Pse kam nevojë të urinoj shpesh dhe urgjentisht?

Ndjesia për të urinuar shpesh ose urgjentisht është një nga arsyet më të zakonshme pse pacientët drejtohen te mjeku urolog ose gjinekolog. Shumë njerëz e konsiderojnë këtë problem si një pjesë normale të plakjes ose mendojnë se është diçka me të cilën duhet të mësohen të jetojnë. Në realitet, urinimi i shpeshtë dhe urgjenca urinare janë simptoma që mund të lidhen me një gamë të gjerë sëmundjesh, nga infeksionet e thjeshta urinare deri te çrregullimet funksionale të fshikëzës urinare ose sëmundje më serioze që kërkojnë trajtim të specializuar.

Në disa raste, pacienti ndjen nevojën për të urinuar çdo 30–60 minuta, edhe kur fshikëza nuk është plot. Në raste të tjera, urgjenca është aq e fortë sa personi ka frikë se nuk do të arrijë në tualet në kohë. Kjo situatë mund të ndikojë ndjeshëm në cilësinë e jetës, duke kufizuar aktivitetet sociale, punën, udhëtimet dhe madje edhe gjumin.

Problemi është veçanërisht i shpeshtë tek gratë, për shkak të ndryshimeve anatomike, shtatzënive, lindjeve vaginale dhe menopauzës. Megjithatë, edhe meshkujt, sidomos pas moshës 50 vjeç, mund të përjetojnë simptoma të ngjashme, shpesh të lidhura me zmadhimin e prostatës.

Është e rëndësishme të kuptohet se urinimi i shpeshtë nuk është gjithmonë një sëmundje në vetvete, por një simptomë që kërkon vlerësim për të identifikuar shkakun e saj.

Qëllimi i artikullit “Urinon shpesh dhe urgjentisht?”

Ky artikull synon të ndihmojë pacientët të kuptojnë:

●          çfarë konsiderohet urinim normal;

●          kur urinimi i shpeshtë bëhet problem;

●          pse shfaqet urgjenca urinare;

●          cilat janë shkaqet më të zakonshme;

●          si vendoset diagnoza;

●          cilat trajtime janë të disponueshme;

●          kur duhet kërkuar ndihmë mjekësore pa vonesë.

Një kuptim më i mirë i këtyre simptomave ndihmon në diagnostikimin e hershëm dhe në zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm, duke parandaluar komplikacionet dhe përmirësuar cilësinë e jetës.

Si funksionon sistemi urinar?

Për të kuptuar pse lind nevoja për të urinuar shpesh, është e rëndësishme të njohim funksionimin normal të sistemit urinar.

Sistemi urinar përbëhet nga:

●          veshkat;

●          ureterët;

●          fshikëza urinare;

●          uretra.

Veshkat filtrojnë gjakun gjatë gjithë ditës dhe prodhojnë urinën. Urina transportohet përmes ureterëve në fshikëzën urinare, ku grumbullohet derisa të vijë momenti i urinimit.

Fshikëza urinare është një organ muskulor elastik që mund të zgjerohet gradualisht ndërsa mbushet me urinë. Në kushte normale, ajo mund të mbajë rreth 400–600 ml urinë, megjithëse ndjesia e parë për urinim shfaqet zakonisht kur përmban rreth 150–250 ml.

Kur fshikëza mbushet, receptorët nervorë në murin e saj dërgojnë sinjale në tru. Truri vendos nëse është momenti i përshtatshëm për urinim. Nëse jo, sfinkterët urinarë qëndrojnë të kontraktuar dhe urinimi shtyhet.

Kur vendosim të urinojmë:

●          muskuli i fshikëzës (detrusori) kontraktohet;

●          sfinkterët relaksohen;

●          urina del përmes uretrës.

Ky proces kërkon koordinim perfekt ndërmjet trurit, palcës kurrizore, nervave periferikë dhe muskujve të legenit.

Çdo problem në cdo hallke te mekanizmit te urinimit mund të shkaktojë simptoma urinare.

Çfarë konsiderohet urinim normal?

Frekuenca normale e urinimit ndryshon nga një individ te tjetri.

Mesatarisht:

●          4–8 urinime gjatë ditës konsiderohen normale;

●          0–1 urinim gjatë natës është gjithashtu normal për shumicën e të rriturve.

Numri i urinimeve ndikohet nga:

●          sasia e lëngjeve të konsumuara;

●          temperatura e ambientit;

●          aktiviteti fizik;

●          konsumimi i kafesë;

●          alkooli;

●          medikamentet diuretike;

●          shtatzënia;

●          mosha.

Një person që konsumon 3–4 litra ujë në ditë mund të urinojë më shpesh pa pasur ndonjë problem shëndetësor.

