Tharja vaginale në menopauzë – Shkaqet, simptomat, trajtimi dhe si të përmirësohet cilësia e jetës

Tharja vaginale në menopauzë – Menopauza është një proces natyror biologjik që shënon fundin e periudhës riprodhuese të gruas. Ajo diagnostikohet kur kanë kaluar 12 muaj radhazi pa menstruacione dhe zakonisht ndodh ndërmjet moshës 45 dhe 55 vjeç. Gjatë kësaj periudhe, organizmi përjeton ndryshime të shumta hormonale, kryesisht uljen progresive të estrogjenit dhe progesteronit, të cilat ndikojnë pothuajse në çdo sistem të trupit.

Tharja vaginale në menopauzë – Ndërsa simptomat si valet e të nxehtit, djersitjet gjatë natës dhe ndryshimet e humorit njihen gjerësisht, një nga problemet më të zakonshme, por shpesh të nënvlerësuara, është tharja vaginale. Shumë gra hezitojnë ta diskutojnë këtë simptomë për shkak të turpit ose mendimit se është një pjesë e pashmangshme e plakjes. Në realitet, tharja vaginale është një gjendje mjekësore që mund të diagnostikohet dhe trajtohet me sukses.

Tharja vaginale nuk ndikon vetëm në jetën intime. Ajo mund të shkaktojë parehati gjatë ecjes, uljes apo aktivitetit fizik, djegie, kruajtje, irritim dhe rritje të rrezikut për infeksione urinare e vaginale. Për shumë gra, kjo simptomë ndikon në vetëbesim, në marrëdhënien me partnerin dhe në cilësinë e përgjithshme të jetës.

Është e rëndësishme të kuptohet se tharja vaginale nuk është një problem që duhet pranuar në heshtje. Sot ekzistojnë trajtime të shumta hormonale dhe jo hormonale që mund të përmirësojnë ndjeshëm simptomat dhe të rikthejnë mirëqenien fizike dhe emocionale.

Çfarë është tharja vaginale ne menopauze?

Tharja vaginale ne menopauze është gjendja në të cilën muret e vaginës humbasin lagështinë e tyre natyrale, bëhen më të holla, më pak elastike dhe më të ndjeshme ndaj irritimit.

Normalisht, vagina prodhon një sasi të vogël sekrecionesh që:

• mbajnë mukozën të hidratuar;
• ruajnë elasticitetin e indeve;
• mbrojnë nga infeksionet;
• lehtësojnë marrëdhëniet seksuale;
• ruajnë ekuilibrin e florës vaginale.

Kur prodhimi i estrogjenit bie gjatë menopauzës, këto mekanizma mbrojtës dobësohen. Si rezultat, vagina prodhon më pak lubrifikim natyral dhe indet bëhen më të ndjeshme ndaj traumave dhe inflamacionit.

Tharja vaginale ne menopauze mund të jetë e lehtë në fillim, por me kalimin e kohës simptomat mund të bëhen më të theksuara nëse nuk trajtohen.

Pse shfaqet tharja vaginale në menopauzës?

Shkaku kryesor është ulja e nivelit të estrogjenit.

Estrogjeni është hormoni që mban të shëndetshme indet vaginale. Ai stimulon:

• prodhimin e sekrecioneve vaginale;
• qarkullimin normal të gjakut në vaginë;
• trashësinë e mukozës vaginale;
• prodhimin e kolagjenit dhe elastinës;
• ruajtjen e elasticitetit të indeve.

Kur niveli i këtij hormoni bie:

• zvogëlohet furnizimi me gjak në vaginë;
• pakësohen sekrecionet natyrale;
• muret vaginale bëhen më të holla;
• humbet elasticiteti;
• rritet ndjeshmëria ndaj fërkimit dhe irritimit.

Tharja vaginale në menopauzë – Këto ndryshime fillojnë shpesh gjatë perimenopauzës dhe vazhdojnë edhe pas menopauzës. Ndryshe nga valet e të nxehtit, të cilat mund të përmirësohen me kalimin e viteve, tharja vaginale zakonisht vazhdon ose përkeqësohet nëse nuk trajtohet.

Roli i estrogjenit në shëndetin vaginal

Estrogjeni është hormoni kryesor që siguron funksionimin normal të sistemit gjenital femëror.

