Inkontinenca urinare sforcos – shkaqet dhe trajtimi

Çfarë është inkontinenca urinare sforcos

Inkontinenca urinare sforcos (Stress Urinary Incontinence – SUI) është forma më e zakonshme e inkontinencës urinare tek gratë dhe karakterizohet nga rrjedhja e pavullnetshme e urinës gjatë aktiviteteve që rrisin presionin brenda barkut. Kjo ndodh pa tkurrje të fshikëzës urinare dhe zakonisht shfaqet gjatë kollitjes, teshtitjes, të qeshurit, vrapimit, kërcimit, ngritjes së peshave ose aktiviteteve të tjera fizike. Mekanizmi kryesor lidhet me paaftësinë e uretrës dhe strukturave mbështetëse të legenit për t’i rezistuar rritjes së menjëhershme të presionit abdominal. 

Inkontinenca urinare sforcos – Megjithëse nuk përbën një sëmundje që rrezikon jetën, inkontinenca e stresit ndikon ndjeshëm në cilësinë e jetës, aktivitetin fizik, jetën sociale, marrëdhëniet intime dhe mirëqenien psikologjike. Shumë gra e konsiderojnë gabimisht si një pjesë normale të plakjes ose pasojave të lindjes, duke vonuar konsultën me mjekun për vite me radhë. Në realitet, kjo gjendje është e diagnostikueshme dhe në shumicën e rasteve trajtohet me sukses. 

Si funksionon normalisht kontrolli i urinës?

Për të kuptuar pse ndodh inkontinenca e stresit, është e rëndësishme të kuptohet funksionimi normal i aparatit urinar.

Fshikëza urinare shërben si rezervuar ku grumbullohet urina e prodhuar nga veshkat. Në pjesën e poshtme të saj ndodhet uretra, kanali përmes të cilit urina del jashtë organizmit. Uretra mbahet e mbyllur nga sfinkteri uretral dhe nga muskujt e dyshemesë pelvike.

Kur një person kollitet ose teshtin, presioni në bark rritet menjëherë. Në një organizëm të shëndetshëm, muskujt e legenit kontraktohen automatikisht duke mbështetur uretrën dhe duke parandaluar rrjedhjen e urinës.

Kur këta muskuj dobësohen ose kur sfinkteri nuk mbyllet siç duhet, presioni abdominal bëhet më i madh se presioni mbyllës i uretrës dhe urina rrjedh në mënyrë të pavullnetshme. Ky është mekanizmi kryesor i inkontinencës urinare të stresit. 

Pse ndodh inkontinenca sforcos?

Shkaku nuk është vetëm mosha. Në shumicën e rasteve bëhet fjalë për kombinimin e disa faktorëve që dobësojnë strukturat mbështetëse të legenit.

1. Dobësimi i muskujve të dyshemesë pelvike

Ky është shkaku më i zakonshëm.

Muskujt e legenit funksionojnë si një “hamak” që mban në vend:

●          fshikëzën urinare

●          uretrën

●          mitrën

●          rektumin

Kur këta muskuj dobësohen, uretra humbet mbështetjen normale dhe nuk arrin të qëndrojë e mbyllur gjatë rritjes së presionit abdominal.

2. Lindjet vaginale

Shtatzënia dhe sidomos lindjet natyrale janë ndër faktorët më të rëndësishëm të rrezikut.

Gjatë lindjes mund të ndodhin:

●          zgjatje e muskujve pelvikë

●          dëmtim i fascieve mbështetëse

●          dëmtim i nervave pudendalë

●          dobësim i ligamentëve të legenit

Rreziku rritet nëse:

●          foshnja është e madhe

●          lindja ka qenë e zgjatur

●          është përdorur vakum ose forceps

●          gruaja ka pasur disa lindje vaginale. 

3. Menopauza

Pas menopauzës niveli i estrogjenit bie ndjeshëm.

Kjo sjell:

●          hollim të mukozës uretrale

●          humbje të elasticitetit të indeve

●          dobësim të mbështetjes së uretrës

●          ulje të tonusit muskulor.

Për këtë arsye shumë gra fillojnë të përjetojnë rrjedhje të urinës vetëm disa vite pas menopauzës. Në disa raste, terapia lokale me estrogjen mund të jetë e dobishme si pjesë e trajtimit. 

