqet vetëm pas lindjes.
Fakt: Edhe pse është më i shpeshtë pas lindjes, ai mund të ndodhë edhe pas abortit, procedurave gjinekologjike ose infeksioneve seksualisht të transmetueshme.
Miti 3: Nëse nuk kam temperaturë, nuk kam endometrit.
Fakt: Endometriti kronik shpesh nuk shkakton temperaturë dhe mund të kalojë pa simptoma të dukshme.
Miti 4: Endometriti shkakton gjithmonë infertilitet.
Fakt: Jo. Shumica e grave shërohen plotësisht. Problemet me fertilitetin zakonisht shfaqen kur inflamacioni është kronik ose nuk trajtohet.
Miti 5: Antibiotikët mund të ndërpriten sapo të zhduken simptomat.
Fakt: Ndërprerja e trajtimit pa përfunduar ciklin e rekomanduar rrit rrezikun e rikthimit të infeksionit dhe rezistencës bakteriale.
Miti 6: Vetëm gratë me shumë partnerë seksualë preken nga endometriti.
Fakt: Endometriti mund të zhvillohet edhe pas lindjes, abortit ose procedurave gjinekologjike, pavarësisht historisë seksuale.
Miti 7: Pas trajtimit nuk nevojitet kontroll.
Fakt: Në rastet kronike ose tek gratë që planifikojnë shtatzëni, kontrolli pas trajtimit është shumë i rëndësishëm për të konfirmuar shërimin.
Prognoza
Kur diagnostikohet herët dhe trajtohet sipas rekomandimeve mjekësore, prognoza e endometritit është shumë e mirë.
Shumica e grave:
● shërohen plotësisht;
● rikthejnë funksionin normal të endometrit;
● mund të planifikojnë shtatzëni pa probleme afatgjata.
Megjithatë, vonesa në trajtim mund të çojë në:
● infertilitet;
● aderenca intrauterine;
● sëmundje inflamatore pelvike;
● aborte spontane të përsëritura;
● komplikacione obstetrikale.
Për këtë arsye, çdo simptomë që sugjeron një infeksion të mitrës duhet të vlerësohet sa më shpejt nga gjinekologu.
Këshilla nga Klinika Tradita
Endometriti është një sëmundje që mund të trajtohet me sukses nëse diagnostikohet në kohë. Shumë gra i neglizhojnë simptomat e para, duke menduar se dhimbja, gjakderdhja ose sekrecionet pas lindjes apo pas një procedure gjinekologjike janë normale. Në fakt, këto mund të jenë shenja të një infeksioni të mitrës që kërkon trajtim të menjëhershëm.
Në Klinikën Tradita, ne i këshillojmë pacientet të mos përdorin antibiotikë pa rekomandimin e mjekut dhe të mos shtyjnë vizitën gjinekologjike kur shfaqen simptoma të dyshimta. Një diagnozë e hershme jo vetëm që lehtëson trajtimin, por ndihmon edhe në ruajtjen e fertilitetit dhe parandalimin e komplikacioneve serioze.
1. Mos e neglizhoni temperaturën pas lindjes ose abortit
Temperatura mbi 38°C, sidomos kur shoqërohet me dhimbje barku dhe sekrecione me erë të pakëndshme, nuk duhet konsideruar normale. Kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore.
2. Kryeni kontrollet pas lindjes
Kontrolli gjinekologjik pas lindjes është shumë i rëndësishëm për të vlerësuar rikuperimin e mitrës dhe për të zbuluar herët çdo shenjë infeksioni.
3. Mos e ndërprisni trajtimin
Edhe nëse simptomat përmirësohen pas disa ditësh, antibiotikët duhet të merren deri në fund sipas udhëzimeve të mjekut. Ndërprerja e parakohshme rrit rrezikun e rikthimit të infeksionit.
4. Trajtoni infeksionet gjinekologjike në kohë
Infeksionet e vaginës dhe qafës së mitrës mund të përhapen drejt mitrës nëse nuk trajtohen siç duhet.
5. Ndiqni udhëzimet pas procedurave gjinekologjike
Pas histeroskopisë, biopsisë së endometrit, vendosjes së spiralës ose procedurave të tjera intrauterine, respektoni rekomandimet e gjinekologut dhe paraqituni menjëherë nëse shfaqen simptoma të pazakonta.
6. Mbani higjienë intime të përshtatshme
● Përdorni produkte të buta për higjienën intime.
● Shmangni dushin vaginal.
● Ndërroni rregullisht të brendshmet.
● Preferoni të brendshme pambuku.
7. Praktikoni marrëdhënie seksuale të mbrojtura
Përdorimi i prezervativit ndihmon në uljen e rrezikut të infeksioneve seksualisht të transmetueshme, të cilat mund të shkaktojnë endometrit.
8. Kujdesuni për sistemin imunitar
Një stil jetese i shëndetshëm ndihmon organizmin të luftojë infeksionet.
Rekomandohet:
● ushqyerje e ekuilibruar;
● aktivitet fizik i rregullt;
● gjumë i mjaftueshëm;
● shmangia e duhanit;
● kontrolli i diabetit dhe sëmundjeve të tjera kronike.