Ai ndikon në:

1. Lubrifikimin natyral

Tharja vaginale në menopauzë – Sekrecionet vaginale prodhohen në mënyrë të vazhdueshme për të mbajtur vaginën të lagësht dhe të mbrojtur. Estrogjeni stimulon këtë proces. Kur hormoni bie, edhe sasia e lubrifikimit zvogëlohet ndjeshëm.

2. Trashësinë e mukozës vaginale

Tharja vaginale në menopauzë – Mukozat vaginale janë të pasura me qeliza që rigjenerohen vazhdimisht. Estrogjeni ndihmon në ruajtjen e kësaj trashësie mbrojtëse. Pas menopauzës, mukoza bëhet më e hollë dhe më e brishtë, duke u dëmtuar më lehtë.

3. Elasticitetin e indeve

Tharja vaginale në menopauzë – Kolagjeni dhe elastina janë proteina që i japin vaginës fleksibilitet dhe rezistencë. Estrogjeni stimulon prodhimin e tyre. Me uljen e tij, indet humbasin elasticitetin dhe bëhen më të ngurta.

4. pH-në vaginale

Në moshën riprodhuese, estrogjeni ndihmon në ruajtjen e një pH-je acidike, e cila favorizon rritjen e baktereve mbrojtëse (Lactobacillus). Pas menopauzës, pH-ja rritet, flora mbrojtëse zvogëlohet dhe rritet predispozicioni për infeksione.

5. Qarkullimin e gjakut

Estrogjeni përmirëson furnizimin me gjak të indeve vaginale. Një qarkullim i mirë ndihmon në ushqimin, rigjenerimin dhe hidratimin e mukozës.

Si ndryshon vagina gjatë menopauzës?

Tharja vaginale në menopauzë – Ndryshimet nuk ndodhin menjëherë, por zhvillohen gradualisht gjatë viteve.

Me kalimin e kohës mund të vërehen:

• zvogëlim i lubrifikimit natyral;
• hollim i mureve vaginale;
• ulje e elasticitetit;
• ngushtim i kanalit vaginal tek disa gra;
• rritje e ndjeshmërisë ndaj traumave;
• djegie dhe kruajtje;
• gjakderdhje e lehtë pas marrëdhënieve seksuale për shkak të fragjilitetit të mukozës.

Përveç ndryshimeve anatomike, shumë gra përjetojnë edhe ndryshime funksionale. Marrëdhëniet intime mund të bëhen të dhimbshme, gjë që shpesh çon në shmangien e aktivitetit seksual, ulje të dëshirës seksuale dhe ndikim negativ në mirëqenien emocionale.

Është e rëndësishme të theksohet se këto ndryshime nuk janë shenjë e mungesës së higjienës apo e një infeksioni, por rezultat i drejtpërdrejtë i uljes së estrogjenit.

Sindroma gjenitourinare e menopauzës (Genitourinary Syndrome of Menopause – GSM)

Sot, termi Sindroma Gjenitourinare e Menopauzës (GSM) përdoret për të përshkruar tërësinë e ndryshimeve që ndodhin në vaginë, vulvë, uretrë dhe fshikëzën urinare si pasojë e mungesës së estrogjenit.

Kjo sindromë nuk përfshin vetëm tharjen vaginale, por edhe një sërë simptomash të tjera që mund të ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës.

Simptomat vaginale përfshijnë:

• tharje;
• djegie;
• kruajtje;
• irritim;
• ndjesi shtrëngimi;
• dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale.

Simptomat urinare mund të përfshijnë:

• urinim të shpeshtë;
• urgjencë urinare;
• djegie gjatë urinimit;
• infeksione urinare të përsëritura;
• ndonjëherë edhe inkontinencë urinare.

Studimet tregojnë se më shumë se gjysma e grave pas menopauzës zhvillojnë simptoma të GSM-së në një shkallë të ndryshme. Megjithatë, shumë prej tyre nuk kërkojnë ndihmë mjekësore, duke menduar gabimisht se këto simptoma janë të pashmangshme dhe nuk mund të trajtohen.

Në realitet, diagnostikimi i hershëm dhe trajtimi i duhur mund të përmirësojnë ndjeshëm shëndetin vaginal, funksionin urinar dhe cilësinë e jetës, duke i lejuar gratë të vazhdojnë aktivitetet e tyre të përditshme dhe jetën intime pa dhimbje apo parehati.

