Trajtimi i inkontinencës urinare tek gratë e moshuara

Mosha trete dhe inkontinenca – Inkontinenca urinare është një nga problemet më të zakonshme shëndetësore tek gratë e moshuara, por edhe një nga më pak të raportuarat. Shumë gra e konsiderojnë rrjedhjen e urinës si një pasojë të pashmangshme të plakjes dhe nuk kërkojnë ndihmë mjekësore. Në realitet, edhe pse incidenca e saj rritet me moshën, inkontinenca nuk është një pjesë normale e plakjes dhe në shumicën e rasteve mund të trajtohet ose të kontrollohet me sukses.

Mosha trete dhe inkontinenca – Ky problem ndikon jo vetëm në shëndetin fizik, por edhe në mirëqenien emocionale dhe sociale. Gratë me inkontinencë shpesh kufizojnë aktivitetet e përditshme, shmangin udhëtimet, daljet me familjen ose miqtë dhe mund të përjetojnë ndjenja turpi, ankthi dhe izolimi.

Mosha trete dhe inkontinenca – Trajtimi duhet të jetë gjithmonë i individualizuar, duke marrë parasysh moshën, gjendjen e përgjithshme shëndetësore, sëmundjet shoqëruese, medikamentet që përdoren dhe preferencat e pacientes.

Mosha trete dhe inkontinenca Çfarë është inkontinenca urinare?

Inkontinenca urinare përkufizohet si rrjedhja e pavullnetshme e urinës, e cila përbën një problem higjienik dhe social.

Tek gratë e moshuara mund të shfaqet në forma të ndryshme dhe me shkallë të ndryshme ashpërsie – nga rrjedhje të vogla gjatë kollës deri te humbja e plotë e kontrollit të urinimit.

Megjithëse është më e zakonshme pas moshës 65 vjeç, ajo nuk duhet të pranohet si “normale”. Sot ekzistojnë metoda efektive që përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetës.

Sa e shpeshtë është?

Studimet ndërkombëtare tregojnë se:

●          rreth 30–40% e grave mbi moshën 65 vjeç kanë simptoma të inkontinencës urinare;

●          prevalenca rritet me kalimin e viteve dhe mund të kalojë 50% tek gratë mbi 80 vjeç;

●          gratë që jetojnë në institucione të kujdesit afatgjatë preken më shpesh sesa ato që jetojnë në komunitet.

Pavarësisht kësaj, shumë paciente nuk kërkojnë trajtim për shkak të turpit ose mendimit të gabuar se nuk ka zgjidhje.

Pse është më e shpeshtë tek gratë e moshuara?

Procesi i plakjes sjell ndryshime natyrale në organizëm, por zakonisht inkontinenca është rezultat i kombinimit të disa faktorëve.

1. Dobësimi i muskujve të dyshemesë pelvike

Me kalimin e viteve, muskujt dhe ligamentet që mbështesin fshikëzën dhe uretrën humbasin forcën dhe elasticitetin.

Kjo ndikon në:

●          uljen e mbështetjes së uretrës;

●          vështirësinë për të mbajtur urinën gjatë rritjes së presionit abdominal;

●          shtimin e rrezikut për inkontinencë.

2. Menopauza dhe mungesa e estrogjenit

Pas menopauzës, niveli i estrogjenit bie ndjeshëm.

Kjo shkakton:

●          hollim të mukozës së uretrës dhe vaginës;

●          ulje të elasticitetit të indeve;

●          dobësim të mekanizmave mbrojtës të traktit urinar;

●          rritje të ndjeshmërisë së fshikëzës.

3. Ndryshimet në funksionin e fshikëzës

Tek gratë e moshuara:

●          kapaciteti i fshikëzës mund të ulet;

●          kontraktimet e pavullnetshme bëhen më të shpeshta;

●          zbrazja e fshikëzës mund të mos jetë e plotë.

Si pasojë, shfaqen:

●          urinime të shpeshta;

●          urgjencë urinare;

●          rrjedhje urine.

4. Sëmundjet kronike

Shumë sëmundje që bëhen më të zakonshme me moshën ndikojnë në kontrollin e urinimit.

