Diagnostikimi inkontinences urinare – si relaizohet

Hyrje

Diagnostikimi inkontinences urinare – Inkontinenca urinare është një problem shëndetësor që prek miliona njerëz në mbarë botën dhe karakterizohet nga humbja e pavullnetshme e urinës. Edhe pse nuk është një sëmundje që rrezikon drejtpërdrejt jetën, ajo mund të ndikojë ndjeshëm në mirëqenien fizike, emocionale dhe sociale të pacientit. Shumë persona shmangin aktivitetet e përditshme, udhëtimet, sportin apo edhe marrëdhëniet shoqërore për shkak të frikës se mund të kenë rrjedhje të urinës.

Gratë preken më shpesh se meshkujt për shkak të shtatzënive, lindjeve vaginale, menopauzës dhe ndryshimeve anatomike të legenit. Megjithatë, inkontinenca urinare mund të shfaqet në çdo moshë dhe tek të dy gjinitë.

Diagnostikimi inkontinences urinare – Një nga gabimet më të zakonshme është mendimi se rrjedhja e urinës është “normale” me kalimin e moshës. Në fakt, shumica e rasteve mund të diagnostikohen dhe trajtohen me sukses. Hapi i parë është vendosja e një diagnoze të saktë, sepse trajtimi ndryshon sipas llojit dhe shkakut të inkontinencës.

Qëllimi i artikullit

Ky artikull synon të shpjegojë:

●          çfarë është inkontinenca urinare;

●          pse është i rëndësishëm diagnostikimi i hershëm;

●          cilat janë ekzaminimet që përdoren për të vendosur diagnozën;

●          si dallohen llojet e ndryshme të inkontinencës;

●          si ndikojnë rezultatet e ekzaminimeve në zgjedhjen e trajtimit.

Çfarë është inkontinenca urinare?

Sipas International Continence Society (ICS), inkontinenca urinare përkufizohet si çdo humbje e pavullnetshme e urinës.

Nuk bëhet fjalë vetëm për rrjedhje të mëdha. Edhe humbja e disa pikave gjatë kollës, teshtimës ose aktivitetit fizik konsiderohet inkontinencë.

Llojet kryesore të inkontinencës urinare

Diagnostikimi inkontinences urinare

1. Inkontinenca e stresit

Ndodh kur rritet presioni brenda barkut.

Situatat tipike janë:

●          kolla;

●          teshtima;

●          të qeshurit;

●          ngritja e peshave;

●          vrapimi;

●          kërcimi.

Në këtë rast, pacienti zakonisht nuk ndien urgjencë përpara rrjedhjes së urinës.

2. Inkontinenca urgjente

Karakterizohet nga:

●          nevojë e papritur për urinim;

●          pamundësi për ta shtyrë urinimin;

●          rrjedhje urine para mbërritjes në tualet.

Shpesh lidhet me fshikëzën hiperaktive.

3. Inkontinenca mikse

Është kombinimi i:

●          inkontinencës së stresit;

●          inkontinencës urgjente.

Ky është një nga format më të zakonshme tek gratë pas menopauzës.

4. Inkontinenca nga tejmbushja

Ndodh kur fshikëza nuk zbrazet plotësisht.

Pacienti ka:

●          rrjedhje të vazhdueshme;

●          urinim me pika;

●          ndjesi të zbrazjes jo të plotë.

Shkaqet më të shpeshta janë:

●          zmadhimi i prostatës;

●          dëmtimet neurologjike;

●          bllokimet urinare.

5. Inkontinenca funksionale

Në këtë rast, sistemi urinar mund të funksionojë normalisht, por pacienti nuk arrin të shkojë në kohë në tualet për shkak të:

●          problemeve neurologjike;

●          artritit;

●          kufizimeve në lëvizje;

●          çrregullimeve njohëse.

Pse është kaq i rëndësishëm diagnostikimi?

Shumë sëmundje japin simptoma të ngjashme.

Për shembull:

●          infeksioni urinar;

●          prolapsi i fshikëzës;

●          diabeti;

●          gurët urinarë;

●          tumoret e fshikëzës;

●          sëmundjet neurologjike.