Shkaqet, faktorët e rrezikut, simptomat dhe ndikimi i tharjes vaginale në menopauzë

Tharja vaginale gjatë menopauzës nuk është vetëm një ndjesi e pakëndshme, por një ndryshim biologjik që prek strukturën dhe funksionin e vaginës. Megjithëse shkaku kryesor është ulja e estrogjenit, edhe shumë faktorë të tjerë mund ta përkeqësojnë këtë gjendje. Kuptimi i këtyre faktorëve ndihmon në diagnostikimin e hershëm dhe zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm.

Shkaqet e tharjes vaginale

1. Tharja e vagines në menopauzë – nga Rënia e estrogjenit

Ky është shkaku më i rëndësishëm dhe më i zakonshëm.

Pas menopauzës, vezoret prodhojnë shumë më pak estrogjen. Si pasojë:

• zvogëlohet qarkullimi i gjakut në vaginë;
• ulet prodhimi i sekrecioneve natyrale;
• muret vaginale bëhen më të holla;
• humbet elasticiteti i indeve;
• rritet ndjeshmëria ndaj irritimit dhe dëmtimeve.

Ky proces zhvillohet gradualisht dhe zakonisht përkeqësohet me kalimin e viteve nëse nuk trajtohet.

2. Plakja natyrale e indeve

Tharja vaginale në menopauzë – Përveç ndryshimeve hormonale, edhe procesi natyror i plakjes ndikon në shëndetin vaginal.

Me kalimin e moshës:

• zvogëlohet prodhimi i kolagjenit;
• ulet elasticiteti i indeve;
• ngadalësohet rigjenerimi i mukozës;
• indet bëhen më të holla dhe më të brishta.

Këto ndryshime e bëjnë vaginën më të ndjeshme ndaj fërkimit dhe inflamacionit.

3. Menopauza kirurgjikale

Tharja vaginale në menopauzë – Gratë që u janë hequr të dy vezoret (ooforektomia bilaterale) përjetojnë një rënie të menjëhershme të estrogjenit.

Në këto raste:

• simptomat janë më intensive;
• tharja vaginale shfaqet më shpejt;
• dhimbja gjatë marrëdhënieve seksuale është më e zakonshme;
• simptomat urinare mund të jenë më të theksuara.

4. Trajtimet onkologjike

Disa trajtime për kancerin mund të ndikojnë në funksionin hormonal.

Këto përfshijnë:

• kimioterapinë;
• radioterapinë në zonën pelvike;
• terapitë anti-estrogjenike për kancerin e gjirit.

Tek këto paciente, trajtimi i tharjes vaginale duhet të përshtatet individualisht dhe të koordinohet me mjekun onkolog dhe gjinekolog.

5. Disa medikamente

Edhe disa barna mund të kontribuojnë në tharjen vaginale.

Më të zakonshmet janë:

• disa antidepresivë;
• antihistaminikët;
• medikamente hormonale;
• disa barna kundër alergjive;
• disa preparate për trajtimin e endometriozës.

Nëse simptomat fillojnë pas përdorimit të një medikamenti të ri, duhet të konsultoheni me mjekun.

6. Duhanpirja

Nikotina ul qarkullimin e gjakut në organet gjenitale dhe përshpejton degradimin e estrogjenit.

Gratë duhanpirëse kanë më shumë gjasa të:

• hyjnë më herët në menopauzë;
• zhvillojnë atrofi vaginale;
• kenë simptoma më të forta të tharjes vaginale.

Faktorët e rrezikut

Tharja vaginale në menopauzë – Rreziku për tharje vaginale rritet tek gratë që:

• janë në menopauzë ose postmenopauzë;
• kanë menopauzë të hershme;
• kanë kryer heqjen e vezoreve;
• pijnë duhan;
• kanë lindur disa herë;
• kanë diabet;
• vuajnë nga sëmundje autoimune;
• kanë marrë kimioterapi ose radioterapi;
• përdorin disa medikamente që ndikojnë në lubrifikimin vaginal;
• kanë aktivitet seksual shumë të rrallë, pasi mungesa e stimulimit vaginal mund të ndikojë në qarkullimin lokal të gjakut.

Shenjat dhe simptomat

Tharja vaginale në menopauzë – Tharja vaginale nuk paraqitet njësoj tek të gjitha gratë. Disa kanë vetëm parehati të lehtë, ndërsa të tjera përjetojnë simptoma që ndikojnë ndjeshëm në jetën e përditshme.