Këto përfshijnë:

●          diabetin mellitus;

●          sëmundjen e Parkinsonit;

●          sklerozën multiple;

●          demencën;

●          goditjen në tru;

●          insuficiencën kardiake;

●          artritin, i cili e vështirëson arritjen në kohë në tualet.

5. Medikamentet

Shumë gra të moshuara përdorin disa medikamente njëkohësisht (polifarmaci).

Disa prej tyre mund të ndikojnë në funksionin e fshikëzës, si:

●          diuretikët;

●          qetësuesit;

●          antidepresivët;

●          disa antihipertensivë;

●          medikamente me efekt antikolinergjik.

Prandaj, rishikimi i terapisë është një hap i rëndësishëm gjatë vlerësimit të pacientes.

Llojet më të shpeshta të inkontinencës tek gratë e moshuara

Inkontinenca e stresit

Ndodh kur urina rrjedh gjatë:

●          kollës;

●          teshtitjes;

●          të qeshurit;

●          ngritjes së peshave;

●          aktivitetit fizik.

Shkaku kryesor është dobësimi i strukturave mbështetëse të uretrës.

Inkontinenca urgjente

Karakterizohet nga:

●          dëshirë e papritur dhe shumë e fortë për të urinuar;

●          pamundësi për ta shtyrë urinimin;

●          rrjedhje urine para se pacientja të arrijë në tualet.

Shpesh lidhet me fshikëzën hiperaktive.

Inkontinenca mikse

Është kombinimi i:

●          inkontinencës së stresit;

●          inkontinencës urgjente.

Ky është një nga format më të zakonshme tek gratë e moshuara.

Inkontinenca nga tejmbushja

Ndodh kur fshikëza nuk zbrazet plotësisht.

Simptomat përfshijnë:

●          rrjedhje të vazhdueshme në sasi të vogla;

●          ndjesi se fshikëza nuk zbrazet plotësisht;

●          urinim me vështirësi.

Inkontinenca funksionale

Në këtë rast, sistemi urinar mund të funksionojë normalisht, por pacientja nuk arrin në kohë në tualet për shkak të:

●          kufizimeve fizike;

●          problemeve të lëvizjes;

●          artritit;

●          çrregullimeve të kujtesës;

●          demencës.

Faktorët e rrezikut

Rreziku për inkontinencë rritet në prani të:

●          lindjeve vaginale të shumta;

●          obezitetit;

●          kapsllëkut kronik;

●          prolapsit të organeve pelvike;

●          infeksioneve urinare të përsëritura;

●          duhanpirjes;

●          kollës kronike;

●          sëmundjeve neurologjike;

●          ndërhyrjeve të mëparshme kirurgjikale në legen.

Si diagnostikohet?

Diagnoza fillon me një histori të detajuar mjekësore dhe një ekzaminim fizik.

Mjeku mund të rekomandojë:

●          analizë të urinës;

●          urinokulturë;

●          ditar urinar për 3–7 ditë;

●          matjen e urinës reziduale pas urinimit;

●          ekografi të aparatit urinar;

●          testin e kollës;

●          ekzaminim gjinekologjik për të përjashtuar prolapsin;

●          teste urodinamike në rastet komplekse.

Një diagnozë e saktë është thelbësore për zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm.

Pse është e rëndësishme të trajtohet?

Nëse lihet pa trajtim, inkontinenca mund të çojë në:

●          infeksione urinare të përsëritura;

●          irritim dhe dëmtime të lëkurës;

●          çrregullime të gjumit;

●          izolim social;

●          ankth dhe depresion;

●          rritje të rrezikut për rrëzime dhe fraktura, sidomos gjatë natës kur pacientja nxiton drejt tualetit.

Trajtimi i hershëm jo vetëm që redukton simptomat, por edhe përmirëson pavarësinë dhe cilësinë e jetës.