4. Mbipesha

Çdo kilogram shtesë rrit presionin mbi dyshemenë pelvike.

Studimet tregojnë se humbja edhe e një pjese të peshës trupore mund të reduktojë ndjeshëm episodet e inkontinencës urinare. Humbja mbi 5% e peshës trupore është shoqëruar me përmirësim të simptomave. 

5. Kolla kronike

Pacientet me:

●          astmë

●          bronkit kronik

●          COPD

●          duhanpirje

kolliten vazhdimisht.

Çdo kollë ushtron presion të përsëritur mbi legenin, duke dëmtuar gradualisht strukturat mbështetëse dhe duke favorizuar inkontinencën urinare. 

6. Kapsllëku kronik

Shtyrja e vazhdueshme gjatë defekimit krijon presion të madh mbi muskujt pelvikë.

Me kalimin e viteve kjo mund të:

●          dobësojë ligamentet

●          favorizojë prolapsin e organeve pelvike

●          përkeqësojë inkontinencën urinare.

7. Aktiviteti fizik intensiv, i sforcuar

Sportet që përfshijnë:

●          kërcime

●          vrapime intensive

●          ngritje peshash

●          crossfit

●          gjimnastikë

rrisin vazhdimisht presionin abdominal.

Tek gratë me predispozicion, kjo mund të çojë në shfaqjen ose përkeqësimin e simptomave.

8. Kirurgjitë pelvike

Ndërhyrje si:

●          histerektomia

●          kirurgjia për prolaps

●          operacionet e uretrës

mund të ndryshojnë mbështetjen anatomike të uretrës dhe të kontribuojnë në zhvillimin e inkontinencës së stresit, në varësi të rastit klinik. 

Faktorët kryesorë të rrezikut

Rreziku rritet tek gratë që kanë:

●          moshë mbi 45–50 vjeç;

●          lindje vaginale të shumta;

●          menopauzë;

●          mbipeshë ose obezitet;

●          kollë kronike;

●          kapsllëk kronik;

●          prolaps të organeve pelvike;

●          histori kirurgjie pelvike;

●          ngritje të shpeshtë peshash;

●          sëmundje të indit lidhor ose predispozicion familjar. 

A është normale rrjedhja e urinës pas lindjes?

Shumë gra përjetojnë rrjedhje të lehtë të urinës në javët ose muajt e parë pas lindjes, pasi muskujt e legenit kanë kaluar një tendosje të konsiderueshme.

Në shumicën e rasteve, simptomat përmirësohen gradualisht me ushtrime të dyshemesë pelvike dhe rikuperimin natyral të indeve. Megjithatë, nëse rrjedhja vazhdon për disa muaj, përkeqësohet ose ndikon në jetën e përditshme, është e rëndësishme të kryhet një vlerësim nga gjinekologu ose urogjinekologu për të përcaktuar shkakun dhe trajtimin më të përshtatshëm. 

Qëllimi i artikullit

Ky artikull ” Inkontinenca urinare sforcos ” synon të informojë pacientet mbi shkaqet, faktorët e rrezikut, diagnostikimin dhe trajtimin modern të inkontinencës urinare të stresit. Njohja e hershme e simptomave dhe konsultimi në kohë me specialistin mund të përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetës dhe të shmangin përkeqësimin e gjendjes.

Shenjat, simptomat dhe diagnostikimi i inkontinencës urinare të stresit

Inkontinenca urinare e stresit nuk shfaqet njësoj tek çdo paciente. Tek disa gra simptomat janë të lehta dhe ndodhin vetëm gjatë aktiviteteve intensive, ndërsa tek të tjera rrjedhja e urinës mund të ndodhë edhe gjatë veprimeve të zakonshme të përditshme. Për këtë arsye, njohja e hershme e shenjave dhe diagnostikimi i saktë janë thelbësorë për zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm.

Shenjat e para të inkontinencës së stresit

Në fazat fillestare, simptomat janë zakonisht të lehta dhe shpesh neglizhohen. Shumë gra i konsiderojnë ato si një pasojë normale të lindjeve ose të moshës, duke mos kërkuar ndihmë mjekësore.

Shenjat e para përfshijnë:

●          Pikime të vogla urine gjatë kollitjes.

●          Rrjedhje urine gjatë teshtitjes.

●          Humbje urine kur qeshni fort.