Nëse nuk identifikohet shkaku i vërtetë, trajtimi mund të mos japë rezultat ose të përkeqësojë gjendjen.

Diagnostikimi i hershëm mundëson:

●          trajtim më efektiv;

●          shmangien e komplikacioneve;

●          uljen e kostove të trajtimit;

●          përmirësimin e cilësisë së jetës.

Kur duhet të drejtoheni te mjeku?

Diagnostikimi inkontinences urinare

Rekomandohet konsultë nëse:

●          rrjedhja e urinës përsëritet;

●          përdorni peceta absorbente çdo ditë;

●          zgjoheni disa herë natën për të urinuar;

●          keni urgjencë të fortë urinare;

●          ndieni se fshikëza nuk zbrazet plotësisht;

●          keni gjak në urinë;

●          keni infeksione urinare të përsëritura;

●          simptomat kufizojnë aktivitetet e përditshme.

Hapi i parë – Historia mjekësore (Anamneza)

Anamneza është një nga pjesët më të rëndësishme të diagnostikimit. Në shumë raste, vetëm nga historia klinike mjeku mund të orientohet drejt llojit të inkontinencës.

Çfarë pyet mjeku?

Kur kanë filluar simptomat?

●          papritur;

●          gradualisht;

●          pas një lindjeje;

●          pas menopauzës;

●          pas një operacioni.

Kur ndodh rrjedhja?

Ajo ndodh:

●          gjatë kollës?

●          gjatë teshtimës?

●          kur ngriheni?

●          gjatë ecjes?

●          gjatë aktivitetit fizik?

●          gjatë urgjencës për urinim?

Kjo pyetje ndihmon shumë në dallimin mes inkontinencës së stresit dhe asaj urgjente.

Sa shpesh urinoni?

Pacienti pyetet:

●          sa herë urinon gjatë ditës;

●          sa herë gjatë natës;

●          sa zgjat urgjenca;

●          sa e madhe është sasia e urinës.

Sa e rëndë është rrjedhja?

Mjeku vlerëson:

●          disa pika;

●          rrjedhje të moderuar;

●          zbrazje pothuajse të plotë të fshikëzës.

Sa peceta përdorni?

Ky informacion ndihmon në vlerësimin e ashpërsisë.

Shembull:

●          1 pecetë/ditë;

●          3–4 peceta;

●          5 peceta.

A shoqërohet me simptoma të tjera?

Pyeten simptomat si:

●          djegie gjatë urinimit;

●          gjak në urinë;

●          temperaturë;

●          dhimbje mesi;

●          kapsllëk;

●          prolaps vaginal.

Historia obstetrikale dhe gjinekologjike

Tek gratë merren informacione për:

●          numrin e shtatzënive;

●          lindjet vaginale;

●          lindjet me peshë të madhe fetale;

●          përdorimin e pincës ose vakumit;

●          menopauzën;

●          operacionet gjinekologjike;

●          histerektominë.

Historia neurologjike

Mjeku pyet për:

●          goditje në tru;

●          Parkinson;

●          sklerozë multiple;

●          dëmtime të palcës kurrizore;

●          neuropati diabetike.

Medikamentet

Disa barna mund të ndikojnë në urinim.

Veçanërisht:

●          diuretikët;

●          sedativët;

●          alfa-bllokuesit;

●          barna për tensionin.

Ditari i urinimit (Bladder Diary)

Një nga mjetet më të vlefshme diagnostike është ditari i urinimit.

Pacienti e plotëson zakonisht për 3–7 ditë.

Regjistrohen:

●          ora e urinimit;

●          sasia e urinës;

●          lëngjet e konsumuara;

●          episodet e urgjencës;

●          episodet e rrjedhjes;

●          përdorimi i pecetave absorbente;

●          aktiviteti që po kryhej kur ndodhi rrjedhja.

Ky ditar ndihmon mjekun të kuptojë modelin e simptomave dhe të përcaktojë strategjinë e diagnostikimit.

Pyetësorët e standardizuar

Përveç anamnezës, përdoren edhe pyetësorë të validuar ndërkombëtarisht që ndihmojnë në matjen e ndikimit të inkontinencës në jetën e pacientit.