Trajtimi konservativ dhe medikamentoz i inkontinencës urinare tek gratë e moshuara

Trajtimi i inkontinencës urinare tek gratë e moshuara duhet të jetë gjithmonë i individualizuar. Nuk ekziston një metodë e vetme që i përshtatet çdo pacienteje, pasi zgjedhja e trajtimit varet nga lloji i inkontinencës, gjendja e përgjithshme shëndetësore, aftësia fizike dhe mendore, sëmundjet shoqëruese, medikamentet që përdor dhe ndikimi që simptomat kanë në jetën e përditshme.

Sipas udhëzimeve të European Association of Urology (EAU), American Urological Association (AUA) dhe NICE, trajtimi duhet të fillojë me metoda konservative, ndërsa medikamentet ose trajtimet e avancuara përdoren vetëm kur këto masa nuk japin rezultatet e dëshiruara.

Objektivat e trajtimit

Trajtimi synon:

●          uljen e episodeve të rrjedhjes së urinës;

●          reduktimin e urgjencës dhe urinimeve të shpeshta;

●          përmirësimin e kontrollit të fshikëzës;

●          ruajtjen e pavarësisë së pacientes;

●          uljen e rrezikut për rrëzime dhe infeksione urinare;

●          përmirësimin e cilësisë së jetës.

Në shumë raste, qëllimi nuk është eliminimi i plotë i simptomave, por kontrolli i tyre në mënyrë që pacientja të kryejë aktivitetet e përditshme pa kufizime të rëndësishme.

Edukimi i pacientes dhe familjes

Trajtimi fillon me informimin e pacientes dhe, kur është e nevojshme, të familjarëve ose kujdestarëve.

Duhet të shpjegohet se:

●          inkontinenca nuk është pjesë normale e plakjes;

●          ekzistojnë trajtime efektive;

●          përmirësimi kërkon kohë dhe bashkëpunim;

●          respektimi i këshillave të mjekut është thelbësor për suksesin e trajtimit.

Mbështetja nga familja është veçanërisht e rëndësishme tek gratë me kufizime fizike ose probleme të kujtesës.

Ndryshimet në stilin e jetesës

Edhe ndryshime të vogla në rutinën e përditshme mund të sjellin përmirësim të ndjeshëm.

Rekomandohet:

●          mbajtja e një peshe trupore normale;

●          aktivitet fizik i përshtatshëm për moshën;

●          ndërprerja e duhanit;

●          trajtimi i kollës kronike;

●          shmangia e kapsllëkut;

●          përdorimi i rrobave që hiqen lehtë për të arritur më shpejt në tualet.

Këto masa ndihmojnë në uljen e presionit mbi dyshemenë pelvike dhe përmirësojnë kontrollin e urinimit.

Menaxhimi i marrjes së lëngjeve

Shumë gra të moshuara pinë shumë pak ujë nga frika e rrjedhjes së urinës.

Megjithatë, kjo praktikë nuk rekomandohet sepse:

●          urina bëhet më e përqendruar;

●          rritet irritimi i fshikëzës;

●          shtohet rreziku për infeksione urinare;

●          mund të shfaqet dehidratim.

Rekomandohet:

●          konsum i rregullt i ujit gjatë ditës;

●          shmangia e sasive të mëdha të lëngjeve në mbrëmje;

●          kufizimi i pijeve me kafeinë dhe alkoolit.

Trajnimi i fshikëzës

Trajnimi i fshikëzës është veçanërisht i dobishëm tek gratë me inkontinencë urgjente ose fshikëz hiperaktive.

Pacientja udhëzohet të urinojë sipas një orari të caktuar, pavarësisht nëse ndien apo jo nevojën për të urinuar.

Intervalet zgjaten gradualisht:

●          fillimisht çdo 1 orë;

●          më pas çdo 90 minuta;

●          çdo 2 orë;

●          deri në arritjen e një intervali prej 3–4 orësh.

Ky trajnim ndihmon në rritjen e kapacitetit të fshikëzës dhe uljen e urgjencës.

Urinimi i planifikuar

Tek gratë me demencë ose kufizime të lëvizjes, një metodë shumë efektive është urinimi i planifikuar.

Në këtë rast:

●          pacientja shoqërohet në tualet çdo 2–3 orë;

●          nuk pritet shfaqja e urgjencës;

●          zvogëlohen episodet e rrjedhjes së urinës.