Problemi lind kur frekuenca rritet pa një arsye të qartë ose shoqërohet me simptoma të tjera.

Çfarë është urinimi i shpeshtë?

Urinimi i shpeshtë (frequency) nënkupton nevojën për të urinuar më shumë herë se zakonisht, ndërkohë që sasia e urinës në çdo urinim mund të jetë e vogël ose normale.

Pacienti shpesh përshkruan:

●          “Po shkoj në tualet çdo orë.”

●          “Nuk mbaj mend kur kam urinuar kaq shpesh.”

●          “Urinoj pak, por ndjej sikur fshikëza nuk zbrazet plotësisht.”

Kjo simptomë mund të jetë e përkohshme ose kronike.

Çfarë është urgjenca urinare?

Urgjenca urinare është një dëshirë e papritur, shumë e fortë dhe e vështirë për t’u kontrolluar për të urinuar.

Pacientët zakonisht thonë:

●          “Më vjen menjëherë për të urinuar.”

●          “Duhet të gjej tualetin menjëherë.”

●          “Nuk arrij ta mbaj urinën.”

Në disa raste urgjenca shoqërohet edhe me rrjedhje të pavullnetshme të urinës, fenomen që quhet inkontinencë urgjente.

Cili është ndryshimi midis urinimit të shpeshtë dhe poliurisë?

Këto dy gjendje shpesh ngatërrohen, por janë të ndryshme.

Urinimi i shpeshtë      Poliuria

Urinohet shumë herë Prodhim i shtuar i urinës

Sasia e urinës mund të jetë e vogël    Sasia totale ditore është e madhe (>3 litra/24 orë)

Shkaktohet shpesh nga problemet e fshikëzës          Shkaktohet më shpesh nga diabeti ose konsumimi i tepërt i lëngjeve

Pacienti ndjen urgjencë          Nuk është gjithmonë e pranishme urgjenca

Ky dallim është shumë i rëndësishëm, sepse orienton mjekun drejt diagnozës së saktë.

Si krijohet urgjenca urinare?

Në kushte normale, muskuli i fshikëzës qëndron i relaksuar gjatë mbushjes.

Kur ky muskul fillon të kontraktohet para kohe ose pa arsye, truri merr sinjalin sikur fshikëza është plot, edhe pse në të vërtetë mund të përmbajë shumë pak urinë.

Rezultati është:

●          nevojë e menjëhershme për urinim;

●          urinime të shpeshta;

●          ndonjëherë rrjedhje e pavullnetshme e urinës.

Ky mekanizëm është karakteristik për fshikëzën hiperaktive (Overactive Bladder – OAB), por mund të ndodhë edhe në gjendje të tjera si infeksionet urinare, irritimi i fshikëzës ose sëmundjet neurologjike.

Sa e zakonshme është kjo simptomë?

Urinon shpesh dhe urgjentisht? – Urinimi i shpeshtë dhe urgjenca urinare janë shumë të zakonshme në popullatë.

Studimet epidemiologjike tregojnë se:

●          rreth 12–17% e të rriturve kanë simptoma të fshikëzës hiperaktive;

●          prevalenca rritet me moshën;

●          gratë preken më shpesh se meshkujt;

●          pas menopauzës, incidenca rritet ndjeshëm për shkak të uljes së estrogjenit;

●          edhe meshkujt mbi 50 vjeç preken shpesh, kryesisht si pasojë e zmadhimit të prostatës.

Megjithatë, këto simptoma nuk duhet të konsiderohen pjesë normale e plakjes, pasi në shumicën e rasteve mund të trajtohen me sukses.

Ndikimi në cilësinë e jetës

Edhe pse nuk është gjithmonë një sëmundje e rrezikshme, urinimi i shpeshtë mund të ketë pasoja të rëndësishme në jetën e përditshme.

Pacientët shpesh përjetojnë:

●          ndërprerje të vazhdueshme të aktiviteteve;

●          vështirësi në punë;

●          kufizim të udhëtimeve;

●          ankth për gjetjen e një tualeti;

●          ndërprerje të gjumit nga urinimi gjatë natës (nokturia);

●          lodhje kronike;

●          ulje të aktivitetit fizik;

●          shmangie të marrëdhënieve intime;

●          izolim social;

●          ulje të vetëbesimit.

Për këtë arsye, trajtimi nuk synon vetëm eliminimin e simptomave, por edhe përmirësimin e cilësisë së jetës dhe mirëqenies së pacientit.

Shkaqet kryesore të urinimit të shpeshtë dhe urgjent

Në pjesën e parë shpjeguam se si funksionon sistemi urinar dhe çfarë konsiderohet urinim normal. Në këtë pjesë do të analizojmë në detaje shkaqet më të zakonshme që mund të çojnë në urinim të shpeshtë dhe urgjencë urinare.