Më të përdorurit janë:

●          ICIQ-UI Short Form (International Consultation on Incontinence Questionnaire);

●          UDI-6 (Urogenital Distress Inventory);

●          IIQ-7 (Incontinence Impact Questionnaire);

●          OAB-q (Overactive Bladder Questionnaire).

Këta pyetësorë ndihmojnë në:

●          përcaktimin e ashpërsisë së simptomave;

●          monitorimin e përmirësimit pas trajtimit;

●          krahasimin e rezultateve gjatë ndjekjes së pacientit.

Ekzaminimi fizik dhe testet diagnostike

Pas marrjes së historisë mjekësore dhe plotësimit të ditarit të urinimit, hapi tjetër është ekzaminimi fizik dhe kryerja e testeve diagnostike. Këto ndihmojnë mjekun të përcaktojë llojin e inkontinencës urinare, shkakun e saj dhe trajtimin më të përshtatshëm.

Ekzaminimi fizik

Ekzaminimi fizik është një pjesë thelbësore e diagnostikimit dhe ndryshon sipas gjinisë, moshës dhe simptomave të pacientit.

Qëllimi i tij është të identifikojë ndryshime anatomike, neurologjike ose funksionale që mund të jenë përgjegjëse për rrjedhjen e urinës.

Ekzaminimi tek gratë

Tek gratë, ekzaminimi gjinekologjik është një nga hapat më të rëndësishëm.

Mjeku vlerëson:

●          pozicionin e uretrës;

●          gjendjen e vaginës;

●          forcën e muskujve të dyshemesë pelvike;

●          praninë e prolapsit të organeve pelvike;

●          atrofinë vaginale pas menopauzës;

●          praninë e rrjedhjes së urinës gjatë kollës.

Nëse konstatohet cistocelë (prolaps i fshikëzës), kjo mund të shpjegojë ndjesinë e zbrazjes jo të plotë dhe inkontinencën.

Ekzaminimi tek meshkujt

Tek meshkujt vlerësohen:

●          prostata;

●          uretra;

●          organet gjenitale të jashtme;

●          shenjat e bllokimit urinar.

Nëse dyshohet zmadhim i prostatës, mund të kryhet ekzaminimi rektal digjital për të vlerësuar madhësinë dhe konsistencën e saj.

Vlerësimi neurologjik

Kontrolli i urinimit varet nga funksionimi normal i sistemit nervor.

Prandaj mjeku mund të vlerësojë:

●          refleksin anal;

●          ndjeshmërinë në zonën perineale;

●          forcën e muskujve të gjymtyrëve të poshtme;

●          koordinimin dhe ecjen.

Ky vlerësim është veçanërisht i rëndësishëm tek pacientët me:

●          diabet;

●          sklerozë multiple;

●          sëmundjen e Parkinsonit;

●          goditje në tru;

●          dëmtime të palcës kurrizore.

Vlerësimi i muskujve të dyshemesë pelvike

Mjeku kontrollon:

●          forcën e kontraktimit;

●          kohëzgjatjen e kontraktimit;

●          koordinimin e muskujve;

●          aftësinë për relaksim.

Dobësimi i këtyre muskujve është një nga shkaqet më të zakonshme të inkontinencës së stresit.

Testi i kollës (Cough Stress Test)

Ky është një test i thjeshtë, i shpejtë dhe shumë informativ.

Si kryhet?

Pacienti:

●          ka fshikëzën pjesërisht të mbushur;

●          qëndron në këmbë ose shtrirë;

●          kollitet disa herë me forcë.

Nëse gjatë kollës rrjedh urinë, testi konsiderohet pozitiv dhe sugjeron inkontinencë urinare të stresit.

Ky test ka ndjeshmëri dhe specifikë të lartë kur kombinohet me anamnezën dhe ekzaminimin fizik.

Pad Test (Testi me pecetë absorbente)

Pad Test përdoret për të matur objektivisht sasinë e urinës që humbet pacienti.