Simptomat më të zakonshme janë:

• ndjesi tharjeje në vaginë;
• djegie;
• kruajtje;
• irritim;
• skuqje e vulvës;
• ndjesi shtrëngimi ose tensioni vaginal;
• sekrecione më të pakta;
• ndjesi sikur vagina është “më e ngushtë”;
• gjakderdhje e lehtë pas marrëdhënieve seksuale;
• parehati gjatë ecjes ose qëndrimit ulur për kohë të gjatë.

Tek disa gra simptomat janë të vazhdueshme, ndërsa tek të tjera shfaqen kryesisht gjatë marrëdhënieve seksuale.

Dhimbja gjatë marrëdhënieve seksuale (Dispareunia)

Tharja vaginale në menopauzë – Një nga pasojat më të zakonshme të tharjes vaginale është dhimbja gjatë kontaktit seksual.

Kur vagina nuk lubrifikohet mjaftueshëm:

• rritet fërkimi;
• mukoza dëmtohet më lehtë;
• mund të krijohen mikroçarje;
• marrëdhëniet bëhen të dhimbshme.

Kjo gjendje shpesh çon në:

• shmangien e marrëdhënieve seksuale;
• ulje të dëshirës seksuale;
• tension në marrëdhënien me partnerin;
• ulje të vetëbesimit.

Është e rëndësishme të theksohet se kjo nuk lidhet me mungesën e dëshirës, por me ndryshimet fiziologjike që ndodhin në vaginë.

Ndikimi në cilësinë e jetës

Tharja e vagines ne menopauze mund të ndikojë në shumë aspekte të jetës së një gruaje.

Shumë paciente raportojnë:

• shqetësim gjatë aktiviteteve të përditshme;
• vështirësi në ecje ose ushtrime fizike;
• ulje të vetëvlerësimit;
• ankth për marrëdhëniet intime;
• probleme në marrëdhënien në çift;
• stres emocional;
• ulje të cilësisë së jetës.

Fatkeqësisht, shumë gra nuk flasin për këtë problem gjatë vizitës gjinekologjike, edhe pse trajtimi është i disponueshëm dhe shpesh shumë efektiv.

Lidhja me infeksionet urinare dhe vaginale

Mungesa e estrogjenit ndryshon edhe florën normale të vaginës.

Normalisht, bakteret Lactobacillus mbajnë pH-në acidike dhe mbrojnë nga mikroorganizmat patogjenë.

Pas menopauzës:

• pH-ja bëhet më pak acidike;
• pakësohen bakteret mbrojtëse;
• rritet rreziku për infeksione.

Për këtë arsye, gratë me tharje vaginale kanë më shumë gjasa të zhvillojnë:

• infeksione urinare të përsëritura;
• vaginozë bakteriale;
• infeksione mykotike në disa raste;
• djegie gjatë urinimit;
• urgjencë urinare.

Këto simptoma shpesh janë pjesë e Sindromës Gjenitourinare të Menopauzës (GSM).

Komplikacionet nëse nuk trajtohet

Nëse tharja e vagines ne menopauze neglizhohet për një kohë të gjatë, mund të shfaqen komplikacione si:

• atrofi vaginale e avancuar;
• dhimbje kronike gjatë marrëdhënieve seksuale;
• mikroçarje dhe gjakderdhje të përsëritura;
• infeksione urinare të shpeshta;
• infeksione vaginale të përsëritura;
• ulje e dëshirës seksuale;
• ndikim negativ në marrëdhënien me partnerin;
• ankth dhe ulje e cilësisë së jetës.

Lajmi i mirë është se shumica e këtyre komplikacioneve mund të parandalohen ose të përmirësohen ndjeshëm me diagnostikim të hershëm, trajtim të duhur dhe kujdes të vazhdueshëm gjinekologjik.

Diagnoza dhe trajtimi i tharjes vaginale në menopauzë

Tharja e vagines ne menopauze është një nga simptomat më të zakonshme të menopauzës, por edhe një nga më të nënraportuara. Shumë gra mendojnë se është një pjesë normale e plakjes dhe nuk kërkojnë ndihmë mjekësore. Në realitet, kjo gjendje mund të diagnostikohet lehtësisht dhe, në shumicën e rasteve, trajtohet me sukses.