Është e rëndësishme të theksohet se këto simptoma nuk përfaqësojnë një sëmundje të vetme. Ato janë shenja që organizmi po sinjalizon një problem, i cili mund të jetë i përkohshëm ose kronik.

1. Infeksioni i traktit urinar (ITU)

Infeksioni urinar është shkaku më i shpeshtë i urinimit të shpeshtë dhe urgjent, sidomos tek gratë.

Për shkak të uretrës më të shkurtër, bakteret arrijnë më lehtë në fshikëzën urinare. Në mbi 80% të rasteve, shkaktari është Escherichia coli, bakter që normalisht jeton në zorrë.

Kur bakteret shumohen në fshikëz, ato irritojnë mukozën e saj. Ky irritim bën që receptorët nervorë të dërgojnë vazhdimisht sinjale në tru, duke krijuar ndjesinë se fshikëza është plot edhe kur përmban pak urinë.

Shenjat karakteristike

●          urinim shumë i shpeshtë;

●          urgjencë urinare;

●          djegie gjatë urinimit;

●          urinë me erë të rëndë;

●          urinë e turbullt;

●          gjurmë gjaku në urinë;

●          dhimbje suprapubike.

Nëse infeksioni përhapet në veshka, mund të shfaqen:

●          temperaturë e lartë;

●          të dridhura;

●          dhimbje mesi;

●          të përziera dhe të vjella.

Faktorët e rrezikut

●          aktiviteti seksual;

●          menopauza;

●          diabeti;

●          shtatzënia;

●          gurët urinarë;

●          prolapsi i fshikëzës;

●          kateteri urinar.

2. Fshikëza hiperaktive (Overactive Bladder – OAB)

Fshikëza hiperaktive është një nga shkaqet më të zakonshme të urgjencës urinare.

Në këtë gjendje, muskuli i fshikëzës (detrusori) kontraktohet në mënyrë të pavullnetshme edhe kur fshikëza nuk është mbushur.

Pacienti mund të ketë:

●          nevojë të papritur për urinim;

●          urinim çdo 30–60 minuta;

●          urinim gjatë natës (nokturi);

●          rrjedhje të pavullnetshme të urinës para se të arrijë në tualet.

Pse ndodh?

Shkaku nuk identifikohet gjithmonë, por lidhet me:

●          plakjen;

●          ndryshimet neurologjike;

●          diabetin;

●          obezitetin;

●          menopauzën;

●          prolapsin e organeve pelvike.

Studimet tregojnë se miliona njerëz në botë jetojnë me këtë problem, por shumë prej tyre nuk kërkojnë ndihmë mjekësore.

3. Inkontinenca urgjente

Urgjenca urinare mund të shoqërohet me humbje të pavullnetshme të urinës.

Pacienti ndjen një nevojë shumë të fortë për të urinuar dhe nuk arrin ta kontrollojë deri në mbërritjen në tualet.

Ky është një lloj inkontinence që lidhet ngushtë me fshikëzën hiperaktive.

Shkaktarët përfshijnë:

●          dëmtimet neurologjike;

●          infeksionet;

●          diabetin;

●          prolapsin;

●          plakjen.

4. Prolapsi i organeve pelvike

Tek gratë, prolapsi i fshikëzës (cistocela) është një shkak i rëndësishëm i urinimit të shpeshtë.

Kur fshikëza zbret drejt vaginës:

●          nuk zbrazet plotësisht;

●          mbetet urinë reziduale;

●          pacientja ndjen vazhdimisht nevojën për të urinuar.

Simptomat

●          urinim i shpeshtë;

●          ndjesi rëndese në vaginë;

●          fryrje vaginale;

●          ndjesi se fshikëza nuk zbrazet;

●          infeksione të përsëritura.

Sa më i avancuar prolapsi, aq më të theksuara janë simptomat urinare.

5. Diabeti mellitus

Një nivel i lartë i glukozës në gjak bën që veshkat të eliminojnë më shumë ujë.

Rezultati është:

●          prodhim i shtuar urine;

●          urinim i shpeshtë;

●          etje e vazhdueshme;

●          urinim gjatë natës.

Në diabet, urinimi i shpeshtë zakonisht shoqërohet me sasi të mëdha urine (poliuri), ndryshe nga problemet e fshikëzës ku sasia është shpesh e vogël.

6. Diabeti insipid

Edhe pse shumë më i rrallë, diabeti insipid shkakton:

●          prodhim shumë të madh urine;

●          etje të fortë;

●          urinim të vazhdueshëm.

Në këto raste pacienti mund të eliminojë mbi 8–10 litra urinë në ditë.

7. Gurët në traktin urinar

Gurët në fshikëz ose në pjesën e poshtme të ureterit irritojnë murin e fshikëzës.