Procedura

1.         Pesha fillestare e pecetës absorbente regjistrohet.

2.         Pacienti konsumon një sasi të caktuar lëngjesh.

3.         Kryen aktivitete si:

o          ecje;

o          kollitje;

o          ngjitje shkallësh;

o          ngritje objektesh.

4.         Pas përfundimit të testit, peceta peshohet përsëri.

Rritja e peshës tregon sasinë e urinës së humbur.

Ky test është shumë i dobishëm për:

●          vlerësimin e ashpërsisë së inkontinencës;

●          monitorimin e efektit të trajtimit.

Analiza e urinës

Analiza e urinës është ekzaminimi bazë që duhet të kryhet pothuajse tek çdo pacient me simptoma urinare.

Ajo mund të zbulojë:

●          leukocite (infeksion);

●          nitrite (prani bakteresh);

●          eritrocite (gjak në urinë);

●          proteina;

●          glukozë;

●          kristale.

Nëse analiza sugjeron infeksion, hapi tjetër është urinokultura.

Urinokultura

Urinokultura identifikon bakterin përgjegjës dhe përcakton ndjeshmërinë ndaj antibiotikëve (antibiograma).

Rekomandohet në rastet e:

●          infeksioneve urinare të përsëritura;

●          simptomave të rënda;

●          shtatzënisë;

●          trajtimit të pasuksesshëm me antibiotikë.

Analizat e gjakut

Në varësi të situatës klinike, mjeku mund të kërkojë:

●          hemogramë;

●          glukozë në gjak;

●          HbA1c (për diabetin);

●          kreatininë dhe ure;

●          elektrolite;

●          PSA tek meshkujt kur dyshohet patologji e prostatës.

Këto analiza ndihmojnë në identifikimin e sëmundjeve që mund të ndikojnë në funksionin urinar.

Ekografia e traktit urinar

Ekografia është një metodë jo invazive, pa rrezatim dhe me vlerë të madhe diagnostike.

Ajo lejon vlerësimin e:

●          veshkave;

●          ureterëve;

●          fshikëzës urinare;

●          prostatës (tek meshkujt);

●          organeve pelvike (tek gratë).

Ekografia mund të zbulojë:

●          gurë urinarë;

●          tumore;

●          trashje të murit të fshikëzës;

●          mbetje të urinës pas urinimit;

●          prolaps të organeve pelvike.

Matja e urinës reziduale (Post-Void Residual – PVR)

Pas urinimit, me ekografi matet sasia e urinës që mbetet në fshikëz.

Në kushte normale, kjo sasi është shumë e vogël.

Vlera të larta mund të tregojnë:

●          zmadhim të prostatës;

●          prolaps të fshikëzës;

●          dobësim të muskulit të fshikëzës;

●          dëmtime neurologjike.

Ky ekzaminim ndihmon në dallimin midis inkontinencës së tejmbushjes dhe llojeve të tjera të inkontinencës.

Uroflowmetria

Ky test mat:

●          shpejtësinë e rrjedhës së urinës;

●          kohëzgjatjen e urinimit;

●          vëllimin e urinës së eliminuar.

Pacienti urinon në një pajisje të posaçme që regjistron automatikisht këto parametra.

Rezultatet ndihmojnë në identifikimin e pengesave të rrugëve urinare ose dobësimit të muskulit të fshikëzës.

Tabela 1. Ekzaminimet kryesore dhe qëllimi i tyre

Ekzaminimi     Çfarë vlerëson?

Anamneza      Llojin e simptomave dhe faktorët e rrezikut

Ekzaminimi fizik          Prolapsin, atrofinë, forcën muskulore

Testi i kollës     Inkontinencën e stresit

Pad Test          Sasinë e urinës së humbur

Analiza e urinës          Infeksion, gjak, glukozë

Urinokultura   Identifikimin e bakterit dhe antibiotikut të përshtatshëm

Analizat e gjakut         Diabetin dhe funksionin e veshkave

Ekografia         Gurë, tumore, prolaps, urinë reziduale

Matja e urinës reziduale        Zbrazjen e fshikëzës

Uroflowmetria Rrjedhën dhe shpejtësinë e urinimit

Kur nevojiten ekzaminime të avancuara?

