Inkontinenca mikse – kur bashkohen dy lloje të inkontinencës urinare

Çfarë është inkontinenca mikse?

Inkontinenca mikse urinare (Mixed Urinary Incontinence – MUI) është një gjendje në të cilën pacientja përjeton njëkohësisht simptoma të inkontinencës urinare të stresit dhe inkontinencës urinare urgjente. Kjo do të thotë se rrjedhja e urinës mund të ndodhë si gjatë aktiviteteve që rrisin presionin në bark (si kollitja, teshtitja ose ngritja e peshave), ashtu edhe pas një nevoje të papritur dhe të fortë për të urinuar, kur pacientja nuk arrin të shkojë në kohë në tualet.

Inkontinenca mikse – Është një nga format më të zakonshme të inkontinencës urinare tek gratë, veçanërisht pas moshës 50 vjeç dhe pas menopauzës. Për shkak se përfshin dy mekanizma të ndryshëm, diagnostikimi dhe trajtimi kërkojnë një vlerësim të kujdesshëm nga specialisti.

Pse quhet “mikse”?

Termi “mikse” përdoret sepse bashkohen dy çrregullime të ndryshme të kontrollit të urinimit:

●          Inkontinenca e stresit, ku urina rrjedh gjatë kollitjes, teshtitjes, të qeshurit, vrapimit ose ngritjes së peshave.

●          Inkontinenca urgjente, ku rrjedhja ndodh pas një nevoje të menjëhershme dhe të pakontrollueshme për të urinuar.

Tek disa paciente mbizotërojnë simptomat e stresit, ndërsa tek të tjera urgjenca urinare është problemi kryesor. Pikërisht për këtë arsye, trajtimi duhet të personalizohet sipas simptomës që ndikon më shumë në jetën e pacientes.

Si funksionon normalisht kontrolli i urinimit?

Në kushte normale, urinimi kontrollohet nga bashkëpunimi i disa strukturave:

●          fshikëza urinare;

●          uretra;

●          sfinkteri uretral;

●          muskujt e dyshemesë pelvike;

●          sistemi nervor.

Gjatë mbushjes së fshikëzës:

●          muskuli i fshikëzës (detrusori) qëndron i relaksuar;

●          sfinkteri uretral mbetet i mbyllur;

●          muskujt e legenit mbështesin uretrën.

Kur vendosim të urinojmë:

●          fshikëza kontraktohet;

●          sfinkteri relaksohet;

●          urina del në mënyrë të kontrolluar.

Tek inkontinenca mikse, këto mekanizma dëmtohen në dy drejtime: nga njëra anë dobësohet mbështetja e uretrës, ndërsa nga ana tjetër fshikëza bëhet tepër aktive dhe kontraktohet para kohe.

Si ndryshon nga format e tjera të inkontinencës?

Lloji     Simptoma kryesore

Inkontinenca e stresit Rrjedhje urine gjatë kollitjes, teshtitjes, të qeshurit ose aktivitetit fizik

Inkontinenca urgjente Nevojë e papritur për të urinuar e ndjekur nga rrjedhje urine

Inkontinenca mikse     Kombinim i të dyja simptomave

Për shembull, një paciente me inkontinencë mikse mund të humbasë urinë gjatë kollitjes në mëngjes dhe, disa orë më vonë, të mos arrijë në kohë në tualet për shkak të një urgjence të fortë urinare.

Sa e shpeshtë është?

Inkontinenca mikse është ndër format më të zakonshme të inkontinencës urinare tek gratë.

Ajo diagnostikohet më shpesh:

●          pas menopauzës;

●          tek gratë që kanë pasur disa lindje vaginale;

●          tek pacientet me prolaps të organeve pelvike;

●          tek gratë me mbipeshë ose obezitet.

Frekuenca rritet me moshën, por kjo nuk do të thotë se është një pjesë normale e plakjes.

Shkaqet kryesore

Inkontinenca mikse zhvillohet kur bashkohen faktorët që shkaktojnë inkontinencën e stresit me ata që shkaktojnë inkontinencën urgjente.

1. Dobësimi i muskujve të dyshemesë pelvike

Ky është një nga faktorët më të rëndësishëm.