Pacientët ankohen për:

●          urgjencë urinare;

●          urinim të shpeshtë;

●          dhimbje gjatë urinimit;

●          gjak në urinë;

●          ndërprerje të rrjedhës së urinës.

Dhimbja mund të shfaqet në fund të urinimit ose të përhapet drejt ijëve.

8. Menopauza

Pas menopauzës bie ndjeshëm niveli i estrogjenit.

Kjo shkakton:

●          hollim të mukozës së uretrës;

●          dobësim të dyshemesë pelvike;

●          ulje të elasticitetit të fshikëzës.

Si rezultat, shumë gra fillojnë të kenë:

●          urinim të shpeshtë;

●          urgjencë;

●          infeksione urinare të përsëritura;

●          inkontinencë.

9. Shtatzënia

Gjatë shtatzënisë, sidomos në tremujorin e parë dhe të tretë, urinimi i shpeshtë është shumë i zakonshëm.

Arsyet janë:

●          ndryshimet hormonale;

●          rritja e filtrimit nga veshkat;

●          presioni i mitrës mbi fshikëz.

Nëse urinimi shoqërohet me djegie, temperaturë ose dhimbje, duhet përjashtuar infeksioni urinar.

10. Zmadhimi i prostatës tek meshkujt

Tek meshkujt mbi 50 vjeç, shkaku më i zakonshëm është hiperplazia beninje e prostatës.

Prostata e zmadhuar pengon zbrazjen normale të fshikëzës.

Pacienti ka:

●          urinim të shpeshtë;

●          urgjencë;

●          urinim gjatë natës;

●          rrjedhë të dobët;

●          ndjesi të zbrazjes jo të plotë.

11. Sëmundjet neurologjike

Kontrolli i urinimit varet nga funksionimi normal i sistemit nervor.

Sëmundje si:

●          skleroza multiple;

●          Parkinsoni;

●          goditja në tru;

●          dëmtimet e palcës kurrizore;

●          neuropatia diabetike,

mund të shkaktojnë kontraksione të pavullnetshme të fshikëzës.

12. Medikamentet

Disa barna ndikojnë drejtpërdrejt në urinim.

Më të zakonshmet janë:

●          diuretikët;

●          disa antihipertensivë;

●          litiumi;

●          medikamente që rrisin prodhimin e urinës.

Në këto raste simptomat zakonisht lidhen me kohën e marrjes së ilaçit.

13. Kafeina dhe alkooli

Kafeja, çaji i zi, pijet energjike dhe alkooli irritojnë fshikëzën.

Ato:

●          rrisin prodhimin e urinës;

●          shtojnë urgjencën;

●          përkeqësojnë simptomat e fshikëzës hiperaktive.

Pacientët me simptoma urinare përfitojnë shpesh nga kufizimi i këtyre pijeve.

14. Ankthi dhe stresi

Truri dhe fshikëza janë të lidhur ngushtë.

Gjatë stresit:

●          rritet aktiviteti i sistemit nervor simpatik;

●          pacienti bëhet më i ndjeshëm ndaj sinjaleve të fshikëzës;

●          shtohet nevoja për urinim.

Shumë persona raportojnë se para një provimi, interviste ose ngjarjeje stresuese urinojnë shumë më shpesh.

15. Tumoret e fshikëzës

Edhe pse më të rralla, tumoret e fshikëzës mund të japin:

●          urinim të shpeshtë;

●          urgjencë;

●          djegie;

●          gjak pa dhimbje në urinë.

Prania e gjakut në urinë, veçanërisht tek duhanpirësit ose personat mbi 50 vjeç, kërkon vlerësim të menjëhershëm nga mjeku.

Faktorët që rrisin rrezikun

Rreziku për të zhvilluar urinim të shpeshtë dhe urgjent rritet në prani të:

●          moshës së avancuar;

●          shtatzënive të shumta;

●          lindjeve vaginale;

●          menopauzës;

●          obezitetit;

●          diabetit;

●          kapsllëkut kronik;

●          prolapsit të organeve pelvike;

●          konsumit të tepërt të kafeinës;

●          pirjes së duhanit;

●          infeksioneve urinare të përsëritura;

●          sëmundjeve neurologjike.

Kur duhet të kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore?

Mos e neglizhoni urinimin e shpeshtë nëse shoqërohet me:

●          temperaturë të lartë ose të dridhura;

●          gjak në urinë;

●          dhimbje të forta në shpinë ose anash;

●          pamundësi për të urinuar;

●          rrjedhje të vazhdueshme të urinës;

●          humbje peshe të pashpjeguar;

●          simptoma që zgjasin më shumë se disa ditë ose përkeqësohen.

Këto shenja mund të tregojnë një gjendje që kërkon diagnostikim dhe trajtim të menjëhershëm.

