Djegia vaginale në menopauzë – Shkaqet, simptomat, trajtimi dhe si të lehtësohet parehatia
Djegia vaginale në menopauzë – Menopauza është një fazë natyrale e jetës së gruas që shënon përfundimin e funksionit riprodhues. Megjithëse konsiderohet një proces fiziologjik, ndryshimet hormonale që ndodhin gjatë kësaj periudhe mund të shkaktojnë një sërë simptomash që ndikojnë në mirëqenien fizike, emocionale dhe seksuale. Përveç valëve të të nxehtit, djersitjeve gjatë natës dhe ndryshimeve të humorit, shumë gra përjetojnë edhe simptoma në zonën intime, ndër të cilat një nga më të zakonshmet është djegia vaginale.
Djegia vaginale në menopauzë – Djegia vaginale mund të shfaqet si një ndjesi therëse, irrituese ose “përvëluese” në vaginë ose në zonën e jashtme gjenitale (vulvë). Tek disa gra është e lehtë dhe e përkohshme, ndërsa tek të tjera mund të jetë e vazhdueshme dhe të ndikojë në aktivitetet e përditshme, marrëdhëniet seksuale, ecjen, uljen apo edhe gjumin.
Shumë gra mendojnë se kjo ndjesi është normale dhe e pashmangshme gjatë menopauzës, ndaj nuk kërkojnë ndihmë mjekësore. Në të vërtetë, djegia vaginale është një simptomë që ka shkaqe të ndryshme dhe, në shumicën e rasteve, mund të trajtohet me sukses. Identifikimi i shkakut është hapi më i rëndësishëm për zgjedhjen e trajtimit të duhur.
Është gjithashtu e rëndësishme të theksohet se djegia vaginale nuk lidhet gjithmonë vetëm me menopauzën. Ajo mund të jetë shenjë e një infeksioni, alergjie, dermatiti, sëmundjeje të lëkurës ose një problemi tjetër gjinekologjik. Për këtë arsye, çdo simptomë e vazhdueshme duhet të vlerësohet nga gjinekologu.
Çfarë është djegia vaginale?
Djegia vaginale është një simptomë që karakterizohet nga ndjesia e nxehtësisë, irritimit ose djegies në vaginë, vulvë ose në të dyja zonat.
Pacientet e përshkruajnë në mënyra të ndryshme:
● “Më djeg vazhdimisht.”
● “Kam ndjesinë sikur më është irrituar lëkura.”
● “Kam djegie sidomos pas urinimit.”
● “Kam djegie gjatë ose pas marrëdhënieve seksuale.”
● “Më djeg edhe kur nuk bëj asgjë.”
Intensiteti mund të ndryshojë gjatë ditës. Tek disa gra simptomat përkeqësohen:
● pas aktivitetit fizik;
● pas urinimit;
● gjatë marrëdhënieve seksuale;
● në mot të nxehtë;
● pas përdorimit të produkteve irrituese për higjienën intime.
Në disa raste, djegia shoqërohet edhe me kruajtje, skuqje, tharje vaginale ose sekrecione, ndërsa në raste të tjera është e vetmja simptomë.
Pse shfaqet djegia vaginale gjatë menopauzës?
Shkaku kryesor është ulja e nivelit të estrogjenit.
Estrogjeni është hormoni që mban të shëndetshme mukozën vaginale. Ai:
● stimulon prodhimin e lubrifikimit natyral;
● ruan trashësinë e mukozës;
● përmirëson qarkullimin e gjakut në indet vaginale;
● mban pH-në vaginale në nivele mbrojtëse;
● ndihmon në ruajtjen e florës normale bakteriale.
Kur niveli i estrogjenit bie:
● mukoza bëhet më e hollë;
● zvogëlohet lagështia natyrale;
● indet humbasin elasticitetin;
● vagina bëhet më e ndjeshme ndaj irritimit dhe fërkimit.
Si rezultat, edhe një stimul i vogël mund të shkaktojë ndjesi djegieje.
Si ndikojnë ndryshimet hormonale në shëndetin vaginal?
Estrogjeni nuk ndikon vetëm në funksionin riprodhues, por edhe në strukturën dhe mbrojtjen e vaginës.