Muskujt e legenit mbështesin:

●          fshikëzën urinare;

●          uretrën;

●          mitrën;

●          rektumin.

Kur këta muskuj dobësohen, uretra humbet mbështetjen dhe shfaqet rrjedhja gjatë aktivitetit fizik.

2. Fshikëza hiperaktive

Njëkohësisht, muskuli i fshikëzës mund të kontraktohet në mënyrë të pavullnetshme edhe kur nuk është plotësisht e mbushur.

Kjo shkakton:

●          urgjencë urinare;

●          urinime të shpeshta;

●          humbje të pavullnetshme të urinës.

3. Lindjet vaginale

Shtatzënia dhe lindjet natyrale mund të:

●          dobësojnë muskujt pelvikë;

●          dëmtojnë ligamentet mbështetëse;

●          ndikojnë në nervat që kontrollojnë fshikëzën.

Sa më i madh numri i lindjeve vaginale, aq më i lartë është rreziku për inkontinencë mikse.

4. Menopauza

Pas menopauzës bie niveli i estrogjenit.

Kjo sjell:

●          dobësim të indeve mbështetëse;

●          ulje të elasticitetit të uretrës;

●          ndryshime në funksionin e fshikëzës.

Prandaj shumë gra zhvillojnë simptoma të kombinuara gjatë kësaj periudhe.

5. Mbipesha

Pesha e tepërt rrit vazhdimisht presionin mbi dyshemenë pelvike dhe favorizon si rrjedhjen gjatë aktivitetit fizik, ashtu edhe përkeqësimin e simptomave të fshikëzës hiperaktive.

6. Sëmundjet neurologjike

Sëmundje si:

●          skleroza multiple;

●          sëmundja e Parkinsonit;

●          goditja në tru (AVC);

●          dëmtimet e palcës kurrizore;

mund të ndikojnë në kontrollin nervor të fshikëzës dhe të kontribuojnë në zhvillimin e inkontinencës mikse.

7. Infeksionet urinare të përsëritura

Infeksionet kronike irritojnë murin e fshikëzës dhe mund të shtojnë simptomat e urgjencës tek pacientet që tashmë kanë dobësim të dyshemesë pelvike.

Faktorët e rrezikut

Rreziku rritet tek gratë që kanë:

●          moshë mbi 50 vjeç;

●          lindje vaginale të shumta;

●          menopauzë;

●          mbipeshë ose obezitet;

●          prolaps të organeve pelvike;

●          diabet;

●          kapsllëk kronik;

●          kollë kronike;

●          sëmundje neurologjike;

●          histori kirurgjie pelvike.

Kush preket më shpesh?

Inkontinenca mikse është më e zakonshme tek:

●          gratë pas menopauzës;

●          gratë me histori të lindjeve vaginale;

●          pacientet me prolaps të organeve pelvike;

●          gratë me mbipeshë;

●          pacientet me diabet ose sëmundje neurologjike.

Megjithatë, ajo mund të shfaqet edhe tek gratë më të reja, veçanërisht nëse janë të pranishëm disa faktorë rreziku.

Pse është e rëndësishme diagnoza e saktë?

Shumë paciente përqendrohen vetëm te simptoma më shqetësuese dhe nuk përmendin të tjerat gjatë vizitës.

Për shembull, një grua mund të ankohet vetëm për rrjedhjen gjatë kollitjes, ndërkohë që ka edhe urgjencë urinare disa herë në ditë. Nëse kjo nuk identifikohet, trajtimi mund të mos jetë i plotë ose të mos japë rezultatet e pritura.

Prandaj, mjeku duhet të vlerësojë me kujdes të gjitha simptomat për të përcaktuar nëse bëhet fjalë për inkontinencë të stresit, urgjente apo mikse.

Qëllimi i artikullit

Ky artikull synon të ndihmojë pacientet të kuptojnë se çfarë është inkontinenca mikse, pse shfaqet, si diagnostikohet dhe cilat janë opsionet moderne të trajtimit. Njohja e hershme e simptomave dhe konsultimi në kohë me specialistin mund të përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetës dhe të shmangin përkeqësimin e gjendjes.