Kjo metodë përdoret shpesh edhe në qendrat e kujdesit afatgjatë.

Ushtrimet për dyshemenë pelvike

Ushtrimet Kegel mbeten një nga trajtimet më të rëndësishme, edhe tek gratë e moshuara.

Ato ndihmojnë në:

●          forcimin e muskujve që mbështesin fshikëzën;

●          përmirësimin e funksionit të uretrës;

●          reduktimin e rrjedhjes së urinës.

Programi zakonisht përfshin:

●          8–12 kontraksione për seri;

●          3 seri në ditë;

●          vazhdimësi për të paktën 3 muaj.

Kur pacientja ka vështirësi në kryerjen e ushtrimeve, mund të rekomandohet fizioterapi e specializuar ose biofeedback.

Humbja e peshës

Obeziteti rrit presionin mbi dyshemenë pelvike dhe përkeqëson inkontinencën.

Studimet tregojnë se humbja e 5–10% të peshës trupore mund të ulë ndjeshëm episodet e rrjedhjes së urinës, veçanërisht tek gratë me inkontinencë të stresit.

Terapia me estrogjen lokal

Tek gratë pas menopauzës me atrofi urogjenitale, estrogjeni lokal mund të jetë shumë i dobishëm.

Ai mund të administrohet në formën e:

●          kremit vaginal;

●          ovulave vaginale;

●          unazës vaginale.

Përfitimet përfshijnë:

●          përmirësimin e shëndetit të mukozës vaginale dhe uretrale;

●          reduktimin e urgjencës urinare;

●          uljen e urinimeve të shpeshta;

●          zvogëlimin e infeksioneve urinare të përsëritura.

Ky trajtim përdoret vetëm sipas rekomandimit të mjekut.

Trajtimi medikamentoz

Nëse trajtimi konservativ nuk është i mjaftueshëm, mund të përdoren medikamente.

Megjithatë, tek gratë e moshuara duhet treguar kujdes për shkak të efekteve anësore dhe përdorimit të shumë barnave njëkohësisht.

Antimuskarinikët

Këto barna përdoren për trajtimin e fshikëzës hiperaktive dhe inkontinencës urgjente.

Shembuj:

●          Solifenacin;

●          Tolterodine;

●          Trospium;

●          Darifenacin;

●          Fesoterodine.

Ato veprojnë duke ulur kontraktimet e pavullnetshme të fshikëzës.

Efektet anësore më të zakonshme janë:

●          tharja e gojës;

●          kapsllëku;

●          turbullimi i shikimit;

●          vështirësia në urinim.

Tek pacientet e moshuara, disa antimuskarinikë mund të ndikojnë edhe në funksionin njohës, ndaj zgjedhja e barit duhet bërë me kujdes.

Agonistët beta-3 adrenergjikë

Mirabegroni është një alternativë moderne që relakson muskulin e fshikëzës gjatë fazës së mbushjes.

Përparësitë përfshijnë:

●          më pak tharje goje;

●          tolerancë më të mirë tek shumë paciente;

●          përmirësim të urgjencës dhe urinimeve të shpeshta.

Gjatë trajtimit rekomandohet monitorimi i tensionit arterial, pasi mund të shkaktojë rritje të lehtë të tij tek disa paciente.

Rishikimi i medikamenteve ekzistuese

Një hap shumë i rëndësishëm është vlerësimi i të gjitha barnave që përdor pacientja.

Mjeku mund të vendosë:

●          ndryshimin e orarit të marrjes së diuretikëve;

●          zëvendësimin e barnave që përkeqësojnë simptomat;

●          uljen e barnave me efekt antikolinergjik kur është e mundur.

Ky proces shpesh përmirëson simptomat pa pasur nevojë për trajtime shtesë.

Përdorimi i absorbuesve urinarë

Pecetat dhe të brendshmet absorbuese nuk trajtojnë shkakun e inkontinencës, por ndihmojnë në:

●          ruajtjen e higjienës;

●          mbrojtjen e lëkurës;

●          rritjen e sigurisë gjatë aktiviteteve të përditshme.

