Mund të rikthehet prolapsi pas uteropeksisë?

Udhëzues i plotë për gratë që zgjedhin ruajtjen e mitrës

Hyrje

Prolapsi i organeve pelvike është një nga patologjitë më të shpeshta gjinekologjike tek gratë, veçanërisht pas lindjeve vaginale, gjatë menopauzës dhe me avancimin e moshës. Kjo gjendje karakterizohet nga dobësimi i strukturave mbështetëse të dyshemesë pelvike, duke bërë që mitra, fshikëza urinare, rektumi ose maja e vaginës të zbresin nga pozicioni i tyre normal anatomik.

Shumë gra jetojnë për vite me simptoma si ndjesia e rëndimit në fund të barkut, presioni në vaginë, vështirësitë gjatë urinimit apo defekimit dhe shqetësimet gjatë aktivitetit seksual, pa kërkuar ndihmë mjekësore. Shpesh kjo ndodh për shkak të turpit, frikës nga operacioni ose bindjes se prolapsi është një pjesë normale e plakjes. Në realitet, prolapsi është një gjendje mjekësore që mund të diagnostikohet dhe trajtohet me sukses.

Në dekadat e fundit, kirurgjia rekonstruktive e dyshemesë pelvike ka evoluar ndjeshëm. Në të kaluarën, trajtimi standard për prolapsin e mitrës ishte histerektomia. Sot, falë përparimeve në kirurgji, shumë gra kanë mundësinë të trajtohen duke ruajtur mitrën përmes procedurave të njohura si uteropeksi (hysteropexy).

Ruajtja e mitrës është një zgjedhje që për shumë paciente ka rëndësi jo vetëm anatomike, por edhe psikologjike, kulturore dhe personale. Megjithatë, krahas përfitimeve, lind një pyetje shumë e rëndësishme: A mund të rikthehet prolapsi edhe pas uteropeksisë?

Përgjigjja është po. Asnjë teknikë kirurgjikale nuk garanton sukses të përhershëm në 100% të rasteve. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se operacioni ka dështuar. Rikthimi i prolapsit është një fenomen kompleks që ndikohet nga shumë faktorë, si cilësia e indeve, mosha, menopauza, obeziteti, aktiviteti fizik, teknika kirurgjikale dhe përvoja e kirurgut. Studimet tregojnë se shumica e grave përfitojnë një përmirësim të ndjeshëm të simptomave dhe të cilësisë së jetës pas uteropeksisë, ndërsa rreziku i rikthimit ndryshon sipas teknikës së përdorur dhe periudhës së ndjekjes.

Ky artikull synon të shpjegojë në mënyrë të kuptueshme se çfarë është uteropeksia, pse mund të ndodhë rikthimi i prolapsit, cilët janë faktorët që ndikojnë në suksesin afatgjatë të operacionit dhe çfarë mund të bëjnë pacientet për të zvogëluar këtë rrezik.

Qëllimi i artikullit

Qëllimi i këtij artikulli është të informojë gratë mbi mundësinë e rikthimit të prolapsit pas uteropeksisë, duke u bazuar në evidencën më të fundit shkencore dhe udhëzimet ndërkombëtare. Artikulli synon të ndihmojë pacientet të kuptojnë se rezultatet e operacionit varen jo vetëm nga ndërhyrja kirurgjikale, por edhe nga faktorët individualë, kujdesi pas operacionit dhe ndjekja afatgjatë. Një paciente e mirëinformuar është më e aftë të marrë vendime të ndërgjegjshme dhe të bashkëpunojë me mjekun për të arritur rezultatin më të mirë të mundshëm.

Çfarë është prolapsi i organeve pelvike?

Prolapsi i organeve pelvike është zbritja e një ose më shumë organeve të legenit nga pozicioni i tyre normal për shkak të dobësimit të muskujve, ligamenteve dhe fascieve që i mbështesin ato. Ky proces zhvillohet gradualisht dhe mund të prekë një ose disa organe njëkohësisht.

Organet që preken më shpesh janë:

●          mitra;

●          fshikëza urinare (cistocela);

●          rektumi (rektocela);

●          zorra e hollë (enterocela);

●          maja e vaginës tek gratë që kanë kryer histerektomi.