Jo çdo pacient ka nevojë për studime urodinamike ose cistoskopi.

Ato rekomandohen kur:

●          simptomat janë komplekse ose të kombinuara;

●          trajtimi konservativ nuk ka dhënë rezultat;

●          planifikohet ndërhyrje kirurgjikale për inkontinencën;

●          ka inkontinencë pas një operacioni të mëparshëm;

●          dyshohet një çrregullim neurologjik;

●          ka urinë reziduale të lartë;

●          ekziston gjak në urinë pa shkak të qartë;

●          simptomat nuk përputhen me ekzaminimin fizik.

Çfarë janë studimet urodinamike?

Studimet urodinamike janë një grup ekzaminimesh që matin mënyrën se si:

●          mbushet fshikëza urinare;

●          ruan urinën;

●          zbrazet gjatë urinimit;

●          funksionon uretra dhe sfinkteri urinar.

Këto teste konsiderohen standardi i artë në vlerësimin e shumë rasteve komplekse të inkontinencës.

Përgatitja për studimin urodinamik

Para ekzaminimit, pacientit zakonisht i kërkohet:

●          të mos ketë infeksion urinar aktiv;

●          të sjellë analizën e urinës ose urinokulturën, nëse kërkohet;

●          të vijë me fshikëz pjesërisht të mbushur;

●          të informojë mjekun për medikamentet që përdor.

Ekzaminimi zakonisht zgjat 30–60 minuta dhe nuk kërkon shtrim në spital.

Uroflowmetria

Ky është testi i parë i studimit urodinamik.

Pacienti urinon në një pajisje të posaçme që regjistron automatikisht:

●          shpejtësinë e rrjedhës së urinës;

●          sasinë e urinës;

●          kohëzgjatjen e urinimit;

●          modelin e rrjedhës urinare.

Çfarë tregon?

Një rrjedhë e ulët mund të sugjerojë:

●          zmadhim të prostatës;

●          ngushtim të uretrës;

●          dobësim të muskulit të fshikëzës.

Cistometria

Cistometria vlerëson mënyrën se si fshikëza mbushet dhe reagon ndaj mbushjes.

Një kateter i hollë vendoset në fshikëz dhe ajo mbushet gradualisht me solucion steril.

Gjatë ekzaminimit regjistrohen:

●          ndjesia e parë për urinim;

●          dëshira normale për urinim;

●          urgjenca urinare;

●          kapaciteti maksimal i fshikëzës;

●          presioni brenda fshikëzës.

Çfarë mund të zbulojë?

●          kontraksione të pavullnetshme të detrusorit (fshikëz hiperaktive);

●          kapacitet të ulur të fshikëzës;

●          përputhshmëri të ulët të murit të fshikëzës.

Studimi presion–rrjedhë (Pressure–Flow Study)

Ky test kryhet gjatë urinimit.

Ai mat njëkohësisht:

●          presionin e krijuar nga muskuli i fshikëzës;

●          shpejtësinë e rrjedhës së urinës.

Ndihmon për të dalluar nëse problemi lidhet me:

●          një pengesë në daljen e urinës;

●          dobësinë e muskulit të fshikëzës.

Elektromiografia (EMG)

Në disa raste, gjatë studimit urodinamik kryhet edhe elektromiografia.

Kjo mat aktivitetin elektrik të muskujve të dyshemesë pelvike dhe të sfinkterit urinar.

Është veçanërisht e dobishme tek pacientët me:

●          dëmtime neurologjike;

●          moskoordinim të muskujve gjatë urinimit;

●          inkontinencë komplekse.

Cistoskopia

Cistoskopia është një ekzaminim endoskopik që lejon mjekun të shohë drejtpërdrejt brendësinë e uretrës dhe fshikëzës.

Përdoret një tub i hollë me kamerë (cistoskop), i cili futet përmes uretrës.

Kur rekomandohet?

●          gjak në urinë;

●          infeksione urinare të përsëritura;

●          dyshim për tumor;

●          gurë në fshikëz;

●          simptoma që nuk shpjegohen me ekzaminimet e tjera;

●          para disa ndërhyrjeve kirurgjikale.