Shenjat, simptomat dhe diagnostikimi i inkontinencës mikse

Inkontinenca mikse është shpesh më sfiduese për t’u diagnostikuar sesa format e tjera të inkontinencës urinare, sepse pacientja përjeton simptoma që i përkasin njëkohësisht inkontinencës urinare të stresit dhe inkontinencës urgjente. Për këtë arsye, një vlerësim i plotë klinik është thelbësor për të përcaktuar se cili komponent mbizotëron dhe për të zgjedhur trajtimin më të përshtatshëm.

Shenjat e para

Në fazat fillestare, simptomat mund të jenë të lehta dhe të shfaqen vetëm në situata të caktuara.

Pacientja mund të vërejë:

●          rrjedhje të urinës gjatë kollitjes ose teshtitjes;

●          nevojë të menjëhershme për të urinuar;

●          urinime më të shpeshta se zakonisht;

●          zgjime gjatë natës për të urinuar;

●          përdorimin e pecetave higjienike “për çdo rast”.

Me kalimin e kohës, episodet bëhen më të shpeshta dhe ndikojnë në aktivitetet e përditshme.

Simptomat karakteristike

Simptomat e inkontinencës së stresit

Pacientja humbet urinë gjatë:

●          kollitjes;

●          teshtitjes;

●          të qeshurit;

●          ngritjes së peshave;

●          vrapimit;

●          kërcimit;

●          ushtrimeve fizike;

●          ngjitjes së shkallëve.

Në këto raste, rrjedhja ndodh sepse presioni në bark rritet dhe uretra nuk arrin ta mbajë urinën.

Simptomat e inkontinencës urgjente

Njëkohësisht, pacientja mund të përjetojë:

●          nevojë të papritur dhe shumë të fortë për të urinuar;

●          pamundësi për ta shtyrë urinimin;

●          rrjedhje urine para se të arrijë në tualet;

●          urinime shumë të shpeshta gjatë ditës;

●          zgjime disa herë gjatë natës për të urinuar (nokturia).

Si ndikon në cilësinë e jetës?

Inkontinenca mikse mund të ndikojë ndjeshëm në mirëqenien fizike, emocionale dhe sociale.

Shumë paciente:

●          shmangin udhëtimet e gjata;

●          kufizojnë aktivitetin fizik;

●          heqin dorë nga palestra ose sporti;

●          planifikojnë lëvizjet sipas vendndodhjes së tualeteve;

●          përdorin vazhdimisht peceta higjienike;

●          ndihen në siklet në ambientin e punës;

●          shmangin marrëdhëniet intime për shkak të frikës nga rrjedhja e urinës.

Këto kufizime mund të çojnë në ankth, ulje të vetëbesimit dhe izolim social.

Kur duhet të konsultoheni me mjekun?

Është e rëndësishme të kërkoni ndihmë specialistike nëse:

●          humbni urinë gjatë kollitjes ose aktivitetit fizik;

●          ndieni urgjencë të fortë për të urinuar;

●          urinoni më shumë se 8 herë në ditë;

●          zgjoheni shpesh gjatë natës për të urinuar;

●          përdorni peceta higjienike çdo ditë;

●          simptomat ndikojnë në jetën personale ose profesionale.

Diagnostikimi i hershëm mund të shmangë përkeqësimin e simptomave dhe të rrisë efektivitetin e trajtimit.

Si vendoset diagnoza?

Diagnoza e inkontinencës mikse bazohet në:

●          historinë e detajuar mjekësore;

●          ekzaminimin fizik dhe gjinekologjik;

●          analizat laboratorike;

●          testet funksionale;

●          ekzaminimet plotësuese sipas rastit.

Qëllimi është të përcaktohet se cili komponent – stresi apo urgjenca – është më dominues.

Historia mjekësore

Mjeku do të pyesë për:

●          Kur kanë filluar simptomat?

●          A humbni urinë gjatë kollitjes apo teshtitjes?

●          A ndieni urgjencë për të urinuar?

●          Sa herë urinoni gjatë ditës?

●          Sa herë zgjoheni natën?

●          Sa lindje keni pasur?

●          A jeni në menopauzë?

●          A vuani nga diabeti ose sëmundje neurologjike?

●          A keni pasur operacione në legen?

●          A konsumoni shumë kafeinë ose diuretikë?