Kur niveli i tij bie:
Lubrifikimi zvogëlohet
Sekrecionet natyrale pakësohen, duke e bërë vaginën më të thatë dhe më të ndjeshme ndaj fërkimit.
Mukoza hollohet
Qelizat që mbulojnë vaginën bëhen më të pakta dhe më të brishta. Për këtë arsye, edhe prekjet ose marrëdhëniet seksuale mund të shkaktojnë irritim dhe djegie.
Rritet pH-ja vaginale
Në moshën riprodhuese, vagina ka një mjedis acid që mbron nga bakteret dhe kërpudhat.
Pas menopauzës:
● pH-ja rritet;
● pakësohen bakteret mbrojtëse (Lactobacillus);
● rritet rreziku për infeksione.
Infeksionet mund të përkeqësojnë edhe më shumë ndjesinë e djegies.
Zvogëlohet qarkullimi i gjakut
Furnizimi me gjak në indet vaginale ulet, duke ngadalësuar rigjenerimin e mukozës dhe duke e bërë atë më të ndjeshme ndaj dëmtimeve.
Sindroma gjenitourinare e menopauzës (GSM)
Sot, shumica e specialistëve përdorin termin Sindroma Gjenitourinare e Menopauzës (Genitourinary Syndrome of Menopause – GSM) për të përshkruar grupin e simptomave që lidhen me mungesën e estrogjenit.
Djegia vaginale është një nga simptomat kryesore të kësaj sindrome.
Përveç djegies, GSM mund të përfshijë:
● tharje vaginale;
● kruajtje;
● irritim;
● ndjesi shtrëngimi;
● dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale;
● gjakderdhje të lehtë pas kontaktit seksual;
● urinim të shpeshtë;
● urgjencë urinare;
● infeksione urinare të përsëritura.
Këto simptoma shpesh zhvillohen gradualisht dhe kanë tendencë të përkeqësohen me kalimin e kohës nëse nuk trajtohen.
Sa e zakonshme është djegia vaginale?
Djegia vaginale është shumë më e zakonshme sesa mendohet.
Studimet tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e grave pas menopauzës zhvillojnë simptoma të Sindromës Gjenitourinare të Menopauzës, por vetëm një numër i vogël kërkon ndihmë mjekësore.
Arsyet kryesore janë:
● turpi për të folur për simptomat intime;
● mendimi se është pjesë normale e plakjes;
● mungesa e informacionit për trajtimet ekzistuese;
● frika nga përdorimi i terapive hormonale.
Në realitet, diagnostikimi i hershëm dhe trajtimi i duhur mund të lehtësojnë ndjeshëm djegien, të rikthejnë shëndetin vaginal dhe të përmirësojnë cilësinë e jetës. Sot ekzistojnë alternativa të shumta, hormonale dhe jo hormonale, që përshtaten sipas nevojave dhe historisë mjekësore të çdo gruaje.
Shkaqet, faktorët e rrezikut, simptomat dhe komplikacionet e djegies vaginale në menopauzë
Djegia vaginale gjatë menopauzës është një simptomë që mund të ketë origjinë hormonale, infektive, inflamatore ose dermatologjike. Megjithëse mungesa e estrogjenit është shkaku më i zakonshëm, është e rëndësishme të mos supozohet se çdo ndjesi djegieje lidhet vetëm me menopauzën. Një vlerësim i plotë gjinekologjik ndihmon në identifikimin e shkakut dhe në zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm.
Shkaqet kryesore të djegies vaginale
Ky është shkaku më i shpeshtë tek gratë pas menopauzës.
1. Atrofia vaginale nga mungesa e estrogjenit
Rënia e estrogjenit shkakton:
● hollim të mukozës vaginale;
● ulje të lubrifikimit natyral;
● humbje të elasticitetit të indeve;
● rritje të ndjeshmërisë ndaj fërkimit dhe irritimit.
Për pasojë, edhe aktivitetet e zakonshme si ecja, çiklizmi, përdorimi i të brendshmeve të ngushta apo marrëdhëniet seksuale mund të shkaktojnë djegie dhe parehati.
2. Tharja vaginale
Tharja vaginale dhe djegia shpesh shfaqen së bashku.
Kur mukoza nuk është e hidratuar:
● rritet fërkimi;
● krijohen mikroçarje;
● indet irritohen më lehtë;
● shfaqet ndjesia e djegies ose therjes.