Çfarë mund të zbulojë?

●          tumore;

●          gurë;

●          divertikuj të fshikëzës;

●          inflamacion kronik;

●          ngushtime të uretrës;

●          trupa të huaj.

Diagnostikimi diferencial

Jo çdo rrjedhje urine është inkontinencë urinare. Mjeku duhet të përjashtojë edhe sëmundje të tjera që mund të japin simptoma të ngjashme.

Diagnostikimi diferencial përfshin:

●          infeksionet urinare;

●          diabetin mellitus;

●          diabetin insipid;

●          prolapsin e organeve pelvike;

●          gurët urinarë;

●          tumoret e traktit urinar;

●          fistulat urinare;

●          patologjitë neurologjike;

●          efektet anësore të medikamenteve.

Si vendoset diagnoza përfundimtare?

Diagnoza nuk bazohet në një test të vetëm.

Mjeku kombinon:

●          historinë mjekësore;

●          simptomat;

●          ekzaminimin fizik;

●          analizat laboratorike;

●          ekografinë;

●          matjen e urinës reziduale;

●          studimet urodinamike (kur janë të nevojshme);

●          cistoskopinë (në raste të përzgjedhura).

Vetëm pas këtij vlerësimi mund të përcaktohet lloji i inkontinencës dhe të zgjidhet trajtimi më i përshtatshëm.

Algoritmi i diagnostikimit

Pacienti paraqitet me rrjedhje urine

⬇️

Anamneza dhe ditari i urinimit

⬇️

Ekzaminimi fizik

⬇️

Analiza e urinës dhe urinokultura (kur indikohet)

⬇️

Ekografia dhe matja e urinës reziduale

⬇️

Studimet urodinamike (nëse nevojiten)

⬇️

Cistoskopia (në raste të zgjedhura)

⬇️

Vendosja e diagnozës

⬇️

Përzgjedhja e trajtimit të personalizuar

Rëndësia e diagnostikimit të hershëm

Sa më herët të identifikohet shkaku i inkontinencës urinare, aq më të mëdha janë mundësitë për trajtim të suksesshëm.

Diagnoza e hershme ndihmon në:

●          uljen e simptomave;

●          parandalimin e përkeqësimit;

●          shmangien e komplikacioneve;

●          përmirësimin e cilësisë së jetës;

●          zgjedhjen e trajtimit më pak invaziv.

Tabela 2. Ekzaminimet e avancuara dhe roli i tyre

Ekzaminimi     Qëllimi

Uroflowmetria Mat shpejtësinë dhe modelin e rrjedhës së urinës

Cistometria     Vlerëson mbushjen dhe funksionin e fshikëzës

Pressure–Flow Study  Analizon presionin dhe zbrazjen e fshikëzës

Elektromiografia         Vlerëson aktivitetin e muskujve të dyshemesë pelvike

Cistoskopia     Vizualizon uretrën dhe fshikëzën për të identifikuar lezione ose pengesa

Çfarë ndodh pasi vendoset diagnoza?

Pas përfundimit të të gjitha ekzaminimeve, mjeku nuk trajton vetëm simptomën e rrjedhjes së urinës, por identifikon shkakun kryesor dhe harton një plan trajtimi të personalizuar. Dy pacientë me të njëjtën ankesë mund të kenë shkaqe krejtësisht të ndryshme, prandaj edhe trajtimi ndryshon.

Mjeku merr në konsideratë:

●          llojin e inkontinencës urinare;

●          moshën e pacientit;

●          gjendjen e përgjithshme shëndetësore;

●          praninë e sëmundjeve shoqëruese (diabet, patologji neurologjike, prolaps, zmadhim të prostatës etj.);

●          ndikimin e simptomave në jetën e përditshme;

●          preferencat dhe pritshmëritë e pacientit.

Qëllimi nuk është vetëm ndalimi i rrjedhjes së urinës, por edhe rikthimi i cilësisë së jetës.

Pse nuk duhet të vetëdiagnostikoheni?