●          Pikime urine gjatë vrapimit.

●          Rrjedhje gjatë kërcimit ose ushtrimeve fizike.

●          Rrjedhje gjatë ngritjes së peshave.

●          Ndjesinë se duhet të përdorni peceta higjienike “për çdo rast”.

Në këtë fazë, zakonisht nuk ka dhimbje, djegie apo ndjesi urgjence për të urinuar.

Simptomat karakteristike

Simptoma kryesore është humbja e pavullnetshme e urinës në momentin kur rritet presioni brenda barkut.

Situatat më të zakonshme janë:

●          Kollitja.

●          Teshtitja.

●          Qeshja.

●          Vrapimi.

●          Kërcimi.

●          Ngjitja e shkallëve.

●          Ushtrimet në palestër.

●          Ngritja e fëmijës.

●          Ngritja e çantave të rënda.

●          Punët fizike.

Në shumicën e rasteve:

●          nuk ka dhimbje;

●          nuk ka temperaturë;

●          nuk ka djegie gjatë urinimit;

●          nuk ka nevojë urgjente për të urinuar përpara episodit.

Kjo e dallon inkontinencën e stresit nga inkontinenca urgjente, ku pacientja ndien një nevojë të menjëhershme dhe të pakontrollueshme për të urinuar.

Sa urinë humbet zakonisht?

Sasia ndryshon nga një paciente tek tjetra.

Mund të jetë:

●          vetëm disa pika;

●          një sasi e vogël;

●          rrjedhje e moderuar;

●          zbrazje pothuajse e plotë e fshikëzës në rastet e avancuara.

Edhe humbja e disa pikave mund të ndikojë ndjeshëm në cilësinë e jetës dhe nuk duhet të neglizhohet.

Si ndikon në jetën e përditshme?

Përveç aspektit fizik, inkontinenca e stresit ka ndikim të rëndësishëm emocional dhe social.

Shumë paciente:

●          shmangin palestrën;

●          kufizojnë ecjet;

●          shmangin udhëtimet e gjata;

●          shmangin aktivitetet sportive;

●          reduktojnë kontaktet sociale;

●          ndihen në siklet në vendin e punës;

●          shmangin marrëdhëniet seksuale për shkak të frikës nga rrjedhja e urinës.

Studimet tregojnë se inkontinenca urinare mund të lidhet me ankth, ulje të vetëbesimit dhe simptoma depresive, veçanërisht kur nuk trajtohet për një kohë të gjatë.

Kur duhet të konsultoheni me mjekun?

Duhet të kërkoni një vizitë specialistike nëse:

●          rrjedhja përsëritet vazhdimisht;

●          simptomat zgjasin më shumë se disa javë;

●          përdorni vazhdimisht peceta higjienike;

●          simptomat kufizojnë aktivitetin fizik;

●          rrjedhja është përkeqësuar me kalimin e kohës;

●          keni prolaps të organeve pelvike;

●          simptomat kanë filluar pas lindjes ose pas një operacioni.

Sa më herët të bëhet diagnostikimi, aq më të mëdha janë mundësitë për trajtim konservativ pa kirurgji.

Si vendoset diagnoza?

Diagnoza bazohet në kombinimin e:

●          historisë mjekësore;

●          ekzaminimit fizik;

●          testeve funksionale;

●          analizave laboratorike;

●          ekzaminimeve imazherike kur është e nevojshme.

Në shumicën e rasteve nuk nevojiten ekzaminime të komplikuara për të vendosur diagnozën.

Historia mjekësore

Mjeku do të pyesë për:

●          Kur kanë filluar simptomat?

●          Gjatë cilave aktivitete ndodh rrjedhja?

●          Sa shpesh ndodh?

●          Sa urinë humbet?

●          Sa lindje keni pasur?

●          A kanë qenë lindje vaginale apo me prerje cezariane?

●          A jeni në menopauzë?

●          A keni prolaps?

●          A vuani nga kapsllëku kronik?

●          A kolliteni shpesh?

●          A përdorni medikamente diuretike?

●          A keni pasur ndërhyrje kirurgjikale në legen?

Këto informacione ndihmojnë në identifikimin e faktorëve të rrezikut dhe përjashtimin e shkaqeve të tjera të inkontinencës.

Ekzaminimi gjinekologjik

Ekzaminimi fizik është një pjesë shumë e rëndësishme e diagnostikimit.