Në shumë raste, djegia është simptoma që e shtyn pacienten të kërkojë ndihmë mjekësore.
3. Ndryshimet në florën vaginale
Në moshën riprodhuese, vagina mbrohet nga bakteret Lactobacillus, të cilat ruajnë një mjedis acid.
Pas menopauzës:
● numri i këtyre baktereve zvogëlohet;
● pH-ja vaginale rritet;
● dobësohet mbrojtja natyrale ndaj mikroorganizmave.
Kjo e bën vaginën më të ndjeshme ndaj irritimit dhe infeksioneve.
4. Infeksionet vaginale
Edhe pse infeksionet janë më të shpeshta në moshën riprodhuese, ato mund të shfaqen edhe pas menopauzës.
Infeksionet që mund të shkaktojnë djegie përfshijnë:
● vaginozën bakteriale;
● kandidiazën vaginale;
● trikomoniazën;
● infeksione të tjera seksualisht të transmetueshme.
Në këto raste, djegia zakonisht shoqërohet me:
● sekrecione të pazakonta;
● erë të pakëndshme;
● kruajtje;
● dhimbje gjatë urinimit.
5. Irritimi nga produktet e higjienës intime
Pas menopauzës, lëkura dhe mukoza bëhen më të ndjeshme.
Produktet që mund të shkaktojnë irritim janë:
● sapunët me parfum;
● xhelet intime me përbërës irritues;
● deodorantët intimë;
● pecetat e lagura me aromë;
● detergjentët e fortë për larjen e të brendshmeve.
Edhe përdorimi i shpeshtë i larjeve vaginale (douche) mund të prishë florën normale dhe të shkaktojë djegie.
6. Reaksionet alergjike
Disa gra zhvillojnë alergji ndaj:
● prezervativëve prej lateksi;
● lubrifikantëve;
● kremrave vaginalë;
● produkteve kozmetike intime.
Në këto raste, djegia shfaqet zakonisht menjëherë ose pak kohë pas kontaktit me produktin dhe mund të shoqërohet me skuqje, kruajtje ose ënjtje.
7. Sëmundjet dermatologjike të vulvës
Disa sëmundje të lëkurës mund të prekin edhe zonën gjenitale.
Më të zakonshmet janë:
● lichen sclerosus;
● lichen planus;
● dermatiti atopik;
● dermatiti i kontaktit;
● psoriaza.
Këto gjendje mund të shkaktojnë djegie të vazhdueshme, kruajtje intensive dhe ndryshime të dukshme në lëkurën e vulvës.
8. Sëmundjet e traktit urinar
Djegia mund të mos vijë gjithmonë nga vagina.
Infeksionet urinare ose inflamacioni i uretrës mund të shkaktojnë:
● djegie gjatë urinimit;
● urinim të shpeshtë;
● urgjencë urinare;
● parehati në zonën intime.
Për këtë arsye, mjeku duhet të përcaktojë nëse burimi i simptomës është vaginal apo urinar.
Faktorët e rrezikut
Disa gra kanë më shumë gjasa të zhvillojnë djegie vaginale gjatë menopauzës.
Faktorët më të zakonshëm përfshijnë:
● menopauzën e hershme;
● menopauzën kirurgjikale (heqja e vezoreve);
● mungesën e terapisë hormonale kur është e indikuar;
● duhanpirjen;
● diabetin mellitus;
● obezitetin;
● sëmundjet autoimune;
● trajtimet me kimioterapi ose radioterapi;
● përdorimin e disa medikamenteve që ndikojnë në mukozën vaginale;
● aktivitetin seksual shumë të rrallë.
Shenjat dhe simptomat
Djegia vaginale mund të paraqitet në mënyra të ndryshme.
Simptomat më të zakonshme janë:
● ndjesi djegieje në vaginë;
● djegie në vulvë;
● kruajtje;
● tharje vaginale;
● irritim;
● ndjesi pickimi ose therjeje;
● skuqje e zonës intime;
● dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale;
● djegie pas urinimit;
● ndjesi sikur vagina është e “lënduar”;
● gjakderdhje e lehtë pas marrëdhënieve seksuale.
Simptomat mund të jenë të vazhdueshme ose të shfaqen vetëm në situata të caktuara.
Kur përkeqësohet djegia?