Shkalla e prolapsit varion nga forma të lehta, ku ndryshimet janë të dukshme vetëm gjatë ekzaminimit gjinekologjik, deri te rastet e avancuara ku organet dalin jashtë hyrjes vaginale. Për këtë arsye, prolapsi klasifikohet sipas sistemit POP-Q, i cili përdoret gjerësisht në praktikën klinike për të përcaktuar stadin e sëmundjes dhe për të zgjedhur trajtimin më të përshtatshëm.

Çfarë është uteropeksia?

Uteropeksia është një procedurë kirurgjikale që korrigjon prolapsin e mitrës duke e ruajtur atë, në vend që ta heqë. Gjatë operacionit, mitra fiksohet në një strukturë të fortë anatomike, duke përdorur ligamentet natyrale të pacientes ose, në raste të përzgjedhura, materiale sintetike të posaçme.

Ky koncept ka ndryshuar ndjeshëm filozofinë e trajtimit të prolapsit. Në vend që mitra të konsiderohet shkaku i prolapsit, sot ajo shihet si një organ që mund të ruhet nëse nuk ka patologji që kërkojnë heqjen e saj, si kanceri, gjakderdhjet e pakontrolluara ose miomat simptomatike.

Ruajtja e mitrës mund të ketë përfitime psikologjike, anatomike dhe funksionale për shumë gra, ndaj gjithnjë e më shumë paciente e preferojnë këtë qasje kur është e përshtatshme nga ana mjekësore.

Llojet kryesore të uteropeksisë

Zhvillimi i kirurgjisë rekonstruktive ka bërë të mundur përdorimin e teknikave të ndryshme për ruajtjen e mitrës. Zgjedhja e procedurës varet nga anatomia e pacientes, përvoja e kirurgut dhe karakteristikat e prolapsit.

1. Sakrohisteropeksia laparoskopike

Konsiderohet një nga teknikat më moderne dhe më të studiuara.

Në këtë procedurë, mitra fiksohet në pjesën e përparme të kockës së sakrumit duke përdorur një material sintetik biokompatibël ose, në raste të caktuara, materiale të tjera mbështetëse. Operacioni kryhet nëpërmjet prerjeve shumë të vogla në bark, duke përdorur kamerë dhe instrumente laparoskopike.

Përparësitë përfshijnë:

●          traumë më të vogël kirurgjikale;

●          humbje më të pakët gjaku;

●          dhimbje më të vogël pas operacionit;

●          rikuperim më të shpejtë;

●          rezultate të mira anatomike dhe funksionale.

Megjithatë, kjo teknikë kërkon kirurg me eksperiencë të konsiderueshme në kirurgjinë laparoskopike.

2. Sakrohisteropeksia abdominale

Në këtë metodë, mitra fiksohet gjithashtu në sakrum, por operacioni kryhet me laparotomi (prerje klasike abdominale).

Megjithëse rezultatet anatomike janë të mira, rikuperimi është më i gjatë, dhimbja postoperatorë është zakonisht më e madhe dhe qëndrimi në spital mund të zgjasë më shumë krahasuar me laparoskopinë.

3. Fiksimi sakrospinoz i mitrës

Në këtë procedurë, mitra fiksohet në ligamentin sakrospinoz nëpërmjet rrugës vaginale.

Kjo teknikë:

●          shmang prerjet abdominale;

●          është e përshtatshme për shumë paciente;

●          mund të kombinohet me korrigjimin e cistocelës ose rektocelës.

Megjithatë, në disa raste mund të shoqërohet me ndryshim të lehtë të boshtit anatomik të vaginës, gjë që kirurgu duhet ta marrë në konsideratë gjatë planifikimit të operacionit.

4. Fiksimi uterosakral

Në këtë teknikë përdoren ligamentet uterosakrale të vetë pacientes për të rivendosur mbështetjen e mitrës.

Përparësitë kryesore janë:

●          përdorimi i indeve natyrale;

●          shmangia e materialeve sintetike;

●          ruajtja e anatomisë fiziologjike.

Megjithatë, kjo procedurë kërkon njohje shumë të mirë të anatomisë pelvike, pasi ureterët kalojnë pranë ligamenteve uterosakrale dhe duhet të mbrohen gjatë operacionit.

Pse gjithnjë e më shumë gra zgjedhin të ruajnë mitrën?

Në të kaluarën mendohej se heqja e mitrës ishte pjesë e domosdoshme e trajtimit të prolapsit. Sot kjo qasje ka ndryshuar ndjeshëm.