9. Kryeni kontrolle gjinekologjike periodike
Vizitat rutinë ndihmojnë në zbulimin e hershëm të infeksioneve dhe sëmundjeve të tjera të sistemit riprodhues.
10. Planifikoni shtatzëninë vetëm pas trajtimit të plotë
Nëse jeni diagnostikuar me endometrit, është e rëndësishme të përfundoni trajtimin dhe të ndiqni kontrollin e rekomanduar nga gjinekologu përpara se të planifikoni një shtatzëni.
15 Pyetjet më të shpeshta (FAQ)
1. Çfarë është endometriti?
Endometriti është inflamacioni ose infeksioni i shtresës së brendshme të mitrës (endometrit).
2. Cili është shkaku më i zakonshëm?
Shkaku më i zakonshëm janë infeksionet bakteriale, veçanërisht pas lindjes, abortit ose procedurave gjinekologjike.
3. A është endometriti i njëjtë me endometriozën?
Jo. Endometriti është një infeksion ose inflamacion, ndërsa endometrioza është një sëmundje kronike ku indi i ngjashëm me endometrin rritet jashtë mitrës.
4. Cilat janë simptomat kryesore?
Temperaturë, dhimbje në fund të barkut, sekrecione me erë të pakëndshme, gjakderdhje jonormale dhe ndjeshmëri e mitrës.
5. A mund të mos japë simptoma?
Po. Endometriti kronik mund të jetë pa simptoma dhe të zbulohet vetëm gjatë ekzaminimeve për infertilitet.
6. A ndikon në fertilitet?
Po. Nëse nuk trajtohet, mund të ndikojë negativisht në implantimin e embrionit dhe të rrisë rrezikun e infertilitetit.
7. A mund të mbetem shtatzënë pas trajtimit?
Po. Në shumicën e rasteve, pas trajtimit të suksesshëm, fertiliteti rikthehet në normalitet.
8. A ndikon tek IVF?
Po. Endometriti kronik mund të ulë shanset për implantim, prandaj trajtimi para IVF është i rëndësishëm.
9. A duhet të trajtohet partneri?
Po, nëse shkaku është një infeksion seksualisht i transmetueshëm.
10. A është endometriti ngjitës?
Vetë endometriti nuk transmetohet, por bakteret ose infeksionet që e shkaktojnë mund të transmetohen seksualisht.
11. Sa zgjat trajtimi?
Varet nga forma e sëmundjes dhe shkaku. Gjinekologu përcakton kohëzgjatjen e trajtimit sipas çdo rasti.
12. A mund të rikthehet?
Po. Rikthimi është i mundur nëse trajtimi nuk përfundohet, nëse ekziston riinfektim ose vazhdojnë faktorët e rrezikut.
13. Kur duhet të paraqitem urgjentisht tek mjeku?
Nëse keni temperaturë të lartë, dhimbje të forta pelvike, sekrecione me erë të rëndë, gjakderdhje të madhe ose përkeqësim të gjendjes së përgjithshme.
14. Si diagnostikohet endometriti?
Me histori klinike, vizitë gjinekologjike, analiza laboratorike, ekografi transvaginale dhe, sipas rastit, histeroskopi ose biopsi të endometrit.
15. Si mund ta parandaloj?
Me trajtimin në kohë të infeksioneve, marrëdhënie seksuale të mbrojtura, kontrolle gjinekologjike periodike dhe respektimin e udhëzimeve pas lindjes ose procedurave gjinekologjike.
Literatura shkencore
1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021.
2. World Health Organization (WHO). WHO Recommendations for Prevention and Treatment of Maternal Peripartum Infections.
3. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Clinical Guidance on Postpartum Endometritis.
4. European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE). Guideline on Recurrent Implantation Failure.
5. StatPearls Publishing. Endometritis. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
6. Berek JS. Berek & Novak’s Gynecology. 16th Edition. Wolters Kluwer.
7. Hoffman BL, Schorge JO, et al. Williams Gynecology. 5th Edition. McGraw-Hill Education.
8. Merck Manual Professional Edition. Endometritis.
9. American Society for Reproductive Medicine (ASRM). Evaluation and Management of Chronic Endometritis.
10. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Bacterial Sepsis following Pregnancy.
Përfundim
Endometriti është një inflamacion i rëndësishëm i endometrit që kërkon diagnostikim dhe trajtim të hershëm. Në shumicën e rasteve, me terapinë e duhur, pacientet shërohen plotësisht dhe ruajnë funksionin normal riprodhues. Megjithatë, vonesa në trajtim mund të çojë në komplikacione serioze si infertiliteti, aderencat intrauterine, sëmundja inflamatore pelvike dhe komplikacionet gjatë shtatzënisë.
Nëse keni temperaturë, dhimbje të forta në fund të barkut, sekrecione me erë të pakëndshme ose gjakderdhje jonormale, mos e shtyni vizitën tek gjinekologu. Kujdesi i hershëm është mënyra më e mirë për të mbrojtur shëndetin tuaj riprodhues.
Ju keshillojme te merrni informacione profesionale nga IUGA.