Diagnostikimi, trajtimi dhe menaxhimi i urinimit të shpeshtë dhe urgjent

Në dy pjesët e para u shpjeguan funksionimi normal i sistemit urinar dhe shkaqet kryesore të urinimit të shpeshtë dhe urgjent. Në këtë pjesë do të trajtohet mënyra se si vendoset diagnoza, cilat janë ekzaminimet më të rëndësishme dhe opsionet moderne të trajtimit.

Pse është i rëndësishëm diagnostikimi?

Shumë pacientë mendojnë se urinimi i shpeshtë është një pasojë normale e moshës ose e konsumit të ujit. Në të vërtetë, kjo simptomë mund të jetë shenja e parë e një infeksioni urinar, diabeti, prolapsi të organeve pelvike, fshikëzës hiperaktive apo, më rrallë, e një tumori.

Diagnoza e hershme mundëson:

●          identifikimin e shkakut real;

●          fillimin e trajtimit të duhur;

●          parandalimin e komplikacioneve;

●          përmirësimin e cilësisë së jetës.

Anamneza – hapi i parë i diagnostikimit

Historia mjekësore është baza e vlerësimit.

Mjeku do të pyesë për:

●          kur kanë filluar simptomat;

●          sa herë urinoni gjatë ditës dhe natës;

●          nëse urinimi është me sasi të vogël apo të madhe;

●          nëse ka urgjencë urinare;

●          nëse ndodh rrjedhje e pavullnetshme e urinës;

●          djegie ose dhimbje gjatë urinimit;

●          gjak në urinë;

●          infeksione urinare të mëparshme;

●          sëmundje si diabeti ose patologjitë neurologjike;

●          shtatzëni ose lindje të mëparshme;

●          përdorimin e medikamenteve (veçanërisht diuretikëve);

●          sasinë e lëngjeve dhe konsumimin e kafeinës apo alkoolit.

Një anamnezë e detajuar orienton drejt diagnozës së saktë.

Ditari i urinimit (Bladder Diary)

Një nga mjetet më të dobishme është ditari i urinimit, që pacienti plotëson për 3–7 ditë.

Ai përfshin:

●          orën e çdo urinimi;

●          sasinë e urinës;

●          sasinë e lëngjeve të konsumuara;

●          episodet e urgjencës;

●          episodet e inkontinencës;

●          urinimet gjatë natës.

Ky informacion ndihmon në dallimin mes fshikëzës hiperaktive, poliurisë dhe çrregullimeve të tjera.

Ekzaminimi fizik

Ekzaminimi fizik ndryshon sipas gjinisë dhe simptomave.

Tek gratë

●          ekzaminim gjinekologjik;

●          vlerësimi i prolapsit të organeve pelvike;

●          kontrolli për atrofi vaginale pas menopauzës;

●          vlerësimi i forcës së muskujve të dyshemesë pelvike.

Tek meshkujt

●          ekzaminimi i prostatës (me palpim rektal kur është i nevojshëm);

●          vlerësimi i zmadhimit të prostatës;

●          kontrolli për bllokim të rrugëve urinare.

Analizat laboratorike

Analiza e urinës

Është analiza e parë që rekomandohet.

Mund të tregojë:

●          leukocite (infeksion);

●          nitrite (baktere);

●          eritrocite (gjak);

●          proteina;

●          glukozë;

●          kristale.

Urinokultura

Nëse dyshohet infeksion urinar, urinokultura identifikon bakterin përgjegjës dhe antibiotikun më efektiv.

Analizat e gjakut

Në varësi të rastit mund të kërkohen:

●          hemograma;

●          glukoza në gjak;

●          HbA1c;

●          kreatinina;

●          urea;

●          elektrolitet;

●          PSA tek meshkujt kur dyshohet patologji e prostatës.

Ekografia

Ekografia është një metodë jo invazive dhe shumë e vlefshme.

Mund të vlerësojë:

●          veshkat;

●          ureterët;

●          fshikëzën;

●          gurët urinarë;

●          tumoret;

●          trashësinë e murit të fshikëzës;

●          sasinë e urinës reziduale pas urinimit.

Prania e urinës reziduale sugjeron se fshikëza nuk zbrazet plotësisht.

Matja e urinës reziduale

Pas urinimit, me ekografi matet sasia e urinës që mbetet në fshikëz.

Normalisht është shumë e vogël.

Vlera të larta mund të tregojnë:

●          prolaps të fshikëzës;

●          zmadhim të prostatës;

●          dëmtime neurologjike;

●          dobësim të muskulit të fshikëzës.

Studimet urodinamike

Kur simptomat vazhdojnë ose diagnoza mbetet e paqartë, kryhen studime urodinamike.

Këto matin:

●          presionin në fshikëz;

●          kapacitetin e saj;

●          kontraksionet e pavullnetshme;

●          rrjedhën e urinës;

●          funksionin e sfinkterit.