Shumë gra dëshirojnë ta ruajnë mitrën sepse:

●          ndihen më mirë psikologjikisht;

●          e konsiderojnë mitrën pjesë të rëndësishme të identitetit të tyre;

●          duan të shmangin një ndërhyrje më të gjerë kirurgjikale;

●          në disa raste besojnë se ruajtja e anatomisë natyrale mund të kontribuojë në një funksion më të mirë pelvik.

Studimet e fundit kanë treguar se, tek pacientet e përzgjedhura mirë, procedurat e ruajtjes së mitrës mund të ofrojnë rezultate të krahasueshme me histerektominë për sa i përket lehtësimit të simptomave dhe kënaqësisë së pacienteve.

A është uteropeksia një zgjidhje përfundimtare?

Kjo është një nga pyetjet më të shpeshta në konsultën gjinekologjike.

Përgjigjja është jo.

Asnjë ndërhyrje kirurgjikale për prolapsin nuk mund të garantojë që prolapsi nuk do të rikthehet kurrë. Kjo vlen si për uteropeksinë, ashtu edhe për procedurat që përfshijnë histerektominë.

Arsyeja është se prolapsi nuk është vetëm një problem i mitrës. Ai lidhet me dobësimin progresiv të të gjithë sistemit mbështetës të legenit. Edhe nëse operacioni korrigjon me sukses pozicionin e mitrës, indet lidhëse vazhdojnë të plaken dhe mund të ndikohen nga faktorë të tillë si menopauza, obeziteti, kapsllëku kronik, kolla e vazhdueshme ose ngritja e peshave.

Për këtë arsye, mjeku duhet të shpjegojë gjithmonë se objektivi i operacionit është përmirësimi i simptomave dhe cilësisë së jetës, jo premtimi i një rezultati absolut dhe të përhershëm.

Çfarë nënkupton “rikthimi i prolapsit”?

Kur pacientet dëgjojnë fjalën “rikthim”, shpesh mendojnë se operacioni ka dështuar plotësisht. Në praktikë, situata është më komplekse.

Rikthimi mund të jetë:

●          anatomik, kur gjatë kontrollit gjinekologjik konstatohet një zbritje e re e organeve pelvike, edhe nëse pacientja nuk ka ankesa;

●          simptomatik, kur gruaja fillon të ndiejë përsëri rëndim, presion ose ndjesinë e një mase vaginale.

Është e rëndësishme të theksohet se jo çdo rikthim anatomik kërkon një operacion të dytë. Në shumë raste, pacientet mbeten pa simptoma ose kanë ankesa minimale dhe mjafton ndjekja periodike.

Sa shpesh rikthehet prolapsi pas uteropeksisë?

Kjo është pyetja që shqetëson më shumë pacientet përpara se të marrin vendimin për operacion. Megjithëse uteropeksia konsiderohet një metodë efektive për trajtimin e prolapsit të mitrës duke e ruajtur atë, është e rëndësishme të kuptohet se asnjë teknikë kirurgjikale nuk garanton sukses të përhershëm.

Studimet ndërkombëtare tregojnë se përqindja e rikthimit ndryshon sipas:

●          teknikës kirurgjikale të përdorur;

●          përvojës së kirurgut;

●          shkallës së prolapsit para operacionit;

●          kohës së ndjekjes pas operacionit;

●          pranisë së faktorëve të rrezikut individualë.

Një rishikim sistematik me meta-analizë, që përfshiu 99 studime, raportoi se shkalla e rioperimit ose rikthimit pas llojeve të ndryshme të hysteropeksisë varion nga 0% deri në 29%, duke reflektuar ndryshimet në teknikat kirurgjikale dhe periudhën e ndjekjes. Autorët theksojnë se këshillimi i pacientes duhet të jetë gjithmonë i individualizuar. 

Është e rëndësishme të kuptohet se një pjesë e këtyre rikthimeve janë vetëm anatomike dhe nuk shkaktojnë simptoma. Në këto raste nuk është gjithmonë i nevojshëm një operacion i dytë.

Çfarë ndodh me dyshemenë pelvike pas operacionit?

Operacioni rikthen organet në pozicionin e tyre anatomik, por nuk e ndalon procesin natyror të plakjes së indeve.