Gjatë vizitës vlerësohen:

●          pozicioni i fshikëzës;

●          pozicioni i uretrës;

●          prania e prolapsit të organeve pelvike;

●          forca e muskujve të dyshemesë pelvike;

●          atrofi vaginale pas menopauzës;

●          dëmtime të mundshme të indeve mbështetëse.

Cough Stress Test (Testi i kollës)

Ky është një test i thjeshtë dhe shumë i dobishëm.

Pacientja urinon pjesërisht, më pas me fshikëz të mbushur kollitet fort.

Nëse gjatë kollës vërehet rrjedhje urine, testi konsiderohet pozitiv për inkontinencë urinare të stresit.

Ky test ka ndjeshmëri dhe specifikë të lartë kur kryhet në mënyrë korrekte.

Pad Test

Ky test përdoret për të matur objektivisht sasinë e urinës që humbet.

Pacientja vendos një pecetë higjienike të peshuar paraprakisht dhe kryen aktivitete standarde si:

●          ecje;

●          kollitje;

●          ngjitje shkallësh;

●          kërcime të lehta.

Në fund, peceta peshohet përsëri për të përcaktuar sasinë e urinës së humbur.

Ditari i urinimit (Bladder Diary)

Pacientja regjistron për 3–7 ditë:

●          sa lëngje konsumon;

●          sa herë urinon;

●          sa episode rrjedhjeje ka;

●          gjatë cilave aktivitete ndodhin episodet;

●          përdorimin e pecetave higjienike.

Ky ditar ndihmon mjekun të kuptojë modelin e simptomave dhe të vlerësojë efektivitetin e trajtimit gjatë ndjekjes.

Analizat laboratorike

Analizat nuk diagnostikojnë drejtpërdrejt inkontinencën e stresit, por ndihmojnë në përjashtimin e patologjive të tjera.

Zakonisht rekomandohen:

●          Analiza e përgjithshme e urinës.

●          Urinokultura (nëse dyshohet infeksion urinar).

●          Glicemia, kur dyshohet diabet.

●          Kreatinina dhe funksioni renal, sipas rastit.

Ekografia

Ekografia e aparatit urinar dhe e legenit mund të ndihmojë në vlerësimin e:

●          fshikëzës urinare;

●          urinës së mbetur pas urinimit;

●          prolapsit të organeve pelvike;

●          patologjive të tjera gjinekologjike ose urologjike.

Megjithëse nuk është gjithmonë e domosdoshme për diagnozën e inkontinencës së stresit, ajo është një ekzaminim i dobishëm në shumë raste.

Studimet urodinamike

Studimet urodinamike nuk nevojiten për çdo paciente.

Ato rekomandohen kryesisht kur:

●          diagnoza nuk është e qartë;

●          simptomat janë të përziera (stres + urgjencë);

●          trajtimet e mëparshme kanë dështuar;

●          planifikohet kirurgji;

●          ekzistojnë sëmundje neurologjike.

Këto teste matin funksionimin e fshikëzës dhe uretrës gjatë mbushjes dhe zbrazjes së fshikëzës.

Tabela – Ekzaminimet më të përdorura

Ekzaminimi     Qëllimi

Histori mjekësore       Identifikimi i simptomave dhe faktorëve të rrezikut

Ekzaminim gjinekologjik         Vlerësimi i prolapsit dhe muskujve pelvikë

Cough Stress Test        Konfirmimi i rrjedhjes gjatë kollës

Pad Test          Matja objektive e humbjes së urinës

Bladder Diary  Analiza e episodeve të inkontinencës

Analiza e urinës          Përjashtimi i infeksioneve urinare

Ekografia         Vlerësimi i strukturave urinare dhe pelvike

Urodinamika   Vlerësimi funksional në raste të zgjedhura

Trajtimi i inkontinencës urinare të stresit

Trajtimi i inkontinencës urinare të stresit është individual dhe përshtatet sipas moshës së pacientes, ashpërsisë së simptomave, ndikimit në cilësinë e jetës, sëmundjeve shoqëruese dhe dëshirës për shtatzëni në të ardhmen. Sot ekzistojnë shumë alternativa efektive, duke filluar nga ndryshimet në stilin e jetës deri te ndërhyrjet kirurgjikale me rezultate të shkëlqyera.