Ato duhet të zgjidhen sipas sasisë së rrjedhjes dhe të ndërrohen rregullisht për të shmangur irritimin e lëkurës.

Trajtimet e avancuara, menaxhimi i komplikacioneve dhe parandalimi i inkontinencës urinare tek gratë e moshuara

Edhe pse shumica e grave të moshuara përmirësohen me ndryshimet në stilin e jetesës, fizioterapinë dhe trajtimin medikamentoz, një pjesë e pacienteve vazhdojnë të kenë simptoma që ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës. Në këto raste mund të merren në konsideratë trajtime më të avancuara, gjithmonë pas një vlerësimi të plotë nga specialisti.

Tek gratë e moshuara, vendimi për trajtim duhet të bazohet jo vetëm në llojin e inkontinencës, por edhe në gjendjen funksionale, sëmundjet kronike, jetëgjatësinë e pritshme, nivelin e pavarësisë dhe preferencat e pacientes.

Kur nevojiten trajtime të avancuara?

Trajtimet më të avancuara rekomandohen kur:

●          simptomat vazhdojnë pavarësisht trajtimit konservativ për të paktën 3–6 muaj;

●          medikamentet nuk japin rezultat ose nuk tolerohen për shkak të efekteve anësore;

●          inkontinenca ndikon rëndë në aktivitetet e përditshme;

●          pacientja ka episode të shpeshta urgjence ose rrjedhjeje që kufizojnë jetën sociale;

●          është përjashtuar një shkak tjetër që mund të trajtohet.

Para çdo procedure, mjeku duhet të vlerësojë me kujdes raportin përfitim–rrezik.

Injeksionet me toksinë botulinike (Botox)

Botoksi është një nga trajtimet më efektive për gratë me inkontinencë urgjente ose fshikëz hiperaktive, të cilat nuk kanë përmirësim me medikamente.

Si vepron?

Toksina botulinike bllokon përkohësisht sinjalet nervore që shkaktojnë kontraktimet e pavullnetshme të muskulit të fshikëzës.

Si rezultat:

●          zvogëlohet urgjenca urinare;

●          reduktohen urinimet e shpeshta;

●          pakësohen episodet e rrjedhjes së urinës;

●          rritet kapaciteti i fshikëzës.

Si realizohet procedura?

Procedura kryhet me cistoskopi.

Mjeku injekton doza të vogla të toksinës botulinike në disa pika të murit të fshikëzës.

Zakonisht:

●          zgjat rreth 20–30 minuta;

●          nuk kërkon shtrim të gjatë në spital;

●          pacientja rikthehet në aktivitetet normale brenda një kohe të shkurtër.

Sa zgjat efekti?

Efekti zakonisht fillon brenda 1–2 javësh dhe mund të zgjasë 6–12 muaj. Pas kësaj periudhe, trajtimi mund të përsëritet sipas nevojës.

Neuromodulimi sakral

Neuromodulimi sakral është një metodë moderne që përdoret tek pacientet me simptoma të rënda rezistente ndaj terapive të tjera.

Ai konsiston në stimulimin elektrik të nervave sakralë, të cilët kontrollojnë funksionin e fshikëzës.

Përfitimet përfshijnë:

●          uljen e urgjencës;

●          reduktimin e episodeve të inkontinencës;

●          përmirësimin e kontrollit të urinimit;

●          rritjen e cilësisë së jetës.

Trajtimi realizohet fillimisht me një fazë prove. Nëse simptomat përmirësohen ndjeshëm, implantohet një stimulues i përhershëm.

Stimulimi i nervit tibial posterior (PTNS)

Kjo është një alternativë më pak invazive.

Procedura realizohet duke stimuluar nervin tibial pranë kyçit të këmbës me impulse elektrike të lehta.

Trajtimi zakonisht përfshin:

●          një seancë në javë për 12 javë;

●          më pas seanca mirëmbajtjeje sipas rekomandimit të specialistit.

PTNS është veçanërisht i dobishëm tek pacientet që nuk dëshirojnë ose nuk mund t’i nënshtrohen procedurave më invazive.

Kur nevojitet kirurgjia?