Me kalimin e viteve ndodhin ndryshime biologjike si:

●          ulja e prodhimit të kolagjenit;

●          humbja e elasticitetit të ligamenteve;

●          dobësimi gradual i muskujve të dyshemesë pelvike;

●          ndryshimet hormonale pas menopauzës.

Për këtë arsye, edhe një operacion teknikisht i kryer në mënyrë perfekte nuk mund të parandalojë plotësisht ndryshimet që ndodhin me kalimin e kohës.

Faktorët kryesorë që rrisin rrezikun e rikthimit

1. Mosha

Rreziku i rikthimit rritet me moshën. Me kalimin e viteve, indet lidhëse humbasin forcën dhe elasticitetin, duke ulur aftësinë e tyre për të mbështetur organet pelvike.

Megjithatë, mosha nuk duhet të konsiderohet si kundërindikacion për uteropeksinë. Shumë gra mbi 60 ose 70 vjeç përfitojnë ndjeshëm nga ndërhyrja kur përzgjidhen siç duhet.

2. Menopauza

Estrogjeni luan një rol të rëndësishëm në ruajtjen e cilësisë së indeve vaginale dhe të ligamenteve.

Pas menopauzës ndodhin:

●          hollimi i mukozës vaginale;

●          ulja e përmbajtjes së kolagjenit;

●          reduktimi i elasticitetit të indeve;

●          dobësimi gradual i strukturave mbështetëse.

Për këtë arsye, në disa paciente mjeku mund të rekomandojë trajtim lokal me estrogjen vaginal, kur nuk ka kundërindikacione.

3. Obeziteti

Mbipesha është një nga faktorët më të rëndësishëm të rikthimit.

Çdo kilogram shtesë rrit presionin intraabdominal, i cili ushtrohet vazhdimisht mbi dyshemenë pelvike.

Studimet tregojnë se humbja e peshës përmirëson simptomat dhe mund të kontribuojë në ruajtjen afatgjatë të rezultatit kirurgjikal. 

4. Kapsllëku kronik

Shumë paciente nuk e lidhin kapsllëkun me prolapsin.

Në realitet, sforcimi i përsëritur gjatë defekimit krijon presion të konsiderueshëm mbi ligamentet që mbështesin mitrën.

Nëse kapsllëku nuk trajtohet, ky presion i vazhdueshëm mund të ndikojë negativisht në qëndrueshmërinë e riparimit kirurgjikal.

Rekomandohen:

●          konsum i lartë i fibrave;

●          hidratim i mjaftueshëm;

●          aktivitet fizik;

●          trajtimi i kapsllëkut sipas këshillës së mjekut.

5. Kolla kronike

Pacientet me:

●          astmë;

●          bronkit kronik;

●          sëmundje pulmonare obstruktive kronike (SPOK);

●          ose duhanpirëse,

kanë episode të shpeshta të rritjes së presionit brenda barkut.

Ky presion i përsëritur mund të dëmtojë gradualisht strukturat mbështetëse të legenit dhe të favorizojë rikthimin e prolapsit.

6. Ngritja e peshave

Një nga gabimet më të zakonshme pas operacionit është rikthimi shumë herët në aktivitete të rënda fizike.

Pacientet duhet të shmangin:

●          ngritjen e mobilieve;

●          mbajtjen e peshave të mëdha;

●          punët e rënda në kopsht ose bujqësi;

●          ushtrimet intensive me pesha,

deri në momentin kur mjeku konfirmon se shërimi është i plotë.

7. Lindjet vaginale pas uteropeksisë

Edhe pse shumë gra e kryejnë uteropeksinë pasi kanë përfunduar planifikimin familjar, disa mbeten shtatzënë pas operacionit.

Rritja e mitrës gjatë shtatzënisë dhe presioni i lindjes vaginale mund të rrisin rrezikun e rikthimit të prolapsit. Një rishikim sistematik raportoi rikthim të prolapsit në rreth 12% të grave që mbetën shtatzënë pas kirurgjisë me ruajtjen e mitrës, megjithëse të dhënat janë ende të kufizuara. 

A ndikon përvoja e kirurgut?

Po, në mënyrë të konsiderueshme.

Rezultati i operacionit nuk varet vetëm nga teknika kirurgjikale, por edhe nga përvoja e ekipit kirurgjikal.

Një kirurg me eksperiencë në urogjinekologji:

●          identifikon të gjitha defektet e dyshemesë pelvike;

●          zgjedh procedurën më të përshtatshme për secilën paciente;

●          minimizon tensionin mbi indet;

●          zvogëlon rrezikun e komplikacioneve;

●          planifikon ndjekjen pas operacionit.