Qëllimi kryesor i trajtimit është:

●          të reduktojë ose eliminojë rrjedhjen e urinës;

●          të rikthejë kontrollin normal të urinimit;

●          të përmirësojë cilësinë e jetës;

●          të lejojë rikthimin në aktivitetet e përditshme pa frikë dhe siklet.

A trajtohet gjithmonë me operacion? jo

Jo. Në fakt, shumica e pacienteve fillojnë me trajtim konservativ. Kirurgjia rekomandohet vetëm kur simptomat janë të moderuara ose të rënda, ose kur trajtimet jo kirurgjikale nuk japin rezultatet e dëshiruara.

Ndryshimet në stilin e jetës

Në shumë raste, ndryshime të thjeshta mund të reduktojnë ndjeshëm simptomat.

Humbja e peshës

Mbipesha rrit presionin mbi fshikëzën urinare dhe dyshemenë pelvike.

Studimet kanë treguar se humbja e 5–10% të peshës trupore mund të ulë ndjeshëm episodet e inkontinencës urinare.

Aktiviteti fizik i përshtatshëm

Rekomandohen:

●          ecja;

●          noti;

●          çiklizmi;

●          pilates;

●          yoga me ushtrime të përshtatura.

Duhet të shmangen aktivitetet që rrisin shumë presionin abdominal, si ngritja e peshave të rënda ose kërcimet intensive, veçanërisht kur simptomat janë të theksuara.

Trajtimi i kapsllëkut

Kapsllëku kronik e përkeqëson inkontinencën.

Rekomandohet:

●          konsum i mjaftueshëm i ujit;

●          ushqime të pasura me fibra;

●          fruta dhe perime të freskëta;

●          aktivitet fizik i rregullt.

Trajtimi i kollës kronike

Nëse pacientja është duhanpirëse ose vuan nga sëmundje kronike të mushkërive, trajtimi i kollës është një pjesë e rëndësishme e menaxhimit të inkontinencës.

Ushtrimet Kegel

Ushtrimet Kegel janë trajtimi konservativ më i rekomanduar për inkontinencën urinare të stresit.

Ato synojnë forcimin e muskujve të dyshemesë pelvike, të cilët mbështesin fshikëzën dhe uretrën.

Si kryhen?

1.         Kontraktoni muskujt që përdorni për të ndaluar rrjedhjen e urinës.

2.         Mbajeni kontraktimin për 5–10 sekonda.

3.         Relaksohuni për të njëjtën kohë.

4.         Përsëriteni 10–15 herë.

5.         Kryeni 3 seri në ditë.

Rezultatet zakonisht fillojnë të shfaqen pas 2–3 muajsh praktikë të rregullt.

Kujdes: Ushtrimet nuk duhet të kryhen gjatë urinimit, pasi kjo mund të ndikojë negativisht në zbrazjen normale të fshikëzës.

Fizioterapia e dyshemesë pelvike

Kur ushtrimet nuk kryhen siç duhet ose simptomat janë më të theksuara, rekomandohet fizioterapia e specializuar.

Ajo mund të përfshijë:

●          ushtrime të mbikëqyrura;

●          biofeedback;

●          stimulim elektrik të muskujve pelvikë; Elektrostimulimi mono dhe bifazor, HIFU, Radiofrekuence

●          edukim për frymëmarrjen dhe koordinimin muskulor.

Kjo metodë është veçanërisht e dobishme pas lindjes ose në fazat e hershme të sëmundjes.

Pajisjet vaginale mbështetëse (Pessarët)

Tek disa paciente, veçanërisht ato që kanë edhe prolaps të organeve pelvike, mund të përdoret një pessar vaginal.

Pessari:

●          mbështet uretrën;

●          ul rrjedhjen e urinës gjatë aktivitetit fizik;

●          është alternativë për gratë që nuk mund ose nuk dëshirojnë kirurgji.

Ai vendoset dhe kontrollohet nga mjeku specialist.

Terapia me estrogjen lokal

Tek gratë pas menopauzës, mjeku mund të rekomandojë estrogjen lokal në formën e:

●          kremit vaginal;

●          tabletave vaginale;

●          unazës vaginale.

Ky trajtim përmirëson cilësinë e indeve vaginale dhe uretrale, por zakonisht përdoret si pjesë e një trajtimi të kombinuar dhe jo si zgjidhje e vetme.