Shumë gra raportojnë se simptomat bëhen më intensive:
● gjatë ose pas marrëdhënieve seksuale;
● pas aktivitetit fizik;
● pas urinimit;
● në mot të nxehtë;
● pas përdorimit të sapunëve ose produkteve me parfum;
● kur veshin të brendshme sintetike ose shumë të ngushta.
Identifikimi i këtyre faktorëve ndihmon në reduktimin e simptomave dhe në përshtatjen e kujdesit të përditshëm.
Ndikimi në jetën intime
Një nga pasojat më të rëndësishme të djegies vaginale është ndikimi në marrëdhëniet seksuale.
Shumë gra përjetojnë:
● frikë nga dhimbja;
● shmangie të marrëdhënieve seksuale;
● ulje të dëshirës seksuale;
● ankth para kontaktit intim;
● tension në marrëdhënien me partnerin.
Komunikimi i hapur me partnerin dhe trajtimi i hershëm ndihmojnë në rikthimin e rehatisë dhe besimit.
Komplikacionet nëse nuk trajtohet
Nëse djegia vaginale vazhdon për një kohë të gjatë pa trajtim, mund të shfaqen komplikacione si:
● atrofi vaginale progresive;
● mikroçarje të mukozës;
● gjakderdhje pas marrëdhënieve seksuale;
● dhimbje kronike gjatë kontaktit intim (dispareuni);
● infeksione urinare të përsëritura;
● infeksione vaginale të shpeshta;
● ulje e cilësisë së jetës;
● stres emocional dhe ankth;
● probleme në marrëdhënien në çift.
Megjithatë, në shumicën e rasteve, djegia vaginale mund të kontrollohet me sukses nëse diagnostikohet herët dhe trajtohet sipas shkakut. Vizita tek gjinekologu është thelbësore për të përjashtuar patologji të tjera dhe për të zgjedhur terapinë më të përshtatshme për çdo paciente.
Diagnoza, trajtimi dhe parandalimi i djegies vaginale në menopauzë
Djegia vaginale gjatë menopauzës nuk duhet të konsiderohet si një simptomë që gruaja duhet ta përballojë pa ndihmë. Në ditët e sotme ekzistojnë metoda efektive diagnostikimi dhe trajtime që jo vetëm lehtësojnë djegien, por përmirësojnë edhe shëndetin e përgjithshëm të vaginës, funksionin urinar dhe cilësinë e jetës intime.
Qëllimi i trajtimit është të identifikohet shkaku i simptomës, të reduktohet inflamacioni dhe irritimi, të rikthehet funksioni normal i mukozës vaginale dhe të parandalohet rikthimi i problemit.
Si vendoset diagnoza?
Diagnoza fillon me një konsultë të detajuar gjinekologjike. Mjeku do të vlerësojë kohën e shfaqjes së simptomave, intensitetin e tyre dhe faktorët që i përkeqësojnë ose i lehtësojnë.
Pyetjet më të zakonshme përfshijnë:
● Kur ka filluar djegia?
● A është e vazhdueshme apo shfaqet herë pas here?
● A shoqërohet me kruajtje ose tharje?
● A shfaqet gjatë urinimit apo marrëdhënieve seksuale?
● A ka sekrecione vaginale ose erë të pakëndshme?
● A ka pasur infeksione urinare të përsëritura?
● Çfarë medikamentesh përdor pacientja?
● A ka kaluar menopauzë natyrale apo kirurgjikale?
Një histori e plotë mjekësore ndihmon në diferencimin e djegies së shkaktuar nga mungesa e estrogjenit nga shkaqe të tjera si infeksionet ose sëmundjet dermatologjike.
Ekzaminimi gjinekologjik
Vizita gjinekologjike është hapi më i rëndësishëm në diagnostikim.
Gjatë ekzaminimit, mjeku mund të konstatojë:
● mukozë vaginale të holluar dhe të zbehtë;
● mungesë të lubrifikimit natyral;
● skuqje ose irritim;
● mikroçarje të mukozës;
● humbje të elasticitetit të vaginës;
● ngushtim të kanalit vaginal;
● ndryshime në lëkurën e vulvës.
Nëse dyshohet për patologji të tjera, mund të kryhen ekzaminime shtesë.