Prandaj, udhëzimet ndërkombëtare rekomandojnë që pacientet të informohen për alternativat kirurgjikale, përfitimet dhe rreziqet e secilës procedurë përpara marrjes së vendimit. 

A ndikon teknika kirurgjikale në rikthim?

Po.

Jo të gjitha procedurat kanë të njëjtin profil afatgjatë.

Për shembull:

●          sakrohisteropeksia laparoskopike shoqërohet me humbje më të vogël gjaku, më pak simptoma të rikthimit dhe rikuperim më të shpejtë krahasuar me qasjen abdominale në disa studime; 

●          procedurat vaginale me ruajtjen e mitrës kanë treguar rezultate të mira afatmesme tek paciente të përzgjedhura, por zgjedhja duhet të individualizohet. 

Megjithatë, asnjë teknikë nuk është ideale për çdo paciente. Zgjedhja duhet të bazohet në anatominë, simptomat, moshën, dëshirën për ruajtjen e mitrës dhe përvojën e kirurgut.

Si ta kuptoni nëse prolapsi është rikthyer?

Pas një operacioni të suksesshëm, shumica e grave raportojnë përmirësim të dukshëm të simptomave dhe rikthim në aktivitetet e përditshme. Megjithatë, me kalimin e viteve, disa paciente mund të fillojnë të vërejnë shenja që sugjerojnë rikthimin e prolapsit.

Është e rëndësishme të theksohet se jo çdo simptomë nënkupton domosdoshmërisht rikthim të prolapsit. Disa shqetësime mund të lidhen me procesin normal të plakjes, me dobësimin e muskujve të dyshemesë pelvike ose me patologji të tjera gjinekologjike dhe urologjike.

Prandaj, çdo ndryshim duhet të vlerësohet nga një gjinekolog me eksperiencë në urogjinekologji.

Shenjat dhe simptomat e rikthimit

Simptomat mund të shfaqen gradualisht ose, më rrallë, të fillojnë papritur pas një sforcimi të madh fizik.

Shenjat më të zakonshme janë:

Ndjesia e rëndimit në legen

Shumë paciente e përshkruajnë si një presion ose “tërheqje” në fund të barkut që përkeqësohet në fund të ditës ose pas qëndrimit gjatë në këmbë.

Ndjesia e një mase në vaginë

Kjo është simptoma më karakteristike. Disa gra ndiejnë një “top” ose një fryrje që del nga vagina, sidomos gjatë kollës ose ngritjes së peshave.

Vështirësi gjatë urinimit

Rikthimi i prolapsit mund të shkaktojë:

●          urinim të ngadaltë;

●          ndjesinë e zbrazjes jo të plotë të fshikëzës;

●          infeksione urinare të përsëritura;

●          mosmbajtje urinare ose, në disa raste, vështirësi për të urinuar.

Probleme me jashtëqitjen

Kur prolapsi prek murin posterior të vaginës (rektocela), pacientja mund të përjetojë:

●          kapsllëk kronik;

●          ndjesinë e zbrazjes jo të plotë të zorrës;

●          nevojën për sforcim gjatë defekimit.

Dhimbje ose parehati gjatë marrëdhënieve seksuale

Jo çdo rikthim shkakton dhimbje, por disa gra raportojnë parehati ose ulje të kënaqësisë seksuale.

A mund të rikthehet prolapsi pa simptoma?

Po.

Ky është një aspekt shumë i rëndësishëm.

Në disa raste, gjatë kontrollit gjinekologjik konstatohet një prolaps i lehtë anatomik, por pacientja nuk ka asnjë ankesë.

Në këto situata, zakonisht nuk rekomandohet trajtim kirurgjikal. Vendimi bazohet më shumë te simptomat dhe ndikimi në cilësinë e jetës sesa te gjetjet anatomike.

Si diagnostikohet rikthimi?

Diagnostikimi fillon me një konsultë të detajuar.

Mjeku do të pyesë për:

●          kohën kur kanë filluar simptomat;

●          aktivitetet që i përkeqësojnë ato;

●          problemet urinare;

●          kapsllëkun;

●          aktivitetin fizik;

●          shtimin në peshë;

●          sëmundjet kronike si diabeti ose sëmundjet pulmonare.