Medikamentet

Ndryshe nga inkontinenca urgjente, për inkontinencën e stresit nuk ka shumë medikamente me efekt të provuar.

Në disa vende përdoret duloksetina, e cila mund të rrisë tonusin e sfinkterit uretral dhe të reduktojë episodet e rrjedhjes së urinës. Megjithatë, përdorimi i saj kufizohet nga efektet anësore dhe nuk është i përshtatshëm për çdo paciente.

Prandaj, trajtimi medikamentoz nuk konsiderohet zgjedhja e parë.

Kur rekomandohet kirurgjia?

Kirurgjia merret në konsideratë kur:

●          simptomat janë të moderuara ose të rënda;

●          trajtimi konservativ nuk ka dhënë rezultat;

●          inkontinenca ndikon ndjeshëm në cilësinë e jetës;

●          pacientja dëshiron një zgjidhje afatgjatë.

Vendimi merret pas një vlerësimi të plotë klinik dhe diskutimit me mjekun specialist.

Operacioni me sling uretral (Mid-Urethral Sling)

Ky është trajtimi kirurgjikal më i përdorur në botë për inkontinencën urinare të stresit.

Gjatë ndërhyrjes vendoset një shirit sintetik (sling) poshtë pjesës së mesme të uretrës, duke i siguruar asaj mbështetje gjatë rritjes së presionit abdominal.

Avantazhet

●          ndërhyrje minimale invazive;

●          kohë e shkurtër operacioni;

●          rikuperim i shpejtë;

●          shkallë e lartë suksesi afatgjatë (mbi 80–90% në paciente të përzgjedhura mirë).

Kolposuspensioni (Burch Colposuspension)

Kjo ndërhyrje përdoret më rrallë sot, por mbetet një alternativë e vlefshme në raste të caktuara.

Qëllimi është ngritja dhe stabilizimi i uretrës dhe qafës së fshikëzës përmes qepjeve të vendosura në indet mbështetëse.

Mund të kryhet me kirurgji të hapur ose laparoskopike.

Injeksionet periuretrale

Në disa raste, rreth uretrës injektohen materiale mbushëse (bulking agents), të cilat ndihmojnë në mbylljen më të mirë të saj.

Kjo metodë:

●          është minimale invazive;

●          kryhet zakonisht pa hospitalizim të gjatë;

●          ka rikuperim të shpejtë.

Megjithatë, efekti mund të jetë i përkohshëm dhe disa paciente mund të kenë nevojë për përsëritjen e procedurës.

Rikuperimi pas kirurgjisë

Shumica e pacienteve kthehen në aktivitetet e zakonshme brenda pak javësh.

Gjatë periudhës së rikuperimit rekomandohet:

●          shmangia e ngritjes së peshave për 4–6 javë;

●          shmangia e aktivitetit fizik intensiv;

●          shmangia e marrëdhënieve seksuale sipas këshillës së mjekut;

●          ndjekja e kontrolleve pas operacionit.

A mund të rikthehet inkontinenca? Po

Po, megjithëse shumica e pacienteve përfitojnë rezultate shumë të mira, simptomat mund të rikthehen pas disa vitesh.

Rreziku rritet nëse:

●          ndodhin lindje të tjera vaginale;

●          shtohet pesha trupore;

●          zhvillohet prolaps i organeve pelvike;

●          vazhdon kolla kronike;

●          nuk kryhen ushtrimet për forcimin e muskujve pelvikë.

Tabela – Krahasimi i metodave të trajtimit

Trajtimi           Kur rekomandohet     Avantazhet      Kufizimet

Ushtrimet Kegel          Rastet e lehta dhe të moderuara       Pa ndërhyrje, pa efekte anësore           Kërkojnë përkushtim dhe kohë

Fizioterapia pelvike    Dobësi muskulore      Përmirëson forcën dhe koordinimin            Kërkon seanca të rregullta

Humbja e peshës        Pacientet me mbipeshë         Përmirëson simptomat dhe shëndetin e përgjithshëm      Rezultatet varen nga vazhdimësia

Pessari vaginal Inkontinencë me prolaps ose kur kirurgjia nuk preferohet   Alternativë jo kirurgjikale  Kërkon kontrolle periodike

Sling uretral    Rastet mesatare dhe të rënda Shkallë e lartë suksesi, rikuperim i shpejtë Si çdo kirurgji, ka rreziqe dhe kërkon vlerësim specialistik

Injeksionet periuretrale         Paciente të përzgjedhura       Procedurë minimale invazive           Efekti mund të jetë i përkohshëm

Si mund të parandalohet inkontinenca urinare e stresit?