Qëllimi i trajtimit nuk është vetëm eliminimi i ndjesisë së tharjes, por edhe rikthimi i shëndetit të mukozës vaginale, reduktimi i dhimbjes gjatë marrëdhënieve seksuale, parandalimi i infeksioneve urinare dhe përmirësimi i cilësisë së jetës.

Tharja vaginale në menopauzë – Si vendoset diagnoza?

Diagnoza fillon me një konsultë të detajuar me gjinekologun. Mjeku do të pyesë për:

• moshën dhe kohën kur ka filluar menopauza;
• simptomat që shqetësojnë pacienten;
• kohëzgjatjen e tharjes vaginale;
• praninë e dhimbjes gjatë marrëdhënieve seksuale;
• djegien, kruajtjen ose irritimin;
• infeksionet urinare të përsëritura;
• medikamentet që përdoren;
• historinë personale dhe familjare të sëmundjeve gjinekologjike ose onkologjike.

Është shumë e rëndësishme që pacientja të flasë hapur për simptomat. Shumë gra ndihen në siklet të diskutojnë problemet intime, por këto informacione janë thelbësore për vendosjen e diagnozës së saktë.

Ekzaminimi gjinekologjik

Pas marrjes së historisë mjekësore, kryhet ekzaminimi gjinekologjik.

Gjatë vizitës, mjeku mund të vërejë:

• mukozë vaginale të holluar;
• mungesë të lubrifikimit natyral;
• skuqje ose irritim;
• humbje të elasticitetit të indeve;
• ngushtim të kanalit vaginal;
• mikroçarje ose gjakderdhje të lehtë gjatë ekzaminimit.

Nëse është e nevojshme, mund të matet edhe pH-ja vaginale, e cila pas menopauzës zakonisht është më e lartë se në moshën riprodhuese.

Kur nevojiten analiza shtesë?

Në shumicën e rasteve, diagnoza vendoset vetëm me historinë klinike dhe ekzaminimin fizik.

Megjithatë, analiza ose ekzaminime shtesë mund të rekomandohen nëse:

• ka gjakderdhje vaginale pas menopauzës;
• dyshohet për infeksion vaginal;
• simptomat nuk përmirësohen me trajtimin;
• ekziston dyshimi për një sëmundje dermatologjike të vulvës;
• ka ndryshime të dyshimta në qafën e mitrës ose në vaginë.

Në këto raste mund të kryhen analiza mikrobiologjike, Pap-test, kolposkopi ose biopsi sipas nevojës.

Trajtimi i tharjes vaginale

Trajtimi zgjidhet në bazë të intensitetit të simptomave, gjendjes shëndetësore të pacientes dhe preferencave të saj.

1. Lubrifikantët vaginalë

Lubrifikantët janë trajtimi i parë për gratë me simptoma të lehta ose të moderuara.

Ata përdoren kryesisht gjatë marrëdhënieve seksuale dhe ndihmojnë në:

• uljen e fërkimit;
• reduktimin e dhimbjes;
• parandalimin e mikroçarjeve;
• përmirësimin e rehatisë gjatë kontaktit seksual.

Lubrifikantët nuk trajtojnë shkakun e problemit, por lehtësojnë simptomat.

Lubrifikantët me bazë uji zakonisht rekomandohen si zgjedhja e parë, pasi janë më pak irritues dhe të përshtatshëm për përdorim me prezervativë.

2. Hidratuesit vaginalë

Ndryshe nga lubrifikantët, hidratuesit vaginalë përdoren rregullisht, zakonisht disa herë në javë.

Ata:

• hidratojnë mukozën;
• përmirësojnë elasticitetin;
• ulin ndjesinë e tharjes;
• ndihmojnë në rikthimin e komfortit të përditshëm.

Efekti i tyre është më afatgjatë dhe nuk kufizohet vetëm gjatë marrëdhënieve seksuale.

3. Estrogjeni vaginal

Për gratë me simptoma të moderuara ose të rënda, estrogjeni lokal vaginal konsiderohet një nga trajtimet më efektive.

Ai mund të përdoret në formën e:

• kremit vaginal;
• ovulave;
• tabletave vaginale;
• unazës vaginale.

Veprimi i tij është lokal dhe ndihmon në:

• trashjen e mukozës vaginale;
• rritjen e lubrifikimit natyral;
• përmirësimin e elasticitetit;
• uljen e dhimbjes gjatë marrëdhënieve seksuale;
• reduktimin e infeksioneve urinare të përsëritura tek shumë gra.