Pas anamnezës kryhet ekzaminimi gjinekologjik.

Ekzaminimi klinik

Ekzaminimi zakonisht kryhet:

●          në pozicion litotomie;

●          gjatë qetësisë;

●          dhe gjatë manovrës së Valsalvës (kur pacientja shtyn sikur po kryen jashtëqitje).

Kjo i lejon mjekut të vlerësojë:

●          pozicionin e mitrës;

●          murin anterior të vaginës;

●          murin posterior;

●          majën vaginale;

●          praninë e prolapsit në një ose më shumë kompartmente.

Sistemi POP-Q

Sot standardi ndërkombëtar për vlerësimin e prolapsit është sistemi POP-Q (Pelvic Organ Prolapse Quantification System).

Ky sistem përdor pika anatomike të standardizuara për të përcaktuar me saktësi stadin e prolapsit.

Përparësitë e POP-Q janë:

●          objektiviteti;

●          krahasueshmëria ndërmjet vizitave;

●          ndihma në planifikimin kirurgjikal;

●          vlerësimi i rezultateve pas operacionit.

Ekografia pelvike

Ekografia përdoret për:

●          të përjashtuar patologji të mitrës;

●          vlerësuar vezoret;

●          identifikuar masa pelvike;

●          ndihmuar në planifikimin e trajtimit.

Në disa raste përdoret edhe ekografia dinamike e dyshemesë pelvike për të analizuar lëvizjen e organeve gjatë sforcimit.

Kur nevojiten ekzaminime të tjera?

Në paciente të përzgjedhura mund të kërkohen:

●          rezonanca magnetike dinamike (MRI);

●          studime urodinamike;

●          cistoskopia;

●          kolonoskopia ose konsultë me kirurgun kolorektal nëse dominojnë simptomat intestinale.

Këto ekzaminime nuk janë të nevojshme për çdo paciente, por ndihmojnë në rastet komplekse ose para një rioperacioni.

Çfarë ndodh nëse prolapsi rikthehet?

Trajtimi nuk është i njëjtë për të gjitha pacientet.

Ai varet nga:

●          mosha;

●          simptomat;

●          shkalla e prolapsit;

●          dëshira për aktivitet seksual;

●          sëmundjet shoqëruese;

●          operacionet e mëparshme.

Trajtimi konservativ

Në rastet e lehta mund të rekomandohen:

Ushtrimet e dyshemesë pelvike

Programet e drejtuara nga fizioterapistë të specializuar mund të përmirësojnë forcën muskulore dhe simptomat.

Pesarët vaginalë

Pesarët janë pajisje silikoni që vendosen në vaginë për të mbështetur organet pelvike.

Ata janë një alternativë e mirë për:

●          gratë që nuk dëshirojnë operacion;

●          pacientet me rrezik të lartë kirurgjikal;

●          rastet me simptoma të moderuara.

Trajtimi hormonal lokal

Tek gratë pas menopauzës, estrogjeni vaginal mund të përmirësojë cilësinë e mukozës vaginale dhe të lehtësojë simptomat, kur nuk ka kundërindikacione.

Kur nevojitet rioperacioni?

Jo çdo rikthim kërkon një ndërhyrje të dytë.

Rioperacioni merret në konsideratë kur:

●          simptomat ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës;

●          prolapsi është i avancuar;

●          pesarët nuk tolerohen ose nuk japin rezultat;

●          pacientja dëshiron trajtim definitiv.

Kirurgu duhet të analizojë me kujdes arsyen e rikthimit përpara se të zgjedhë teknikën e re kirurgjikale.

A është rioperacioni më i vështirë?

Po.

Operacionet e përsëritura janë zakonisht më komplekse për shkak të:

●          indeve cikatriciale;

●          ndryshimeve anatomike nga operacioni i parë;

●          pranisë së materialeve sintetike në disa raste.

Për këtë arsye rekomandohet që rioperacionet të kryhen nga kirurgë me eksperiencë në kirurgjinë rekonstruktive të dyshemesë pelvike.

Prognoza pas trajtimit të rikthimit

Edhe në rastet kur prolapsi rikthehet, shumica e pacienteve mund të trajtohen me sukses.

Qëllimi nuk është vetëm korrigjimi anatomik, por përmirësimi i simptomave, rikthimi i funksionit urinar dhe intestinal, si dhe rritja e cilësisë së jetës.