Jo çdo grua e moshuar është kandidate për kirurgji.

Operacioni merret në konsideratë kryesisht tek gratë me:

●          inkontinencë të stresit të rëndë;

●          prolaps të organeve pelvike;

●          dështim të trajtimeve konservative.

Mjeku vlerëson:

●          gjendjen e përgjithshme shëndetësore;

●          sëmundjet e zemrës dhe mushkërive;

●          aftësinë për të toleruar anestezinë;

●          pritshmëritë e pacientes.

Në shumë raste, mosha kronologjike nuk është pengesa kryesore; më e rëndësishme është gjendja funksionale dhe biologjike e pacientes.

Menaxhimi i inkontinencës tek gratë me demencë

Demenca e bën më të vështirë kontrollin e urinimit.

Trajtimi fokusohet në:

●          urinimin sipas një programi të rregullt;

●          ndihmën nga familjarët ose kujdestarët;

●          krijimin e një ambienti ku tualeti të jetë lehtësisht i arritshëm;

●          përdorimin e veshjeve që hiqen lehtë;

●          shmangien e medikamenteve që mund të përkeqësojnë funksionin njohës.

Qëllimi është ruajtja e dinjitetit dhe komoditetit të pacientes.

Kujdesi për lëkurën

Rrjedhja e vazhdueshme e urinës mund të shkaktojë:

●          irritim të lëkurës;

●          dermatit;

●          infeksione bakteriale ose mykotike;

●          plagë nga lagështia.

Për të parandaluar këto komplikacione rekomandohet:

●          ndërrimi i menjëhershëm i absorbuesve të lagur;

●          larja e butë e zonës intime;

●          tharja e kujdesshme e lëkurës;

●          përdorimi i kremrave mbrojtës me efekt barrierë.

Parandalimi i infeksioneve urinare

Gratë e moshuara me inkontinencë kanë rrezik më të lartë për infeksione urinare.

Për të ulur këtë rrezik rekomandohet:

●          konsum i mjaftueshëm i ujit;

●          zbrazje e rregullt e fshikëzës;

●          higjienë intime korrekte;

●          trajtim i kapsllëkut;

●          trajtimi i atrofisë vaginale me estrogjen lokal kur indikohet.

Antibiotikët nuk duhet të përdoren pa konfirmimin e një infeksioni bakterial.

Parandalimi i rrëzimeve

Urgjenca urinare gjatë natës është një nga shkaqet kryesore të rrëzimeve tek gratë e moshuara.

Masat parandaluese përfshijnë:

●          ndriçim të mirë gjatë natës;

●          eliminimin e pengesave në korridore;

●          përdorimin e këpucëve antirrëshqitëse;

●          vendosjen e një tualeti portativ pranë shtratit kur është e nevojshme;

●          përdorimin e mjeteve ndihmëse për ecje sipas rekomandimit të mjekut.

Parandalimi i rrëzimeve është po aq i rëndësishëm sa trajtimi i vetë inkontinencës.

A mund të parandalohet inkontinenca?

Jo çdo rast mund të parandalohet, por rreziku mund të ulet duke:

●          ruajtur një peshë normale;

●          kryer ushtrime të rregullta për dyshemenë pelvike;

●          trajtuar në kohë infeksionet urinare;

●          kontrolluar diabetin dhe sëmundjet neurologjike;

●          shmangur kapsllëkun kronik;

●          reduktuar konsumimin e kafeinës dhe alkoolit;

●          kryer kontrolle periodike gjinekologjike dhe urologjike.

Prognoza

Prognoza varet nga:

●          lloji i inkontinencës;

●          mosha biologjike e pacientes;

●          sëmundjet shoqëruese;

●          trajtimi i zgjedhur;

●          bashkëpunimi i pacientes.

Në shumicën e rasteve, kombinimi i metodave konservative, medikamenteve dhe, kur është e nevojshme, trajtimeve të avancuara mund të reduktojë ndjeshëm simptomat dhe të përmirësojë cilësinë e jetës.