Ky ekzaminim është veçanërisht i rëndësishëm para ndërhyrjeve kirurgjikale ose në rastet e inkontinencës komplekse.

Cistoskopia

Cistoskopia lejon vëzhgimin e drejtpërdrejtë të fshikëzës me një kamerë të hollë.

Indikohet kur ka:

●          gjak në urinë;

●          infeksione të përsëritura;

●          dyshim për tumor;

●          gurë në fshikëz;

●          simptoma që nuk shpjegohen me ekzaminime të tjera.

Trajtimi

Trajtimi varet nga shkaku i simptomave dhe mund të jetë konservativ, medikamentoz ose kirurgjikal.

Ndryshimet në stilin e jetesës

Këto janë hapi i parë për shumicën e pacientëve.

Rekomandohet:

●          kufizimi i kafeinës;

●          shmangia e alkoolit;

●          reduktimi i pijeve të gazuara;

●          konsumimi i lëngjeve në mënyrë të balancuar;

●          shmangia e konsumit të tepërt të lëngjeve në mbrëmje;

●          humbja e peshës në rast obeziteti;

●          trajtimi i kapsllëkut kronik;

●          ndërprerja e duhanit.

Shpesh këto masa përmirësojnë ndjeshëm simptomat.

Trajnimi i fshikëzës

Qëllimi është të rritet gradualisht koha ndërmjet urinimeve.

Pacienti mëson:

●          të shtyjë urinimin për disa minuta;

●          të përdorë teknika relaksimi;

●          të ndjekë një program të rregullt urinimi.

Ky trajtim është shumë efektiv tek pacientët me fshikëz hiperaktive.

Ushtrimet Kegel

Forcimi i muskujve të dyshemesë pelvike ndihmon në:

●          përmirësimin e kontrollit të urinimit;

●          uljen e urgjencës;

●          reduktimin e inkontinencës;

●          mbështetjen e organeve pelvike.

Rezultatet zakonisht shfaqen pas disa javësh ushtrimesh të rregullta.

Fizioterapia e dyshemesë pelvike

Një fizioterapist i specializuar mund të përdorë:

●          biofeedback;

●          stimulim elektrik; HIFU, Radiofrekuence

●          ushtrime të personalizuara.

Kjo metodë rekomandohet veçanërisht për gratë pas lindjes ose pas menopauzës.

Trajtimi medikamentoz

Në varësi të diagnozës mund të përdoren:

Për infeksionet urinare

●          antibiotikë sipas urinokulturës;

●          hidratim i mirë;

●          kontroll pas trajtimit në rastet e përsëritura.

Për fshikëzën hiperaktive

Mjeku mund të përshkruajë barna që relaksojnë muskulin e fshikëzës dhe zvogëlojnë kontraksionet e pavullnetshme.

Këto ndihmojnë në:

●          uljen e urgjencës;

●          reduktimin e urinimeve;

●          përmirësimin e cilësisë së jetës.

Tek gratë pas menopauzës

Në raste të përzgjedhura mund të rekomandohet estrogjeni vaginal lokal, i cili përmirëson shëndetin e uretrës dhe vaginës.

Trajtimet minimalisht invazive

Kur simptomat vazhdojnë pavarësisht trajtimit konservativ dhe medikamentoz, mund të përdoren:

●          injeksionet me toksinë botulinike (Botox) në muskulin e fshikëzës;

●          neuromodulimi sakral;

●          stimulimi i nervit tibial posterior.

Këto metoda përdoren kryesisht tek pacientët me fshikëz hiperaktive rezistente ndaj trajtimit.

Trajtimi kirurgjikal

Kirurgjia nuk është zgjedhja e parë, por mund të jetë e nevojshme në raste të caktuara.

Indikacionet përfshijnë:

●          prolaps të avancuar të organeve pelvike;

●          zmadhim të rëndë të prostatës;

●          gurë të mëdhenj në fshikëz;

●          tumore të traktit urinar;

●          pengesa anatomike që nuk zgjidhen me trajtim konservativ.

Si monitorohet trajtimi?

Pas fillimit të trajtimit, pacienti duhet të rivlerësohet periodikisht.

Kontrolli përfshin:

●          vlerësimin e simptomave;

●          ditarin e urinimit;

●          analizat e urinës sipas nevojës;

●          ekografi kontrolli në raste të zgjedhura;

●          përshtatjen e trajtimit nëse simptomat vazhdojnë.

●          Prognoza

●          Në shumicën e rasteve, urinimi i shpeshtë dhe urgjenca urinare mund të kontrollohen me sukses kur identifikohet dhe trajtohet shkaku. Kombinimi i ndryshimeve në stilin e jetesës, rehabilitimit të dyshemesë pelvike dhe trajtimit të personalizuar mund të përmirësojë ndjeshëm simptomat dhe cilësinë e jetës.