Shumë pacientë përdorin peceta absorbente ose marrin antibiotikë pa u konsultuar me mjekun, duke menduar se problemi është gjithmonë infeksion urinar.

Kjo mund të çojë në:

●          vonesë të diagnozës së saktë;

●          përdorim të panevojshëm të antibiotikëve;

●          përkeqësim të simptomave;

●          mosdiagnostikim të sëmundjeve më serioze, si prolapsi i organeve pelvike, patologjitë neurologjike ose tumoret e traktit urinar.

Vetëm një vlerësim i plotë mund të përcaktojë shkakun e vërtetë.

Si të përgatiteni për vizitën mjekësore?

Për të ndihmuar mjekun në vendosjen e diagnozës, rekomandohet:

●          të mbani një ditar të urinimit për 3–7 ditë;

●          të shënoni sa herë urinoni gjatë ditës dhe natës;

●          të regjistroni episodet e rrjedhjes së urinës;

●          të vini re në cilat situata ndodh rrjedhja (kollë, teshtimë, aktivitet fizik apo urgjencë);

●          të sillni analizat ose ekzaminimet e mëparshme;

●          të përgatisni një listë me medikamentet që përdorni.

Ky informacion ndihmon në përshpejtimin e diagnostikimit.

Si mund të parandalohet inkontinenca urinare?

Jo çdo rast mund të parandalohet, por disa masa ulin ndjeshëm rrezikun.

Masa të rekomanduara:

●          mbani një peshë trupore të shëndetshme;

●          kryeni rregullisht ushtrimet e dyshemesë pelvike (Kegel), sidomos pas lindjes dhe gjatë menopauzës;

●          trajtoni kapsllëkun kronik;

●          shmangni ngritjen e peshave të rënda pa teknikën e duhur;

●          kufizoni kafeinën dhe alkoolin nëse përkeqësojnë simptomat;

●          trajtoni në kohë infeksionet urinare;

●          kontrolloni diabetin dhe sëmundjet kronike;

●          mos pini duhan, pasi kolla kronike rrit presionin mbi dyshemenë pelvike;

●          mos e shtyni urinimin për periudha shumë të gjata.

Këshilla nga KLINIKA TRADITA – Klinike gjinekollogjike Durres

Në Klinika Tradita, diagnostikimi i inkontinencës urinare bazohet në një vlerësim të plotë klinik dhe individual.

Ne rekomandojmë:

●          Mos e konsideroni rrjedhjen e urinës si një pjesë normale të moshës ose pasojat e pashmangshme të lindjeve.

●          Kërkoni ndihmë mjekësore sapo simptomat të ndikojnë në jetën tuaj të përditshme.

●          Mos përdorni antibiotikë pa kryer analizat përkatëse.

●          Ndiqni planin e trajtimit dhe kontrollet e rekomanduara.

●          Nëse keni prolaps të organeve pelvike, mos e neglizhoni vlerësimin gjinekologjik, pasi trajtimi i prolapsit shpesh përmirëson edhe simptomat urinare.

●          Mos u turpëroni të flisni për simptomat. Inkontinenca urinare është një problem i zakonshëm dhe në shumicën e rasteve mund të trajtohet me sukses.

Një diagnozë e hershme është hapi më i rëndësishëm drejt një trajtimi efektiv dhe përmirësimit të cilësisë së jetës.

Mitet dhe faktet

Miti Fakti

Rrjedhja e urinës është normale pas lindjes ose me kalimin e moshës.       Jo. Edhe pse është më e shpeshtë, nuk duhet të konsiderohet normale dhe kërkon vlerësim mjekësor.

Nëse përdor peceta absorbente, nuk kam nevojë për trajtim.          Pecetat menaxhojnë simptomën, por nuk trajtojnë shkakun.

Çdo inkontinencë urinare kërkon operacion. Shumë raste trajtohen me sukses me ushtrime, fizioterapi dhe medikamente.

Analiza normale e urinës përjashton çdo problem.   Jo. Fshikëza hiperaktive dhe inkontinenca e stresit mund të jenë të pranishme edhe me

analiza normale.