Analizat që mund të nevojiten
Jo çdo paciente ka nevojë për analiza laboratorike, por në disa raste ato janë të domosdoshme.
Mjeku mund të rekomandojë:
● matjen e pH-së vaginale;
● tampon vaginal për kulturë bakteriale ose mykologjike;
● analiza për infeksione seksualisht të transmetueshme kur ka indikacion;
● analizë të urinës dhe urokulturë nëse dyshohet për infeksion urinar;
● Pap-test sipas moshës dhe rekomandimeve për depistim;
● kolposkopi ose biopsi në rast të lezioneve të dyshimta.
Këto ekzaminime ndihmojnë në përjashtimin e sëmundjeve që mund të japin simptoma të ngjashme.
Diagnoza diferenciale
Djegia vaginale nuk lidhet gjithmonë me menopauzën.
Gjendje të tjera që duhet të përjashtohen janë:
● kandidiaza vaginale;
● vaginoza bakteriale;
● trikomoniaza;
● infeksionet urinare;
● lichen sclerosus;
● lichen planus;
● dermatiti i kontaktit;
● psoriaza e vulvës;
● reaksionet alergjike;
● vulvodinia;
● neoplazitë e vulvës ose vaginës (më rrallë).
Vendosja e diagnozës së saktë është thelbësore për zgjedhjen e trajtimit të duhur.
Trajtimi jo hormonal
Tek gratë me simptoma të lehta ose tek ato që nuk mund të përdorin terapi hormonale, trajtimi fillon zakonisht me masa jo hormonale.
Lubrifikantët vaginalë
Lubrifikantët përdoren kryesisht gjatë marrëdhënieve seksuale.
Ata:
● ulin fërkimin;
● reduktojnë djegien;
● zvogëlojnë dhimbjen;
● parandalojnë mikrotraumat e mukozës.
Preferohen lubrifikantët me bazë uji, pasi tolerohen më mirë dhe kanë më pak gjasa të shkaktojnë irritim.
Hidratuesit vaginalë
Hidratuesit aplikohen disa herë në javë dhe kanë efekt më afatgjatë.
Ata ndihmojnë në:
● ruajtjen e lagështisë së mukozës;
● përmirësimin e elasticitetit;
● uljen e irritimit;
● lehtësimin e djegies edhe jashtë marrëdhënieve seksuale.
Terapia me estrogjen lokal
Kur djegia lidhet me atrofinë vaginale dhe simptomat janë të moderuara ose të rënda, estrogjeni lokal është një nga trajtimet më efektive.
Ai mund të administrohet në formën e:
● kremit vaginal;
● tabletave vaginale;
● ovulave;
● unazës vaginale.
Përfitimet përfshijnë:
● rikthimin e trashësisë normale të mukozës;
● rritjen e lubrifikimit natyral;
● uljen e djegies dhe irritimit;
● përmirësimin e elasticitetit;
● reduktimin e dhimbjes gjatë marrëdhënieve seksuale;
● uljen e rrezikut të infeksioneve urinare të përsëritura.
Ky trajtim ka veprim kryesisht lokal dhe duhet të përdoret vetëm sipas rekomandimit të gjinekologut.
Terapia hormonale sistemike
Nëse djegia vaginale shoqërohet me simptoma të tjera të rënda të menopauzës, si:
● valë të forta të të nxehtit;
● djersitje gjatë natës;
● pagjumësi;
● ndryshime të humorit,
mjeku mund të vlerësojë përdorimin e terapisë hormonale sistemike.
Megjithatë, kjo terapi nuk është e përshtatshme për çdo grua dhe kërkon një vlerësim të kujdesshëm të përfitimeve dhe rreziqeve.
Trajtimi i infeksioneve
Nëse djegia shkaktohet nga një infeksion, trajtimi duhet të drejtohet ndaj mikroorganizmit përgjegjës.
Në varësi të diagnozës, mund të përdoren:
● antibiotikë për infeksionet bakteriale;
● antimikotikë për kandidiazën;
● medikamente antiparazitare për trikomoniazën.
Vetëmjekimi me antibiotikë nuk rekomandohet, pasi mund të përkeqësojë ekuilibrin e florës vaginale.
Kujdesi i përditshëm për zonën intime
Një pjesë e rëndësishme e trajtimit është edhe kujdesi i përditshëm.