Përgjigjet ndihmojnë në identifikimin e faktorëve të rrezikut dhe orientimin drejt diagnozës së saktë.

Ekzaminimi gjinekologjik

Gjatë vizitës vlerësohen:

●          pozicioni i fshikëzës urinare;

●          uretra;

●          prania e prolapsit të organeve pelvike;

●          forca e muskujve të dyshemesë pelvike;

●          shenjat e atrofisë vaginale pas menopauzës.

Ky ekzaminim ndihmon në identifikimin e problemeve anatomike që mund të kontribuojnë në simptomat.

Cough Stress Test

Ky test kryhet me fshikëz të mbushur.

Pacientja kollitet ose kryen manovrën e Valsalvës, ndërsa mjeku vëzhgon nëse ndodh rrjedhje urine.

Një rezultat pozitiv tregon praninë e komponentit të inkontinencës së stresit.

Pad Test

Ky test përdoret për të matur objektivisht sasinë e urinës së humbur.

Pacientja mban një pecetë higjienike të peshuar paraprakisht dhe kryen aktivitete standarde si ecja, kollitja dhe ngjitja e shkallëve. Në fund, peceta peshohet përsëri për të përcaktuar sasinë e urinës së humbur.

Ditari i urinimit (Bladder Diary)

Pacientja regjistron për 3–7 ditë:

●          oraret e urinimit;

●          sasinë e lëngjeve të konsumuara;

●          episodet e urgjencës;

●          rrjedhjet e urinës;

●          aktivitetin që kryente në momentin e rrjedhjes;

●          numrin e pecetave higjienike të përdorura.

Ky ditar është shumë i rëndësishëm për të kuptuar modelin e simptomave dhe për të monitoruar efektivitetin e trajtimit.

Analizat laboratorike

Analizat ndihmojnë në përjashtimin e shkaqeve të tjera të simptomave.

Zakonisht rekomandohen:

●          analiza e përgjithshme e urinës;

●          urinokultura, nëse dyshohet infeksion;

●          glicemia, për të përjashtuar diabetin;

●          analiza të tjera sipas gjykimit të mjekut.

Ekografia

Ekografia e aparatit urinar dhe e legenit mund të vlerësojë:

●          fshikëzën urinare;

●          urinën e mbetur pas urinimit;

●          prolapsin e organeve pelvike;

●          gurët ose masa në fshikëz;

●          patologji të tjera gjinekologjike.

Studimet urodinamike

Urodinamika rekomandohet kur:

●          diagnoza nuk është e qartë;

●          simptomat janë të rënda ose komplekse;

●          trajtimi nuk ka dhënë rezultat;

●          planifikohet kirurgji;

●          dyshohet sëmundje neurologjike.

Ky ekzaminim mat funksionin e fshikëzës dhe uretrës gjatë mbushjes dhe zbrazjes së saj.

Diagnostikimi diferencial

Përpara vendosjes së diagnozës së inkontinencës mikse, mjeku duhet të përjashtojë:

●          inkontinencën urinare të stresit;

●          inkontinencën urgjente;

●          infeksionet urinare;

●          diabetin mellitus;

●          gurët e fshikëzës;

●          tumoret e traktit urinar;

●          prolapsin e organeve pelvike;

●          sëmundjet neurologjike.

Tabela – Ekzaminimet kryesore për inkontinencën mikse

Ekzaminimi     Qëllimi

Histori mjekësore       Identifikimi i simptomave dhe faktorëve të rrezikut

Ekzaminim gjinekologjik         Vlerësimi i prolapsit dhe muskujve pelvikë

Cough Stress Test        Konfirmimi i komponentit të stresit

Pad Test          Matja objektive e humbjes së urinës

Bladder Diary  Analiza e modelit të urinimit dhe urgjencës

Analiza e urinës          Përjashtimi i infeksioneve urinare

Urinokultura   Identifikimi i infeksioneve bakteriale

Ekografia         Vlerësimi i strukturave urinare dhe pelvike

Urodinamika   Vlerësimi funksional në raste komplekse

Një diagnozë e saktë është hapi më i rëndësishëm për të zgjedhur trajtimin e duhur,

pasi inkontinenca mikse kërkon një qasje të personalizuar që adreson si komponentin e stresit, ashtu edhe atë të urgjencës.