Trajtimi duhet të përdoret vetëm sipas rekomandimit të gjinekologut.

4. Terapia hormonale sistemike

Në gratë që kanë edhe simptoma të tjera të rëndësishme të menopauzës, si:

• valë të forta të të nxehtit;
• djersitje gjatë natës;
• pagjumësi;
• ndryshime të humorit,

mjeku mund të rekomandojë terapi hormonale sistemike.

Megjithatë, kjo terapi nuk është e përshtatshme për çdo grua dhe vendimi merret vetëm pas një vlerësimi individual të përfitimeve dhe rreziqeve.

5. Alternativat jo hormonale

Kur estrogjeni nuk mund të përdoret ose pacientja nuk dëshiron terapi hormonale, ekzistojnë alternativa të tjera.

Këto përfshijnë:

• hidratues vaginalë afatgjatë;
• preparate jo hormonale sipas rekomandimit të mjekut;
• produkte për rikthimin e florës vaginale kur janë të indikuara;
• kujdes të veçantë për higjienën intime.

Në disa raste, gjinekologu mund të rekomandojë edhe trajtime rigjeneruese vaginale, në varësi të gjendjes klinike të pacientes dhe indikacioneve mjekësore.

6. Roli i fizioterapisë së dyshemesë pelvike

Fizioterapia e dyshemesë pelvike nuk trajton drejtpërdrejt tharjen vaginale, por mund të ndihmojë gratë që kanë:

• dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale;
• spazëm të muskujve pelvikë;
• inkontinencë urinare;
• prolaps të organeve pelvike.

Programi përfshin ushtrime relaksuese, teknika të frymëmarrjes dhe ushtrime për përmirësimin e funksionit të muskujve të legenit.

Kujdesi i përditshëm

Përveç trajtimit mjekësor, kujdesi i përditshëm është shumë i rëndësishëm.

Rekomandohet:

• përdorimi i produkteve të buta për higjienën intime;
• shmangia e larjeve të shpeshta brenda vaginës (douche);
• përdorimi i të brendshmeve prej pambuku;
• shmangia e produkteve me parfum ose substanca irrituese;
• mbajtja e një aktiviteti seksual të rregullt, kur është i mundur dhe pa dhimbje, pasi ndihmon në ruajtjen e qarkullimit të gjakut në indet vaginale.

Kur duhet të konsultoheni menjëherë me gjinekologun?

Kërkoni vlerësim mjekësor nëse:

• simptomat përkeqësohen vazhdimisht;
• dhimbja gjatë marrëdhënieve seksuale bëhet e fortë;
• shfaqet gjakderdhje pas menopauzës;
• keni sekrecione me erë të rëndë ose ngjyrë të pazakontë;
• djegia dhe kruajtja janë të vazhdueshme;
• infeksionet urinare përsëriten shpesh;
• trajtimi i përdorur nuk sjell përmirësim.

Diagnoza dhe trajtimi i hershëm jo vetëm që lehtësojnë simptomat, por edhe ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit vaginal dhe të cilësisë së jetës për shumë vite pas menopauzës.

Këshilla nga Klinika Tradita

Tharja vaginale nuk duhet të konsiderohet si një pasojë e pashmangshme e menopauzës që duhet pranuar pa trajtim. Sot ekzistojnë mënyra të sigurta dhe efektive për të lehtësuar simptomat, për të përmirësuar jetën intime dhe për të ruajtur shëndetin vaginal. Në Klinikën Tradita, këshillojmë çdo grua që të mos hezitojë të flasë me gjinekologun për këtë problem, pasi trajtimi i hershëm jep rezultatet më të mira.

1. Mos e konsideroni tharjen vaginale si “normale” dhe të pashërueshme

Shumë gra mendojnë se pas menopauzës është normale të jetojnë me djegie, kruajtje ose dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale.

Kjo nuk është e vërtetë.

Edhe pse ndryshimet hormonale janë natyrale, simptomat mund të trajtohen me sukses dhe nuk duhet të ndikojnë në cilësinë e jetës.

2. Kryeni kontrolle të rregullta gjinekologjike

Vizitat periodike ndihmojnë në:

• diagnostikimin e hershëm të atrofisë vaginale;
• përjashtimin e infeksioneve ose patologjive të tjera;
• zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm;
• monitorimin e efektit të trajtimit.

Mos prisni që simptomat të bëhen të rënda për të kërkuar ndihmë.