Rekomandohet:
● larja me ujë të vakët ose produkte të buta me pH fiziologjik;
● shmangia e sapunëve antibakterialë dhe produkteve me parfum;
● moskryerja e larjeve të brendshme vaginale (douche);
● përdorimi i të brendshmeve prej pambuku;
● shmangia e veshjeve shumë të ngushta;
● ndërrimi i menjëhershëm i rrobave të lagura pas notit ose aktivitetit fizik.
Këto masa ndihmojnë në uljen e irritimit dhe ruajtjen e ekuilibrit natyror të vaginës.
Roli i ushqyerjes dhe stilit të jetesës
Një stil jetese i shëndetshëm mund të ndihmojë në përmirësimin e simptomave.
Rekomandohet:
● konsum i mjaftueshëm i ujit gjatë ditës;
● dietë e pasur me fruta, perime dhe drithëra integrale;
● ushqime të pasura me acide yndyrore omega-3;
● aktivitet fizik i rregullt;
● ruajtja e peshës normale;
● ndërprerja e duhanit.
Duhanpirja ul qarkullimin e gjakut në organet gjenitale dhe mund të përkeqësojë atrofinë vaginale.
A mund të parandalohet djegia vaginale?
Megjithëse ndryshimet hormonale të menopauzës nuk mund të shmangen, simptomat mund të zbuten dhe në disa raste të parandalohen.
Masat parandaluese përfshijnë:
● kontrolle të rregullta gjinekologjike;
● trajtimin e hershëm të tharjes vaginale;
● përdorimin e hidratuesve vaginalë kur rekomandohen;
● shmangien e produkteve irrituese;
● trajtimin në kohë të infeksioneve vaginale dhe urinare;
● ruajtjen e një jete seksuale aktive dhe të rehatshme, kur është e mundur;
● ndjekjen e këshillave të mjekut për terapinë hormonale ose jo hormonale.
Diagnostikimi dhe trajtimi në fazat e hershme janë mënyra më efektive për të parandaluar përkeqësimin e djegies vaginale dhe për të ruajtur shëndetin gjenitourinar gjatë dhe pas menopauzës.
Këshilla nga Klinika Tradita
Djegia vaginale gjatë menopauzës është një simptomë që nuk duhet të neglizhohet. Edhe pse shpesh lidhet me uljen e estrogjenit dhe atrofinë vaginale, ajo mund të jetë edhe shenjë e një infeksioni, alergjie ose sëmundjeje tjetër gjinekologjike. Për këtë arsye, çdo grua që përjeton djegie të vazhdueshme duhet të kryejë një vizitë gjinekologjike dhe të mos mbështetet vetëm në trajtime të marra me iniciativën e saj.
Në Klinikën Tradita besojmë se trajtimi duhet të jetë individual, pasi çdo paciente ka histori mjekësore, simptoma dhe nevoja të ndryshme.
1. Mos e injoroni djegien vaginale
Shumë gra e konsiderojnë djegien si një pjesë normale të menopauzës dhe mësohen të jetojnë me të. Megjithatë, kjo simptomë mund të përkeqësohet me kalimin e kohës dhe të ndikojë ndjeshëm në cilësinë e jetës.
Një konsultë e hershme me gjinekologun mund të ndihmojë në zbulimin e shkakut dhe fillimin e trajtimit përpara se simptomat të bëhen më të rënda.
2. Shmangni vetëmjekimin
Mos përdorni kremra, ovula apo antibiotikë pa rekomandimin e mjekut.
Trajtimi i gabuar mund të:
● maskojë simptomat;
● përkeqësojë irritimin;
● prishë florën normale vaginale;
● vonojë diagnostikimin e problemit të vërtetë.
Përdorni vetëm preparate të rekomanduara nga gjinekologu.
3. Kujdesuni për higjienën intime
Zona intime gjatë menopauzës është më e ndjeshme dhe kërkon kujdes të veçantë.
Rekomandohet:
● larje me ujë të vakët ose produkte me pH fiziologjik;
● shmangia e sapunëve me parfum dhe alkool;
● moskryerja e larjeve të brendshme vaginale (douche);
● tharja e zonës intime me peshqir të butë, pa fërkim.
Higjiena e tepërt mund të jetë po aq e dëmshme sa mungesa e saj.