Edhe pse jo të gjitha rastet mund të parandalohen, adoptimi i disa zakoneve të shëndetshme mund të ulë ndjeshëm rrezikun e zhvillimit ose përkeqësimit të inkontinencës urinare të stresit.

Mbani një peshë trupore të shëndetshme

Mbipesha rrit vazhdimisht presionin mbi fshikëzën urinare dhe muskujt e dyshemesë pelvike. Një indeks normal i masës trupore (BMI) ndihmon në uljen e ngarkesës mbi këto struktura dhe redukton episodet e rrjedhjes së urinës.

Kryeni rregullisht ushtrime për dyshemenë pelvike

Ushtrimet Kegel rekomandohen jo vetëm si trajtim, por edhe si metodë parandaluese, veçanërisht:

●          gjatë shtatzënisë;

●          pas lindjes;

●          në periudhën e menopauzës;

●          tek gratë me faktorë rreziku.

Shmangni kapsllëkun kronik

Një dietë e pasur me fibra, hidratimi i mirë dhe aktiviteti fizik ndihmojnë në parandalimin e kapsllëkut, i cili rrit presionin mbi organet pelvike.

Trajtoni kollën kronike

Nëse vuani nga alergjitë, astma, bronkiti kronik ose jeni duhanpirëse, trajtimi i kollës është një hap i rëndësishëm për mbrojtjen e dyshemesë pelvike.

Mos ngrini pesha të rënda në mënyrë të përsëritur

Kur është e mundur, përdorni teknikën e duhur të ngritjes ose kërkoni ndihmë për ngarkesa të rënda, për të shmangur rritjen e tepërt të presionit intraabdominal.

Këshilla nga Klinika Tradita, klinike gjinekollogjike

Në Klinikën Tradita, inkontinenca urinare e stresit trajtohet me një qasje të individualizuar, duke marrë parasysh moshën, historinë obstetrikale, praninë e prolapsit dhe nevojat specifike të pacientes.

Rekomandojmë që çdo grua të kërkojë vlerësim specialistik nëse:

●          humbet urinë gjatë kollitjes, teshtitjes ose aktivitetit fizik;

●          simptomat ndikojnë në jetën e përditshme;

●          përdor vazhdimisht peceta higjienike për shkak të rrjedhjes së urinës;

●          ka prolaps të organeve pelvike;

●          simptomat janë shfaqur pas lindjes ose pas menopauzës.

Mos e konsideroni inkontinencën urinare si një pjesë normale të plakjes. Trajtimi i hershëm shpesh është më i thjeshtë, më pak invaziv dhe më efektiv.

Mitet dhe faktet

Miti 1: “Është normale të të rrjedhë urina me kalimin e moshës.”

Fakt: Mosha rrit rrezikun, por inkontinenca nuk është një pasojë e pashmangshme e plakjes dhe mund të trajtohet.

Miti 2: “Vetëm gratë që kanë lindur vuajnë nga kjo.”

Fakt: Edhe gratë që nuk kanë lindur mund të zhvillojnë inkontinencë për shkak të faktorëve gjenetikë, menopauzës, mbipeshës ose ndërhyrjeve kirurgjikale.

Miti 3: “Nëse kam inkontinencë, më duhet patjetër operacion.”

Fakt: Shumë paciente përmirësohen me ushtrime të dyshemesë pelvike, fizioterapi dhe ndryshime në stilin e jetës, pa pasur nevojë për kirurgji.

Miti 4: “Duhet të pi më pak ujë.”

Fakt: Kufizimi i tepërt i lëngjeve mund të irritojë fshikëzën dhe të përkeqësojë simptomat. Hidratimi duhet të jetë i balancuar.

Miti 5: “Inkontinenca është vetëm problem higjienik.”

Fakt: Ajo mund të ndikojë në shëndetin fizik, emocional, social dhe seksual, ndaj meriton trajtim mjekësor.

Pyetjet më të shpeshta (FAQ)

A është e shërueshme inkontinenca urinare e stresit?