Komplikacionet nëse urinimi i shpeshtë dhe urgjent nuk trajtohen

Edhe pse shumë persona mësohen të jetojnë me këto simptoma, neglizhimi i tyre mund të çojë në pasoja të rëndësishme shëndetësore dhe sociale. Në varësi të shkakut, komplikacionet mund të jenë të lehta ose serioze.

1. Infeksione urinare të përsëritura

Nëse fshikëza nuk zbrazet plotësisht (si në prolapsin e fshikëzës ose zmadhimin e prostatës), urina e mbetur krijon një mjedis të favorshëm për shumimin e baktereve. Kjo rrit rrezikun për:

●          cistit të përsëritur;

●          pielonefrit (infeksion i veshkave);

●          nevojë për trajtime të shpeshta me antibiotikë.

2. Përkeqësimi i inkontinencës urinare

Urgjenca urinare e patrajtuar mund të evoluojë në inkontinencë urgjente, ku pacienti humbet urinën përpara se të arrijë në tualet.

Kjo ndikon ndjeshëm në:

●          vetëbesim;

●          aktivitetet sociale;

●          jetën profesionale;

●          marrëdhëniet intime.

3. Dëmtimi i funksionit të fshikëzës

Kontraksionet e vazhdueshme të pavullnetshme ose mbushja e tepërt kronike mund të ndryshojnë funksionin normal të fshikëzës, duke ulur kapacitetin dhe aftësinë e saj për t’u zbrazur në mënyrë efikase.

4. Dëmtimi i veshkave

Në raste të rralla, kur ekziston bllokim i rëndësishëm i rrugëve urinare (p.sh. prostatë shumë e zmadhuar ose prolaps i avancuar), presioni mund të transmetohet deri në veshka dhe të dëmtojë funksionin e tyre.

5. Çrregullimet e gjumit

Nokturia (urinimi i shpeshtë gjatë natës) ndërpret gjumin disa herë gjatë natës.

Pasojat përfshijnë:

●          lodhje kronike;

●          përgjumje gjatë ditës;

●          ulje të përqendrimit;

●          rritje të rrezikut për rrëzime, sidomos tek të moshuarit.

6. Ndikimi psikologjik

Shumë pacientë përjetojnë:

●          ankth;

●          stres;

●          izolim social;

●          depresion;

●          ulje të cilësisë së jetës.

Frika për të mos gjetur një tualet shpesh i bën të shmangin udhëtimet ose aktivitetet jashtë shtëpisë.

Si mund të parandalohet?

Jo çdo rast mund të parandalohet, por disa masa ndihmojnë në uljen e rrezikut.

Rekomandohet:

●          konsumimi i mjaftueshëm i ujit (pa e tepruar);

●          shmangia e mbajtjes së urinës për kohë të gjatë;

●          kufizimi i kafeinës dhe alkoolit;

●          mbajtja e një peshe trupore normale;

●          trajtimi i kapsllëkut kronik;

●          ushtrimet e dyshemesë pelvike (Kegel);

●          kontrolli i mirë i diabetit;

●          trajtimi në kohë i infeksioneve urinare;

●          ndalimi i duhanit;

●          kontrolle periodike tek mjeku nëse simptomat përsëriten.

Këshilla nga KLINIKA TRADITA Klinike Gjinekollogjike

Në Klinika Tradita, çdo pacient me urinim të shpeshtë ose urgjent vlerësohet në mënyrë individuale, pasi këto simptoma mund të kenë shkaqe të ndryshme.

Rekomandojmë:

●          mos e konsideroni urinimin e shpeshtë si pjesë normale të plakjes;

●          kërkoni vlerësim mjekësor nëse simptomat zgjasin më shumë se disa ditë;

●          mos përdorni antibiotikë pa këshillën e mjekut;

●          mbani një ditar të urinimit përpara vizitës, duke shënuar shpeshtësinë, sasinë e urinës dhe episodet e urgjencës;

●          ndiqni trajtimin e përshkruar deri në fund, edhe nëse simptomat përmirësohen;

●          nëse jeni grua pas menopauzës ose keni lindur disa herë, mos neglizhoni kontrollin gjinekologjik për të përjashtuar prolapsin e organeve pelvike.

Një diagnozë e hershme dhe një trajtim i personalizuar mund të përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetës dhe të parandalojnë komplikacionet.

Mitet dhe faktet

Miti     Fakti

Urinimi i shpeshtë është normal me moshën.           Jo gjithmonë. Shpesh është shenjë e një problemi të trajtueshëm.

Nëse urinoj shpesh, duhet të ndaloj pirjen e ujit.      Kufizimi i tepërt i ujit mund të përkeqësojë problemin dhe të rrisë rrezikun për infeksione.