4. Përdorni të brendshme të përshtatshme
Preferoni:
● të brendshme prej pambuku;
● veshje që lejojnë ajrosjen e zonës intime;
● shmangni veshjet shumë të ngushta ose sintetike.
Lagështia dhe mungesa e ajrosjes mund të favorizojnë irritimin dhe infeksionet.
5. Mos neglizhoni shëndetin seksual
Nëse djegia shfaqet gjatë marrëdhënieve seksuale:
● mos e injoroni dhimbjen;
● përdorni lubrifikantë ose hidratues vaginalë të rekomanduar nga mjeku;
● diskutoni hapur me partnerin për simptomat;
● konsultohuni me gjinekologun nëse problemi vazhdon.
Një jetë seksuale e shëndetshme është e mundur edhe pas menopauzës me trajtimin e duhur.
6. Kujdesuni për stilin e jetesës
Një mënyrë jetese e shëndetshme ndihmon edhe në përmirësimin e shëndetit vaginal.
Këshillohet:
● konsumimi i 1.5–2 litrave ujë në ditë;
● dietë e pasur me fruta, perime dhe fibra;
● aktivitet fizik i rregullt;
● mbajtja e peshës trupore në kufij normalë;
● ndërprerja e duhanit;
● kufizimi i konsumit të alkoolit.
Këto masa përmirësojnë qarkullimin e gjakut dhe mbështesin shëndetin e indeve.
7. Trajtoni menjëherë infeksionet urinare dhe vaginale
Infeksionet e patrajtuara mund të përkeqësojnë ndjesinë e djegies.
Mos përdorni antibiotikë pa analizat përkatëse dhe pa këshillën e mjekut.
Në rast të urinimit të dhimbshëm, sekrecioneve me erë të pakëndshme ose temperaturës, kërkoni menjëherë vlerësim mjekësor.
8. Kryeni kontrolle gjinekologjike periodike
Vizitat e rregullta janë mënyra më e mirë për:
● diagnostikimin e hershëm të atrofisë vaginale;
● identifikimin e infeksioneve;
● përjashtimin e patologjive më serioze;
● monitorimin e efektivitetit të trajtimit.
Mos prisni derisa simptomat të bëhen të forta për të kërkuar ndihmë.
9. Kujdesuni edhe për mirëqenien emocionale
Djegia vaginale mund të ndikojë në vetëbesim, jetën intime dhe marrëdhënien në çift.
Mos hezitoni të kërkoni mbështetje nga partneri ose profesionistët e shëndetit nëse simptomat shkaktojnë stres, ankth ose ndikojnë në cilësinë e jetës.
10. Ndiqni trajtimin deri në fund
Shumë gra ndërpresin trajtimin sapo ndihen më mirë.
Për rezultate afatgjata:
● ndiqni dozimin e rekomanduar;
● mos e ndërprisni terapinë pa u konsultuar me mjekun;
● paraqituni në kontroll sipas planit të ndjekjes.
Trajtimi i rregullt ndihmon në rikthimin e shëndetit vaginal dhe në parandalimin e rikthimit të simptomave.
Përmbledhje
Djegia vaginale është një simptomë e shpeshtë gjatë menopauzës dhe shpesh lidhet me uljen e estrogjenit, atrofinë vaginale dhe ndryshimet në florën normale të vaginës. Megjithatë, ajo mund të shkaktohet edhe nga infeksione, alergji, sëmundje dermatologjike ose probleme urinare.
Diagnostikimi i saktë është thelbësor për të përcaktuar shkakun dhe për të zgjedhur trajtimin më efektiv. Lubrifikantët, hidratuesit vaginalë, terapia me estrogjen lokal, trajtimi i infeksioneve dhe kujdesi i përditshëm për higjienën intime janë ndër mënyrat më të rëndësishme për lehtësimin e simptomave.
Me kujdesin e duhur dhe ndjekjen e këshillave të gjinekologut, shumica e grave arrijnë të kontrollojnë simptomat dhe të ruajnë një cilësi të mirë jete edhe pas menopauzës.
Pyetjet më të shpeshta (FAQ)
1. A është normale djegia vaginale gjatë menopauzës?
Po. Është një simptomë e zakonshme për shkak të uljes së estrogjenit, por duhet të vlerësohet nga gjinekologu për të përjashtuar shkaqe të tjera.