Trajtimi i inkontinencës mikse

Trajtimi i inkontinencës mikse është më kompleks sesa trajtimi i inkontinencës së stresit ose urgjente të vetme, sepse duhet të adresohen njëkohësisht dy mekanizma të ndryshëm. Për këtë arsye, mjeku fillimisht përcakton se cili komponent është më dominues dhe harton një plan trajtimi të personalizuar.

Në shumicën e rasteve, trajtimi fillon me metoda konservative dhe, vetëm nëse ato nuk japin rezultatet e dëshiruara, merren në konsideratë medikamentet ose ndërhyrjet kirurgjikale.

Cili komponent trajtohet i pari?

Një nga pyetjet më të zakonshme është: “Cilin problem trajton fillimisht mjeku?”

Përgjigjja varet nga simptomat që ndikojnë më shumë në jetën e pacientes.

●          Nëse shqetësimi kryesor është urgjenca urinare dhe urinimet e shpeshta, fillimisht trajtohet komponenti urgjent.

●          Nëse problemi kryesor është rrjedhja e urinës gjatë kollitjes, teshtitjes ose aktivitetit fizik, fokusi vendoset te komponenti i stresit.

●          Kur të dy komponentët janë të rëndësishëm, trajtimi zakonisht kombinohet.

Kjo qasje rrit mundësinë e suksesit dhe shmang trajtimet e panevojshme.

Ndryshimet në stilin e jetës

Pavarësisht llojit të inkontinencës, disa ndryshime të thjeshta janë baza e trajtimit.

Humbja e peshës

Mbipesha rrit presionin mbi fshikëzën dhe muskujt e dyshemesë pelvike.

Studimet tregojnë se humbja e 5–10% të peshës trupore mund të reduktojë ndjeshëm episodet e inkontinencës.

Kufizimi i kafeinës

Kafeina stimulon fshikëzën dhe mund të përkeqësojë urgjencën urinare.

Rekomandohet kufizimi i:

●          kafesë;

●          çajit të zi;

●          pijeve energjike;

●          pijeve me shumë kafeinë.

Hidratimi i ekuilibruar

Pirja e shumë pak ujit nuk është zgjidhje.

Urina shumë e përqendruar irriton fshikëzën dhe mund të shtojë urgjencën.

Rekomandohet hidratim i rregullt gjatë ditës dhe kufizim i lëngjeve vetëm në orët e vona të mbrëmjes, nëse nokturia është problem.

Trajtimi i kapsllëkut

Kapsllëku kronik rrit presionin mbi dyshemenë pelvike dhe mund të përkeqësojë të dy komponentët e inkontinencës mikse.

Një dietë e pasur me fibra, hidratimi dhe aktiviteti fizik janë pjesë e rëndësishme e trajtimit.

Ushtrimet Kegel

Ushtrimet për forcimin e muskujve të dyshemesë pelvike janë trajtimi konservativ më i rëndësishëm për komponentin e stresit.

Ato ndihmojnë duke:

●          rritur mbështetjen e uretrës;

●          përmirësuar kontrollin e urinimit;

●          reduktuar rrjedhjen gjatë aktivitetit fizik.

Programi standard përfshin:

●          10–15 kontraktime;

●          mbajtje për 5–10 sekonda;

●          3 seri në ditë;

●          praktikim të vazhdueshëm për të paktën 3 muaj.

Rezultatet janë më të mira kur ushtrimet mësohen dhe mbikëqyren nga një fizioterapist i specializuar për dyshemenë pelvike.

Trajnimi i fshikëzës (Bladder Training)

Ky trajtim është veçanërisht efektiv për komponentin urgjent.

Pacientja mëson të:

●          mos urinojë menjëherë sapo ndien urgjencën;

●          shtyjë gradualisht urinimin;

●          rrisë intervalin ndërmjet urinimeve.

Me kalimin e javëve, fshikëza mësohet të mbajë më shumë urinë dhe urgjenca zvogëlohet.

Fizioterapia e dyshemesë pelvike

Kur ushtrimet Kegel nuk japin rezultatet e dëshiruara ose nuk kryhen siç duhet, rekomandohet fizioterapia e specializuar.