Pyetjet më të shpeshta (FAQ)

1. A është normale që gratë e moshuara të kenë inkontinencë urinare?

Jo. Edhe pse inkontinenca urinare bëhet më e zakonshme me rritjen e moshës, ajo nuk është pjesë normale e plakjes. Shfaqja e rrjedhjes së urinës duhet të vlerësohet gjithmonë nga një mjek për të identifikuar shkakun dhe për të zgjedhur trajtimin e duhur.

2. A mund të trajtohet inkontinenca edhe pas moshës 70 ose 80 vjeç?

Po. Mosha nuk është pengesë për trajtim. Shumë gra mbi 70 ose 80 vjeç përfitojnë nga ndryshimet në stilin e jetesës, fizioterapia e dyshemesë pelvike, medikamentet ose trajtimet moderne si neuromodulimi dhe injeksionet me toksinë botulinike.

3. Cili është trajtimi më i mirë për gratë e moshuara?

Nuk ekziston një trajtim i vetëm që është më i miri për të gjitha pacientet.

Zgjedhja varet nga:

●          lloji i inkontinencës;

●          gjendja e përgjithshme shëndetësore;

●          sëmundjet shoqëruese;

●          medikamentet që përdor pacientja;

●          niveli i pavarësisë dhe aktivitetit fizik.

Në shumicën e rasteve trajtimi fillon me metoda konservative.

4. A janë të sigurta medikamentet tek gratë e moshuara?

Po, por duhet të përdoren me kujdes.

Mjeku merr parasysh:

●          funksionin e veshkave dhe mëlçisë;

●          tensionin arterial;

●          funksionin njohës;

●          ndërveprimet me medikamente të tjera.

Prandaj nuk rekomandohet vetë-mjekimi.

5. A mund të përkeqësojnë medikamentet ekzistuese inkontinencën?

Po. Disa barna, si diuretikët, qetësuesit dhe disa medikamente me efekt antikolinergjik, mund të ndikojnë në kontrollin e urinimit. Rishikimi i terapisë është pjesë e rëndësishme e vlerësimit mjekësor.

6. A duhet të kufizoj ujin për të mos humbur urinë?

Jo.

Pirja e shumë pak ujit:

●          irriton fshikëzën;

●          rrit rrezikun për infeksione urinare;

●          favorizon dehidratimin.

Rekomandohet hidratim normal gjatë ditës dhe kufizim vetëm i lëngjeve të tepërta në orët e vona të mbrëmjes.

7. A ndihmojnë ushtrimet Kegel edhe në moshë të madhe?

Po.

Edhe pas menopauzës ose në moshë të avancuar, ushtrimet për dyshemenë pelvike mund të:

●          forcojnë muskujt e legenit;

●          reduktojnë episodet e rrjedhjes së urinës;

●          përmirësojnë kontrollin e fshikëzës.

Rezultatet zakonisht shfaqen pas disa javësh ose muajsh praktikë të rregullt.

8. Kur rekomandohet operacioni?

Kirurgjia rekomandohet vetëm në raste të zgjedhura, zakonisht për inkontinencën e stresit ose kur bashkëekziston prolapsi i organeve pelvike.

Para ndërhyrjes vlerësohen:

●          gjendja e përgjithshme e pacientes;

●          aftësia për të toleruar anestezinë;

●          përfitimet dhe rreziqet e operacionit.

9. Çfarë ndodh nëse inkontinenca nuk trajtohet?

Mosmarrja e trajtimit mund të çojë në:

●          infeksione urinare të përsëritura;

●          irritim dhe dëmtime të lëkurës;

●          çrregullime të gjumit;

●          izolim social;

●          depresion dhe ankth;

●          rritje të rrezikut për rrëzime dhe fraktura.

10. Kur duhet të konsultohem me specialistin?

Duhet të kërkoni ndihmë mjekësore nëse:

●          humbni urinë rregullisht;

●          keni urgjencë të shpeshtë për urinim;

●          zgjoheni disa herë gjatë natës për të urinuar;

●          shfaqet gjak në urinë;

●          keni dhimbje gjatë urinimit;

●          simptomat kufizojnë aktivitetet e përditshme ose ndikojnë në cilësinë e jetës.