2. A është djegia gjithmonë shenjë infeksioni?
Jo. Shpesh lidhet me atrofinë vaginale dhe tharjen, por mund të shkaktohet edhe nga infeksione ose irritime.
3. A mund të shkaktojë djegie vetëm tharja vaginale?
Po. Mungesa e lubrifikimit e bën mukozën më të ndjeshme ndaj fërkimit dhe irritimit.
4. A mund të përdor lubrifikantë pa recetë?
Po, por është mirë të zgjidhen produkte cilësore dhe të kërkohet këshilla e gjinekologut, sidomos nëse simptomat vazhdojnë.
5. Kur duhet të shqetësohem?
Nëse djegia shoqërohet me gjakderdhje pas menopauzës, sekrecione me erë të rëndë, temperaturë, dhimbje të forta ose nuk përmirësohet me trajtim.
6. A ndikon terapia me estrogjen lokal?
Po. Për shumë gra me atrofi vaginale, ajo është një nga trajtimet më efektive për reduktimin e djegies dhe rikthimin e shëndetit të mukozës.
7. A mund të rikthehet djegia pas trajtimit?
Po, veçanërisht nëse ndërpritet trajtimi ose nuk trajtohet shkaku kryesor.
8. A ndikon aktiviteti seksual?
Po. Marrëdhëniet seksuale mund të jenë të dhimbshme kur ka djegie, por me trajtimin e duhur dhe përdorimin e lubrifikantëve, shumica e grave përjetojnë përmirësim.
9. A mund të përdor produkte natyrale?
Disa produkte mund të ndihmojnë, por jo të gjitha janë të sigurta ose të provuara shkencërisht. Konsultohuni gjithmonë me gjinekologun.
10. A mund të lidhet djegia me infeksionet urinare?
Po. Gratë pas menopauzës me atrofi vaginale kanë rrezik më të lartë për infeksione urinare të përsëritura.
11. A mund të parandalohet?
Jo plotësisht, por kujdesi i përditshëm, trajtimi i hershëm dhe kontrollet gjinekologjike ndihmojnë në uljen e rrezikut dhe të intensitetit të simptomave.
12. A duhet të bëj vizitë gjinekologjike edhe nëse djegia është e lehtë?
Po. Edhe simptomat e lehta meritojnë vlerësim për të përjashtuar patologji të tjera dhe për të nisur trajtimin në kohë.
13. A është djegia vaginale pjesë e Sindromës Gjenitourinare të Menopauzës (GSM)?
Po. Ajo është një nga simptomat kryesore të GSM, së bashku me tharjen vaginale, kruajtjen, dhimbjen gjatë marrëdhënieve seksuale dhe simptomat urinare.
14. A mund të ndikojë djegia në cilësinë e jetës?
Po. Nëse nuk trajtohet, mund të ndikojë në aktivitetet e përditshme, jetën intime, gjumin dhe mirëqenien emocionale.
15. A mund të kem një jetë normale pas trajtimit?
Po. Me diagnostikim të hershëm dhe trajtim të personalizuar, shumica e grave arrijnë të kontrollojnë simptomat dhe të ruajnë një jetë aktive dhe cilësi të mirë jete.
Literatura
1. The North American Menopause Society (NAMS). The 2022 Hormone Therapy Position Statement dhe 2023 Nonhormone Therapy Position Statement.
2. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Management of Genitourinary Syndrome of Menopause.
3. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Menopause: Diagnosis and Management (NG23). Përditësuar 2024.
4. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Management of Menopausal Symptoms.
5. Portman DJ, Gass MLS. Genitourinary Syndrome of Menopause: New Terminology for Vulvovaginal Atrophy. Menopause.
6. StatPearls Publishing. Genitourinary Syndrome of Menopause. NCBI Bookshelf.
7. Mayo Clinic. Vaginal Atrophy (Genitourinary Syndrome of Menopause).
8. Kingsberg SA, et al. Vulvovaginal Atrophy in Postmenopausal Women: Findings from the REVIVE Survey. Journal of Sexual Medicine.
9. Endocrine Society. Treatment of Symptoms of Menopause.
10. World Health Organization (WHO). Women Ageing and Health.
Ju keshillojme te merrni informacione profesionale nga IUGA.