Ajo mund të përfshijë:

●          biofeedback;

●          stimulim elektrik të muskujve pelvikë;

●          ushtrime të personalizuara;

●          teknika të frymëmarrjes dhe koordinimit muskulor.

Kjo terapi është veçanërisht e dobishme tek gratë pas lindjes dhe pas menopauzës.

Medikamentet

Nëse komponenti urgjent është dominues, mjeku mund të rekomandojë terapi medikamentoze.

Barnat më të përdorura janë:

Antimuskarinikët

Këto medikamente reduktojnë kontraktimet e pavullnetshme të fshikëzës.

Efektet anësore më të zakonshme janë:

●          tharja e gojës;

●          kapsllëku;

●          turbullimi i shikimit.

Pessari vaginal

Nëse inkontinenca mikse shoqërohet me prolaps të organeve pelvike, mjeku mund të rekomandojë përdorimin e pessarit vaginal.

Ai:

●          mbështet uretrën;

●          redukton komponentin e stresit;

●          mund të përmirësojë edhe disa simptoma të prolapsit.

Kur nevojitet kirurgjia?

Kirurgjia merret në konsideratë kryesisht kur komponenti i stresit është dominues dhe trajtimet konservative nuk kanë dhënë rezultat.

Operacioni më i zakonshëm është:

Mid-Urethral Sling

Ky është trajtimi kirurgjikal standard për inkontinencën urinare të stresit.

Gjatë ndërhyrjes vendoset një shirit sintetik poshtë uretrës, duke i siguruar asaj mbështetje gjatë kollitjes, teshtitjes ose aktivitetit fizik.

Megjithatë, është e rëndësishme të kuptohet se ky operacion nuk trajton urgjencën urinare. Nëse komponenti urgjent nuk është trajtuar më parë, pacientja mund të vazhdojë të ketë simptoma edhe pas operacionit.

Botox dhe neuromodulimi

Tek pacientet me urgjencë urinare të rëndë që nuk përmirësohet me medikamente, mund të përdoren:

Injeksionet me toksinë botulinike (Botox)

Ato injektohen në murin e fshikëzës për të ulur kontraktimet e pavullnetshme.

Efekti zakonisht zgjat 6–12 muaj.

Neuromodulimi

Në raste të përzgjedhura mund të rekomandohen:

●          stimulimi i nervit tibial posterior (PTNS);

●          neuromodulimi sakral.

Këto procedura ndikojnë në sinjalet nervore që kontrollojnë funksionin e fshikëzës.

Si zgjidhet trajtimi më i mirë?

Trajtimi nuk është i njëjtë për çdo paciente.

Mjeku merr në konsideratë:

●          moshën;

●          ashpërsinë e simptomave;

●          komponentin dominues (stres apo urgjencë);

●          praninë e prolapsit;

●          sëmundjet shoqëruese;

●          dëshirën për shtatzëni në të ardhmen;

●          preferencat e pacientes.

Një plan i personalizuar jep rezultatet më të mira.

Prognoza

Me trajtim të përshtatshëm, shumica e pacienteve përjetojnë një përmirësim të ndjeshëm të simptomave.

Rezultatet janë më të mira kur:

●          diagnoza vendoset herët;

●          trajtimi ndiqet rregullisht;

●          pacientja zbaton rekomandimet për stilin e jetës;

●          kryhen ushtrimet e dyshemesë pelvike.

Tabela – Krahasimi i metodave të trajtimit

Trajtimi           Vepron kryesisht mbi  Kur rekomandohet

Ushtrimet Kegel          Komponentin e stresit Linja e parë e trajtimit

Trajnimi i fshikëzës      Komponentin urgjent Linja e parë për urgjencën

Humbja e peshës        Të dy komponentët    Pacientet me mbipeshë

Fizioterapia pelvike    Të dy komponentët    Simptoma të lehta dhe të moderuara

Antimuskarinikët        Komponentin urgjent Kur urgjenca është dominuese

Pessari vaginal Komponentin e stresit dhe prolapsin Kur ka prolaps ose kirurgjia nuk preferohet

Sling uretral    Komponentin e stresit Kur trajtimi konservativ nuk mjafton

Botox / Neuromodulimi         Komponentin urgjent Rastet rezistente ndaj trajtimeve të tjera

Trajtimi i inkontinencës mikse kërkon një qasje të integruar dhe të personalizuar. Kombinimi i ndryshimeve në stilin e jetës, fizioterapisë, medikamenteve dhe, kur është e nevojshme, ndërhyrjeve kirurgjikale ose procedurave të avancuara, ofron rezultatet më të mira për shumicën e pacienteve.