3. Përdorni vetëm produkte të përshtatshme për higjienën intime

Zona intime është shumë e ndjeshme gjatë menopauzës.

Rekomandohet:

• përdorimi i produkteve me pH të përshtatshëm;
• shmangia e sapunëve të fortë;
• shmangia e produkteve me parfum ose alkool;
• larja vetëm e pjesës së jashtme të organeve gjenitale.

Larjet e shpeshta brenda vaginës (douche) nuk rekomandohen, pasi prishin florën normale mbrojtëse.

4. Mos përdorni trajtime pa rekomandimin e mjekut

Në treg ekzistojnë shumë kremra dhe preparate “natyrale”, por jo të gjitha janë të përshtatshme.

Përdorimi i produkteve të papërshtatshme mund të:

• irritojë mukozën;
• përkeqësojë simptomat;
• ndryshojë florën vaginale;
• maskojë një problem që kërkon trajtim mjekësor.

Konsultohuni gjithmonë me gjinekologun përpara se të filloni një trajtim të ri.

5. Kujdesuni për jetën intime

Marrëdhëniet seksuale nuk duhet të jenë të dhimbshme.

Nëse përjetoni parehati:

• përdorni lubrifikantë të rekomanduar nga mjeku;
• mos vazhdoni marrëdhënien nëse ndjeni dhimbje të fortë;
• komunikoni hapur me partnerin;
• kërkoni trajtim nëse simptomat vazhdojnë.

Një jetë intime e kënaqshme është pjesë e rëndësishme e mirëqenies edhe pas menopauzës.

6. Mbani një stil jetese të shëndetshëm

Një mënyrë jetese e shëndetshme ndihmon në ruajtjen e shëndetit vaginal.

Rekomandohet:

• aktivitet fizik i rregullt;
• dietë e pasur me fruta dhe perime;
• konsum i mjaftueshëm i ujit;
• ruajtja e peshës normale trupore;
• kufizimi i alkoolit;
• ndërprerja e duhanit.

Duhanpirja përshpejton uljen e estrogjenit dhe përkeqëson atrofinë vaginale.

7. Mos neglizhoni simptomat urinare

Shpesh tharja vaginale shoqërohet me:

• djegie gjatë urinimit;
• urinim të shpeshtë;
• urgjencë urinare;
• infeksione urinare të përsëritura.

Mos u vetëtrajtoni me antibiotikë. Vlerësimi gjinekologjik dhe, kur është e nevojshme, analiza e urinës ndihmojnë në vendosjen e trajtimit të duhur.

8. Kujdesuni për shëndetin emocional

Tharja vaginale mund të ndikojë në vetëbesim dhe në marrëdhënien me partnerin.

Mos hezitoni të flisni për shqetësimet tuaja me:

• partnerin;
• gjinekologun;
• psikologun, nëse simptomat ndikojnë në mirëqenien emocionale.

Mbështetja emocionale është pjesë e rëndësishme e trajtimit.

9. Ndiqni trajtimin sipas udhëzimeve

Përmirësimi nuk është gjithmonë i menjëhershëm.

Përdorni trajtimin sipas skemës së rekomanduar dhe mos e ndërprisni pa u konsultuar me mjekun, edhe nëse simptomat fillojnë të lehtësohen.

10. Kujtoni se menopauza nuk do të thotë fundi i mirëqenies intime

Me diagnostikim të hershëm, trajtim të përshtatshëm dhe kontrolle të rregullta, shumica e grave arrijnë të kontrollojnë simptomat dhe të vazhdojnë një jetë aktive, të shëndetshme dhe me marrëdhënie intime pa dhimbje.

• Përmbledhje

Tharja vaginale është një nga simptomat më të shpeshta të menopauzës dhe shkaktohet kryesisht nga ulja e estrogjenit. Ajo mund të shfaqet me ndjesi tharjeje, djegie, kruajtje, dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale dhe infeksione urinare të përsëritura. Nëse nuk trajtohet, mund të ndikojë ndjeshëm në cilësinë e jetës dhe në shëndetin gjenitourinar.

Lajmi i mirë është se ekzistojnë shumë mundësi trajtimi, duke përfshirë lubrifikantët, hidratuesit vaginalë, terapinë me estrogjen lokal dhe trajtime të tjera të përshtatura sipas nevojave të çdo pacienteje. Vizita e rregullt tek gjinekologu është hapi më i rëndësishëm për diagnostikimin dhe trajtimin e hershëm.