Antibiotikët zgjidhin çdo problem urinar.      Vetëm infeksionet bakteriale trajtohen me antibiotikë.

Vetëm gratë vuajnë nga urgjenca urinare.     Edhe meshkujt preken, veçanërisht pas moshës 50 vjeç.

Nëse analizat e urinës janë normale, problemi është psikologjik.     Jo. Fshikëza hiperaktive dhe çrregullime të tjera funksionale mund të jenë të pranishme edhe me analiza normale.

Përmbledhje

Urinimi i shpeshtë dhe urgjenca urinare janë simptoma të zakonshme që nuk duhen neglizhuar. Shkaqet variojnë nga infeksionet urinare dhe fshikëza hiperaktive deri te prolapsi i organeve pelvike, diabeti, patologjitë neurologjike apo zmadhimi i prostatës.

Një vlerësim i kujdesshëm me anamnezë, ekzaminim fizik dhe analiza të përshtatshme lejon vendosjen e diagnozës dhe zgjedhjen e trajtimit më efektiv. Në shumicën e rasteve, kombinimi i ndryshimeve në stilin e jetesës, rehabilitimit të dyshemesë pelvike dhe trajtimit të personalizuar përmirëson ndjeshëm simptomat dhe cilësinë e jetës.

FAQ – Pyetjet më të shpeshta

1. Sa herë në ditë është normale të urinoj?

Zakonisht 4–8 herë gjatë ditës dhe deri në një herë gjatë natës, por kjo varet nga sasia e lëngjeve të konsumuara.

2. A është normale të zgjohem disa herë natën për të urinuar?

Jo. Zgjimi i shpeshtë gjatë natës (nokturia) mund të jetë shenjë e një problemi që kërkon vlerësim.

3. A mund të shkaktojë stresi urinim të shpeshtë?

Po. Ankthi dhe stresi mund të rrisin ndjeshmërinë e fshikëzës dhe të përkeqësojnë simptomat.

4. Kur duhet të shqetësohem?

Kur simptomat zgjasin, shoqërohen me dhimbje, temperaturë, gjak në urinë ose rrjedhje të pavullnetshme.

5. A duhet të bëj analizë urine?

Po. Analiza e urinës është një nga ekzaminimet e para që ndihmon në diagnostikim.

6. A mund të trajtohet fshikëza hiperaktive?

Po. Me ndryshime në stilin e jetesës, ushtrime të dyshemesë pelvike, medikamente dhe, në raste të veçanta, trajtime minimalisht invazive.

7. A e përkeqëson kafeja problemin?

Po. Kafeina mund të irritojë fshikëzën dhe të shtojë urgjencën urinare.

8. A ndikon menopauza?

Po. Ulja e estrogjenit pas menopauzës mund të favorizojë shfaqjen e simptomave urinare.

9. A mund të shkaktojë prolapsi urinim të shpeshtë?

Po. Prolapsi i organeve pelvike mund të pengojë zbrazjen e plotë të fshikëzës dhe të rrisë nevojën për urinim.

10. A duhet të kufizoj ujin?

Jo. Hidratimi duhet të jetë i balancuar. Kufizimi i tepërt i ujit nuk rekomandohet, përveç rasteve kur këshillohet nga mjeku.

11. A është urinimi i shpeshtë gjithmonë shenjë infeksioni?

Jo. Mund të lidhet edhe me diabetin, fshikëzën hiperaktive, prolapsin, medikamentet ose sëmundje neurologjike.

12. Kur nevojitet kirurgjia?

Vetëm në raste të përzgjedhura, si prolapsi i avancuar, gurët ose tumoret.

Literatura

1.         European Association of Urology (EAU). Guidelines on Non-Neurogenic Female Lower Urinary Tract Symptoms. Versioni më i fundit.

2.         American Urological Association (AUA). Diagnosis and Treatment of Overactive Bladder (Non-Neurogenic) in Adults.

3.         International Continence Society (ICS). Terminology for Adult Lower Urinary Tract and Pelvic Floor Dysfunction.

4.         National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Urinary Incontinence and Pelvic Organ Prolapse in Women (NG123).

5.         Wein AJ, Kavoussi LR, Partin AW, Peters CA. Campbell-Walsh-Wein Urology. 12th Edition. Elsevier.

6.         Abrams P, Cardozo L, Wagg A, Wein A. Incontinence. 6th International Consultation on Incontinence.

7.         Mayo Clinic. Overactive Bladder: Symptoms and Causes.

8.         Merck Manual Professional Edition. Urinary Frequency and Urgency.

9.         European Association of Urology. Guidelines on Urological Infections.

10.       American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin on Urinary Incontinence in Women.

Merrni informacion profesional tek ACOG