Studimet tregojnë se një vlerësim i kujdesshëm para rioperacionit dhe zgjedhja e teknikës së duhur përmirësojnë ndjeshëm rezultatet afatgjata.

Kujdesi pas uteropeksisë – çelësi për një rezultat afatgjatë

Suksesi i një operacioni për prolapsin nuk përcaktohet vetëm nga teknika kirurgjikale. Po aq i rëndësishëm është edhe kujdesi që pacientja tregon gjatë javëve, muajve dhe viteve pas ndërhyrjes. Respektimi i këshillave të mjekut ndihmon në shërimin e indeve, ul rrezikun e komplikacioneve dhe zvogëlon mundësinë e rikthimit të prolapsit.

Pacientja duhet të kuptojë se organizmi ka nevojë për kohë për të krijuar një mbështetje të fortë rreth strukturave të riparuara. Nëse gjatë kësaj periudhe ushtrohet presion i tepërt mbi dyshemenë pelvike, rezultatet e operacionit mund të komprometohen.

Si të zvogëlohet rreziku i rikthimit?

Edhe pse rikthimi nuk mund të parandalohet plotësisht, shumë faktorë mund të kontrollohen.

Mbani peshë trupore normale

Mbipesha rrit vazhdimisht presionin mbi dyshemenë pelvike.

Një indeks normal i masës trupore ndihmon në ruajtjen e rezultateve afatgjata.

Trajtoni kapsllëkun

Kapsllëku është një nga armiqtë kryesorë të kirurgjisë së prolapsit.

Rekomandohet:

●          konsum i përditshëm i fibrave;

●          1.5–2 litra ujë në ditë (nëse nuk ka kundërindikacione);

●          aktivitet fizik;

●          shmangia e sforcimit gjatë defekimit.

Ndaloni duhanin

Duhanpirja lidhet me:

●          kollë kronike;

●          dëmtim të kolagjenit;

●          shërim më të ngadaltë të indeve.

Ndërprerja e duhanit është një nga masat më të rëndësishme për shëndetin e përgjithshëm dhe atë pelvik.

Ushtrimet e dyshemesë pelvike

Pas lejes së mjekut, ushtrimet e dyshemesë pelvike mund të ndihmojnë në:

●          forcimin e muskujve;

●          përmirësimin e kontrollit urinar;

●          mbështetjen e organeve pelvike;

●          ruajtjen e rezultateve të operacionit.

Programi duhet të personalizohet nga një fizioterapist i trajnuar në rehabilitimin e dyshemesë pelvike.

A ndikon uteropeksia në jetën seksuale?

Kjo është një pyetje që shumë gra hezitojnë ta bëjnë.

Në shumicën e rasteve, pas shërimit të plotë:

●          dhimbja gjatë marrëdhënieve seksuale zvogëlohet;

●          ndjesia e rëndimit largohet;

●          vetëbesimi përmirësohet;

●          cilësia e jetës seksuale rritet.

Megjithatë, koha për rifillimin e aktivitetit seksual duhet të përcaktohet nga mjeku, zakonisht pas 6–8 javësh, në varësi të mënyrës së shërimit.

A nevojiten kontrolle periodike?

Po.

Edhe nëse pacientja ndihet mirë, rekomandohen kontrolle periodike.

Vizitat ndihmojnë për:

●          vlerësimin e shërimit;

●          identifikimin e hershëm të rikthimit;

●          trajtimin e komplikacioneve të mundshme;

●          këshillimin për stilin e jetesës.

Mitet dhe faktet

Miti 1: Nëse kryej uteropeksi, prolapsi nuk rikthehet kurrë.

Fakt: Asnjë operacion nuk garanton mbrojtje të përhershme. Megjithatë, shumica e pacienteve përjetojnë përmirësim të ndjeshëm dhe afatgjatë të simptomave.

Miti 2: Nëse rikthehet prolapsi, operacioni ka dështuar.

Fakt: Jo domosdoshmërisht. Rikthimi mund të jetë i lehtë, pa simptoma dhe të mos kërkojë trajtim.

Miti 3: Pas operacionit nuk duhet të bëj më aktivitet fizik.

Fakt: Aktiviteti fizik është i rëndësishëm, por duhet të jetë gradual dhe i përshtatur sipas këshillës së mjekut.

Miti 4: Heqja e mitrës është gjithmonë më e mirë se uteropeksia.