Pyetjet më të shpeshta (FAQ)

1. A është normale tharja vaginale gjatë menopauzës?

Po. Është një nga simptomat më të zakonshme të menopauzës, por nuk duhet të pranohet si e pashërueshme.

2. A largohet vetë?

Zakonisht jo. Ndryshe nga disa simptoma të tjera të menopauzës, tharja vaginale shpesh vazhdon ose përkeqësohet pa trajtim.

3. A mund të shkaktojë dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale?

Po. Mungesa e lubrifikimit dhe hollimi i mukozës vaginale janë shkaqet kryesore të dispareunisë.

4. A lidhet me infeksionet urinare?

Po. Ndryshimet në florën vaginale dhe rritja e pH-së mund të rrisin rrezikun e infeksioneve urinare të përsëritura.

5. A janë të sigurt lubrifikantët vaginalë?

Po, kur përdoren produkte cilësore dhe sipas rekomandimit të mjekut.

6. Cili është ndryshimi mes lubrifikantëve dhe hidratuesve vaginalë?

Lubrifikantët përdoren kryesisht gjatë marrëdhënieve seksuale për të ulur fërkimin, ndërsa hidratuesit përdoren rregullisht për të ruajtur lagështinë e mukozës vaginale.

7. A mund të përdor estrogjen vaginal pa këshillën e mjekut?

Jo. Terapia me estrogjen duhet të rekomandohet dhe monitorohet nga gjinekologu.

8. A ndikon tharja vaginale në dëshirën seksuale?

Po. Dhimbja dhe parehatia mund të ulin dëshirën seksuale dhe të ndikojnë në jetën intime.

9. A mund të përdor produkte bimore?

Disa produkte mund të ndihmojnë, por efektiviteti i tyre ndryshon. Gjithmonë konsultohuni me mjekun përpara përdorimit.

10. A ndikon aktiviteti seksual?

Po. Aktiviteti seksual i rregullt, kur është i rehatshëm dhe pa dhimbje, mund të ndihmojë në ruajtjen e qarkullimit të gjakut dhe elasticitetit të indeve vaginale.

11. Kur duhet të shqetësohem?

Nëse keni gjakderdhje pas menopauzës, sekrecione me erë të rëndë, dhimbje të forta ose simptoma që nuk përmirësohen me trajtim, duhet të konsultoheni menjëherë me gjinekologun.

12. A mund të parandalohet?

Jo gjithmonë, por trajtimi i hershëm dhe kujdesi i vazhdueshëm mund të reduktojnë ndjeshëm simptomat dhe komplikacionet.

13. A mund të prekë edhe fshikëzën urinare?

Po. Shumë gra me tharje vaginale kanë edhe simptoma urinare si urgjencë, urinim të shpeshtë ose infeksione të përsëritura.

14. A është e nevojshme vizita gjinekologjike edhe nëse simptomat janë të lehta?

Po. Vizita ndihmon në përjashtimin e sëmundjeve të tjera dhe në zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm.

15. A mund të kem një jetë intime normale pas menopauzës?

Po. Me trajtimin e duhur dhe kujdesin e vazhdueshëm, shumica e grave rikthejnë rehatinë dhe vazhdojnë të kenë një jetë intime të kënaqshme.

Literatura

1. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Menopause: Diagnosis and Management (NG23). Përditësuar 2024.
2. The North American Menopause Society (NAMS). The 2022 Hormone Therapy Position Statement dhe 2023 Nonhormone Therapy Position Statement.
3. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Management of Menopausal Symptoms.
4. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Management of Menopausal Symptoms.
5. Portman DJ, Gass MLS. Genitourinary Syndrome of Menopause: New Terminology for Vulvovaginal Atrophy. Menopause.
6. Kingsberg SA, et al. Vulvovaginal Atrophy in Postmenopausal Women: Findings from the REVIVE Survey. Journal of Sexual Medicine.
7. StatPearls Publishing. Genitourinary Syndrome of Menopause. NCBI Bookshelf.
8. Mayo Clinic. Vaginal Atrophy (Genitourinary Syndrome of Menopause).
9. Endocrine Society. Treatment of Symptoms of Menopause.
10. World Health Organization (WHO). Women Ageing and Health.

Ju keshillojme te merrni informacione profesionale nga IUGA.