Parandalimi i inkontinencës mikse

Megjithëse inkontinenca mikse nuk mund të parandalohet gjithmonë, sidomos kur lidhet me faktorë si mosha, menopauza ose predispozicioni gjenetik, shumë masa mund të ulin ndjeshëm rrezikun e zhvillimit ose përkeqësimit të saj.

Mbani një peshë trupore të shëndetshme

Mbipesha është një nga faktorët më të rëndësishëm të rrezikut. Çdo kilogram i tepërt rrit presionin mbi fshikëzën urinare dhe dyshemenë pelvike.

Ushtroni rregullisht muskujt e dyshemesë pelvike

Ushtrimet Kegel rekomandohen:

●          gjatë shtatzënisë;

●          pas lindjes;

●          gjatë menopauzës;

●          pas kirurgjive pelvike;

●          tek gratë me faktorë rreziku.

Këto ushtrime ndihmojnë në ruajtjen e forcës së muskujve që mbështesin fshikëzën dhe uretrën.

Kufizoni pijet irrituese

Nëse vuani nga urgjenca urinare, reduktoni:

●          kafenë;

●          çajin e zi;

●          pijet energjike;

●          alkoolin;

●          pijet e gazuara.

Kjo mund të zvogëlojë irritimin e fshikëzës dhe të ulë frekuencën e episodeve.

Trajtoni kapsllëkun dhe kollën kronike

Të dyja këto gjendje rrisin presionin mbi dyshemenë pelvike dhe mund të përkeqësojnë simptomat.

Mos shtyni urinimin për periudha shumë të gjata

Mbajtja e urinës për shumë orë ose urinimi “parandalues” shumë shpesh mund të ndikojnë negativisht në funksionin normal të fshikëzës. Zakonisht rekomandohet një ritëm i rregullt i urinimit sipas këshillës së mjekut.

Këshilla nga Klinika Tradita, klinike gjinekollogjike

Në Klinikën Tradita, inkontinenca mikse trajtohet me një qasje të personalizuar, sepse çdo paciente ka kombinim të ndryshëm simptomash.

Ne rekomandojmë:

●          të mos e konsideroni rrjedhjen e urinës si pjesë normale të plakjes;

●          të kërkoni ndihmë sapo simptomat fillojnë të ndikojnë në jetën tuaj;

●          të mos përdorni medikamente pa rekomandimin e mjekut;

●          të kryeni kontrolle periodike nëse keni prolaps të organeve pelvike ose simptoma të fshikëzës hiperaktive.

Një diagnozë e saktë është çelësi për zgjedhjen e trajtimit më efektiv. Në shumë raste, kombinimi i fizioterapisë, ndryshimeve në stilin e jetës dhe trajtimit medikamentoz ose kirurgjikal mund të sjellë përmirësim të ndjeshëm.

Mitet dhe faktet

Miti 1: “Nëse kam inkontinencë mikse, nuk ka trajtim.”

Fakt: Inkontinenca mikse mund të menaxhohet me sukses. Shumë paciente përjetojnë përmirësim të dukshëm me një plan trajtimi të personalizuar.

Miti 2: “Nëse operohem, do të zhduken të gjitha simptomat.”

Fakt: Kirurgjia trajton kryesisht komponentin e stresit. Simptomat e urgjencës mund të kërkojnë edhe terapi medikamentoze ose trajtime të tjera.

Miti 3: “Duhet të jetoj me këtë problem.”

Fakt: Jo. Ekzistojnë shumë alternativa trajtimi që mund të përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetës.

Miti 4: “Vetëm gratë e moshuara preken.”

Fakt: Edhe gratë më të reja mund të zhvillojnë inkontinencë mikse, sidomos pas shtatzënive dhe lindjeve ose në prani të faktorëve të tjerë të rrezikut.