Po. Në shumë raste simptomat përmirësohen ndjeshëm ose eliminohen plotësisht me trajtimin e duhur.

A ndihmojnë ushtrimet Kegel?

Po. Ato janë trajtimi i parë i rekomanduar për format e lehta dhe të moderuara dhe janë më efektive kur kryhen rregullisht dhe me teknikën e duhur.

Sa kohë duhet për të parë rezultatet?

Me ushtrimet e dyshemesë pelvike, përmirësimi zakonisht vërehet pas 6–12 javësh. Trajtimet kirurgjikale japin rezultat më të shpejtë, por kërkojnë periudhë rikuperimi.

A mund të bëj aktivitet fizik?

Po, por është mirë të zgjidhni aktivitete me ndikim të ulët si ecja, noti ose çiklizmi. Nëse simptomat janë të theksuara, konsultohuni me mjekun për këshilla të personalizuara.

A ndikon në jetën seksuale?

Po, disa gra mund të përjetojnë rrjedhje të urinës gjatë marrëdhënieve seksuale ose të shmangin intimitetin për shkak të sikletit. Trajtimi i inkontinencës shpesh përmirëson edhe këtë aspekt të cilësisë së jetës.

A rikthehet pas operacionit?

Në shumicën e rasteve rezultatet janë afatgjata. Megjithatë, faktorë si plakja, shtimi në peshë, lindjet e mëvonshme ose dobësimi progresiv i indeve mund të çojnë në rikthimin e simptomave tek disa paciente.

Kur duhet të vizitohem menjëherë?

Kontaktoni mjekun nëse:

●          rrjedhja e urinës është e papritur dhe e rëndë;

●          shoqërohet me dhimbje ose djegie gjatë urinimit;

●          keni gjak në urinë;

●          shfaqet temperaturë ose ethe;

●          keni vështirësi për të zbrazur fshikëzën.

Përmbledhje

Inkontinenca urinare e stresit është një problem i zakonshëm, por i trajtueshëm. Ajo ndodh kur muskujt dhe indet që mbështesin uretrën nuk janë më në gjendje të përballojnë rritjen e presionit abdominal gjatë kollitjes, teshtitjes ose aktivitetit fizik. Faktorët kryesorë të rrezikut përfshijnë lindjet vaginale, menopauzën, mbipeshën, kollën kronike dhe dobësimin e dyshemesë pelvike.

Diagnoza vendoset përmes historisë mjekësore, ekzaminimit fizik dhe testeve të thjeshta funksionale. Trajtimi fillon zakonisht me metoda konservative si ushtrimet Kegel, fizioterapia dhe ndryshimet në stilin e jetës, ndërsa kirurgjia rezervohet për rastet kur simptomat janë më të rënda ose nuk përmirësohen me trajtimet e tjera.

Kërkimi i ndihmës mjekësore në kohën e duhur mund të përmirësojë ndjeshëm cilësinë e jetës dhe të rikthejë sigurinë në aktivitetet e përditshme.

Literaturë

1.         Abrams P, Cardozo L, Wagg A, Wein A. Incontinence. 6th International Consultation on Incontinence. International Continence Society.

2.         European Association of Urology (EAU). Guidelines on Non-neurogenic Female Lower Urinary Tract Symptoms, përditësimi më i fundit.

3.         American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin: Urinary Incontinence in Women.

4.         National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Urinary Incontinence and Pelvic Organ Prolapse in Women (NG123).

5.         American Urological Association (AUA). Guideline for the Surgical Management of Female Stress Urinary Incontinence.

6.         International Continence Society (ICS). Terminology and Standards for Female Urinary Incontinence.

7.         Haylen BT, et al. An International Urogynecological Association (IUGA)/International Continence Society (ICS) Joint Report on the Terminology for Female Pelvic Floor Dysfunction. Neurourology and Urodynamics.

8.         Dumoulin C, Cacciari LP, Hay-Smith EJC. Pelvic floor muscle training versus no treatment for urinary incontinence in women. Cochrane Database of Systematic Reviews.

9.         StatPearls. Stress Urinary Incontinence. National Center for Biotechnology Information (NCBI Bookshelf).

10.       World Health Organization (WHO). Healthy Ageing and Women’s Health.

Merrni info profesionale tek IUGA