Fakt: Jo. Për shumë paciente të përzgjedhura, uteropeksia është një alternativë e sigurt dhe efektive. Zgjedhja duhet të jetë e individualizuar.

Këshilla nga Klinika Tradita, klinike gjinekollogjike Durres

Në Klinika Tradita, çdo paciente trajtohet me një plan të personalizuar, sepse çdo prolaps është unik. Vendimi për të kryer uteropeksi merret vetëm pas një vlerësimi të plotë klinik, ku analizohen mosha, simptomat, shkalla e prolapsit, dëshira për ruajtjen e mitrës dhe gjendja e përgjithshme shëndetësore.

Ne besojmë se suksesi i trajtimit nuk përfundon në sallën e operacionit. Ndjekja pas ndërhyrjes, edukimi i pacientes dhe ndryshimet në stilin e jetesës janë pjesë thelbësore e kujdesit afatgjatë. Pacientet inkurajohen të kryejnë kontrolle periodike dhe të raportojnë çdo simptomë të re sa më herët.

FAQ

1. A mund të rikthehet prolapsi pas uteropeksisë?

Po. Rreziku ekziston, por ndryshon sipas teknikës kirurgjikale, faktorëve individualë dhe periudhës së ndjekjes.

2. Pas sa vitesh mund të rikthehet?

Nuk ka një kohë fikse. Tek disa paciente nuk rikthehet kurrë, ndërsa tek të tjera mund të shfaqet pas disa vitesh.

3. A mund të parandalohet plotësisht rikthimi?

Jo plotësisht, por rreziku mund të ulet duke mbajtur peshë normale, duke trajtuar kapsllëkun, duke shmangur ngritjen e peshave dhe duke ndjekur këshillat e mjekut.

4. A duhet të bëj ushtrime pas operacionit?

Po, vetëm pasi të jepet leja nga mjeku dhe, idealisht, nën drejtimin e një fizioterapisti.

5. A mund të mbetem shtatzënë pas uteropeksisë?

Në disa raste po, por kjo duhet të diskutohet me kirurgun përpara operacionit, pasi shtatzënia mund të ndikojë në rezultatin afatgjatë.

6. A është uteropeksia më e mirë se histerektomia?

Nuk ka një përgjigje të vetme. Zgjedhja varet nga mosha, simptomat, patologjitë e mitrës dhe preferencat e pacientes.

7. Kur duhet të kontaktoj mjekun pas operacionit?

Nëse shfaqen ethe, gjakderdhje e bollshme, dhimbje të forta, sekrecione me erë të keqe, vështirësi në urinim ose ndjesia e rikthimit të një mase vaginale.

Përfundim

Uteropeksia përfaqëson një alternativë moderne dhe efektive për trajtimin e prolapsit të mitrës tek gratë që dëshirojnë të ruajnë organin. Megjithëse ekziston mundësia e rikthimit të prolapsit, kjo nuk duhet të dekurajojë pacientet nga trajtimi, pasi shumica përjetojnë përmirësim të dukshëm të simptomave dhe të cilësisë së jetës. Çelësi i suksesit qëndron në përzgjedhjen e kujdesshme të pacientes, zgjedhjen e teknikës më të përshtatshme, përvojën e kirurgut dhe respektimin e rekomandimeve pas operacionit. Një bashkëpunim i ngushtë ndërmjet pacientes dhe ekipit mjekësor ndihmon në arritjen e rezultateve sa më të mira afatgjata.

Literaturë

1.         Meriwether KV, et al. Uterine-preserving surgeries for pelvic organ prolapse: Systematic review and clinical practice guideline. International Urogynecology Journal. 2019.

2.         American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Pelvic Organ Prolapse. 2024.

3.         Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Pelvic Organ Prolapse – Information for You. 2022.

4.         International Urogynecological Association (IUGA). Patient Information on Pelvic Organ Prolapse. 2023.

5.         National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Urinary Incontinence and Pelvic Organ Prolapse in Women: Management (NG123). Updated guidance.

6.         Chen Y, et al. Risk factors for recurrence of pelvic organ prolapse: A systematic review and meta-analysis. Journal of Obstetrics and Gynaecology. 2023.

7.         van IJsselmuiden MN, et al. Long-term outcomes after uterine-preserving prolapse surgery. International Urogynecology Journal. 2022.

Informacion me profesional ne IUGA ACOG