Miti 5: “Pecetat higjienike janë zgjidhja.”

Fakt: Pecetat ndihmojnë vetëm në menaxhimin e përditshëm të simptomave. Ato nuk trajtojnë shkakun e inkontinencës.

Pyetjet më të shpeshta (FAQ)

A mund të shërohet plotësisht inkontinenca mikse?

Shumë paciente përmirësohen ndjeshëm me trajtim. Në disa raste simptomat zhduken, ndërsa në të tjera kontrollohen në mënyrë efektive, duke përmirësuar cilësinë e jetës.

Cili është trajtimi më i mirë?

Nuk ekziston një trajtim i vetëm për të gjitha pacientet. Zgjedhja varet nga simptomat mbizotëruese, mosha, gjendja shëndetësore dhe prania e prolapsit ose sëmundjeve të tjera.

A ndihmojnë ushtrimet Kegel?

Po. Ato janë shumë të dobishme për komponentin e stresit dhe mund të ndihmojnë edhe në kontrollin e urgjencës kur kombinohen me trajnimin e fshikëzës.

A duhet të bëj operacion?

Jo domosdoshmërisht. Kirurgjia rekomandohet vetëm në raste të përzgjedhura, zakonisht kur komponenti i stresit është dominues dhe trajtimet konservative nuk kanë dhënë rezultat.

A mund të rikthehen simptomat?

Po. Edhe pas trajtimit, faktorë si plakja, shtimi në peshë, menopauza, lindjet e reja ose mosvazhdimi i ushtrimeve mund të kontribuojnë në rikthimin e simptomave.

Kur duhet të drejtohem menjëherë te mjeku?

Kërkoni ndihmë mjekësore nëse:

●          shfaqet gjak në urinë;

●          keni temperaturë ose ethe;

●          ndieni dhimbje të forta gjatë urinimit;

●          nuk arrini të zbrazni fshikëzën;

●          simptomat shfaqen papritur ose përkeqësohen shpejt.

Përmbledhje

Inkontinenca mikse është një kombinim i inkontinencës urinare të stresit dhe inkontinencës urgjente, duke bashkuar dy mekanizma të ndryshëm të humbjes së kontrollit të urinimit. Kjo e bën diagnostikimin dhe trajtimin më kompleks, por jo të pamundur.

Diagnoza vendoset përmes historisë klinike, ekzaminimit fizik dhe testeve funksionale, ndërsa trajtimi përshtatet sipas simptomës dominuese. Ndryshimet në stilin e jetës, ushtrimet e dyshemesë pelvike, trajnimi i fshikëzës, fizioterapia, medikamentet dhe, në raste të përzgjedhura, kirurgjia ose procedurat e avancuara, mund të përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetës.

Mesazhi më i rëndësishëm është se inkontinenca mikse nuk duhet të pranohet si pjesë normale e plakjes apo pasojë e pashmangshme e lindjeve. Me diagnozë të hershme dhe trajtim të personalizuar, shumica e pacienteve arrijnë kontroll të mirë të simptomave dhe rikthehen në aktivitetet e tyre të përditshme me më shumë siguri dhe vetëbesim.

Literaturë

1.         European Association of Urology (EAU). Guidelines on Non-neurogenic Female Lower Urinary Tract Symptoms.

2.         American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Urinary Incontinence in Women.

3.         National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Urinary Incontinence and Pelvic Organ Prolapse in Women (NG123).

4.         International Continence Society (ICS). Standardisation of Terminology of Lower Urinary Tract Function.

5.         American Urological Association (AUA). Guideline on Diagnosis and Treatment of Overactive Bladder.

6.         Abrams P, Cardozo L, Wagg A, Wein A. Incontinence. 6th International Consultation on Incontinence.

7.         Dumoulin C, Hay-Smith EJC, et al. Pelvic Floor Muscle Training versus No Treatment for Urinary Incontinence in Women. Cochrane Database of Systematic Reviews.

8.         StatPearls. Mixed Urinary Incontinence. National Center for Biotechnology Information (NCBI Bookshelf).

9.         Campbell-Walsh-Wein Urology. Elsevier.

10.       World Health Organization (WHO). Healthy Ageing and Women’s Health.

Merr info profesionale ne ACOG