Vetëm gratë vuajnë nga inkontinenca urinare.          Edhe meshkujt mund të preken

Përmbledhje

Diagnostikimi i inkontinencës urinare është një proces i strukturuar që fillon me një histori të detajuar mjekësore dhe vazhdon me ekzaminimin fizik, analizat laboratorike, ekografinë dhe, kur është e nevojshme, studimet urodinamike ose cistoskopinë.

Vendosja e diagnozës së saktë është thelbësore për zgjedhjen e trajtimit më efektiv. Sa më herët të identifikohet problemi, aq më të mëdha janë mundësitë për përmirësim të simptomave dhe shmangie të komplikacioneve.

FAQ – Pyetjet më të shpeshta

1. Cili është ekzaminimi i parë për inkontinencën urinare?

Historia mjekësore, ekzaminimi fizik dhe analiza e urinës janë hapat e parë të diagnostikimit.

2. A duhet të bëj analizë urine?

Po. Analiza e urinës ndihmon në përjashtimin e infeksioneve dhe shkaqeve të tjera.

3. A është ekografia e domosdoshme?

Në shumicën e rasteve po, sepse ndihmon në vlerësimin e fshikëzës, veshkave dhe urinës reziduale.

4. Çfarë është studimi urodinamik?

Është një ekzaminim që mat funksionimin e fshikëzës dhe uretrës gjatë mbushjes dhe zbrazjes.

5. A është i dhimbshëm studimi urodinamik?

Shumica e pacientëve ndiejnë vetëm një shqetësim të lehtë dhe të përkohshëm.

6. Kur nevojitet cistoskopia?

Kur ka gjak në urinë, infeksione të përsëritura, dyshim për tumor ose kur diagnoza mbetet e paqartë.

7. A mund të diagnostikohet inkontinenca vetëm nga simptomat?

Jo. Simptomat orientojnë diagnozën, por shpesh nevojiten ekzaminime shtesë për të përcaktuar shkakun.

8. A duhet të mbaj ditar të urinimit?

Po. Është një mjet shumë i vlefshëm për të kuptuar modelin e simptomave.

9. A është e nevojshme kirurgjia për çdo rast?

Jo. Shumë pacientë përmirësohen me trajtime konservative dhe rehabilitim të dyshemesë pelvike.

10. Sa zgjat procesi diagnostik?

Në shumicën e rasteve, diagnoza mund të vendoset pas vizitës dhe ekzaminimeve bazë. Testet e avancuara kërkohen vetëm në raste të përzgjedhura.

11. A mund të rikthehet inkontinenca pas trajtimit?

Po, në disa raste simptomat mund të rikthehen, sidomos nëse faktorët e rrezikut vazhdojnë të jenë të pranishëm. Kontrollet periodike ndihmojnë në menaxhimin afatgjatë.

12. Kur duhet të kërkoj menjëherë ndihmë mjekësore?

Nëse inkontinenca shoqërohet me gjak në urinë, temperaturë, dhimbje të forta, pamundësi për të urinuar ose përkeqësim të shpejtë të simptomave.

Literatura

1.         European Association of Urology (EAU). Guidelines on Non-Neurogenic Female Lower Urinary Tract Symptoms. Versioni më i fundit.

2.         International Continence Society (ICS). Standardisation of Terminology of Adult Lower Urinary Tract Function.

3.         American Urological Association (AUA). Guideline on the Diagnosis and Treatment of Urinary Incontinence.

4.         National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Urinary Incontinence and Pelvic Organ Prolapse in Women (NG123).

5.         Abrams P, Cardozo L, Wagg A, Wein A. Incontinence. 6th International Consultation on Incontinence.

6.         Wein AJ, Kavoussi LR, Partin AW, Peters CA. Campbell-Walsh-Wein Urology. 12th Edition.

7.         Haylen BT, de Ridder D, Freeman RM, et al. An International Urogynecological Association (IUGA) and International Continence Society (ICS) Joint Report on the Terminology for Female Pelvic Floor Dysfunction. Neurourology and Urodynamics. 2010.

8.         American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin: Urinary Incontinence in Women.

Merrni info profesionale tek ACOG