Mite dhe Fakte

Mit       Fakt

Rrjedhja e urinës është normale në pleqëri.  Jo. Është një problem mjekësor që duhet të diagnostikohet dhe trajtohet.

Nuk ka trajtim pas moshës 70 vjeç.    Ka shumë alternativa efektive, konservative dhe moderne.

Të gjitha gratë e moshuara kanë nevojë për operacion.         Shumica trajtohen pa kirurgji.

Duhet të pi sa më pak ujë.       Dehidratimi mund të përkeqësojë simptomat dhe të rrisë rrezikun për infeksione.

Ushtrimet Kegel nuk funksionojnë tek të moshuarat.            Ato janë efektive në çdo moshë kur kryhen në mënyrë korrekte dhe të vazhdueshme.

Pecetat absorbuese e zgjidhin problemin.      Ato ndihmojnë në menaxhimin e simptomave, por nuk trajtojnë shkakun e inkontinencës.

Nëse simptomat janë të lehta, nuk ka nevojë për kontroll.    Trajtimi i hershëm shpesh parandalon përkeqësimin dhe komplikacionet.

Përfundim

Inkontinenca urinare tek gratë e moshuara është një problem i zakonshëm, por nuk duhet të konsiderohet një pasojë e pashmangshme e plakjes. Falë përparimeve në diagnostikim dhe trajtim, shumica e pacienteve mund të përfitojnë nga një kombinim i ndryshimeve në stilin e jetesës, ushtrimeve për dyshemenë pelvike, trajnimit të fshikëzës, terapisë medikamentoze dhe, kur është e nevojshme, procedurave moderne minimisht invazive.

Një qasje multidisiplinare, që përfshin gjinekologun, urologun, fizioterapistin dhe mjekun e familjes, është shpesh mënyra më e mirë për të arritur rezultate afatgjata. Po aq e rëndësishme është edhe mbështetja nga familjarët dhe kujdestarët, veçanërisht tek pacientet me kufizime fizike ose çrregullime njohëse.

Diagnostikimi i hershëm dhe trajtimi i personalizuar mund të reduktojnë ndjeshëm simptomat, të parandalojnë komplikacionet dhe të ndihmojnë gratë e moshuara të ruajnë pavarësinë, dinjitetin dhe një cilësi më të mirë jete.

Këshilla nga Klinika Tradita

Në Klinikën Tradita besojmë se çdo grua, pavarësisht moshës, meriton të jetojë pa kufizimet që shkakton inkontinenca urinare. Nëse ju ose një familjare përballeni me këtë problem, mos e neglizhoni dhe mos u ndjeni në siklet të kërkoni ndihmë. Një vlerësim i plotë klinik mund të identifikojë shkakun e simptomave dhe të përcaktojë trajtimin më të përshtatshëm. Ndërhyrja në kohën e duhur jo vetëm që përmirëson kontrollin e urinimit, por edhe ruan pavarësinë, vetëbesimin dhe cilësinë e jetës.

Literaturë

1.         European Association of Urology (EAU). Guidelines on Non-neurogenic Female Lower Urinary Tract Symptoms. Versioni më i fundit.

2.         American Urological Association (AUA). Diagnosis and Treatment of Overactive Bladder (Non-Neurogenic) in Adults.

3.         National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Urinary Incontinence and Pelvic Organ Prolapse in Women (NG123).

4.         International Continence Society (ICS). Standardisation of Terminology of Lower Urinary Tract Function.

5.         American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin: Urinary Incontinence in Women.

6.         Wein AJ, Kavoussi LR, Partin AW, Peters CA. Campbell-Walsh-Wein Urology. 12th Edition.

7.         Abrams P, Cardozo L, Wagg A, Wein A. Incontinence. 6th International Consultation on Incontinence.

8.         Haylen BT, de Ridder D, Freeman RM, et al. An International Urogynecological Association (IUGA)/International Continence Society (ICS) Joint Report on the Terminology for Female Pelvic Floor Dysfunction. Neurourology and Urodynamics.

9.         Wagg A, Gibson W, Ostaszkiewicz J, et al. Urinary Incontinence in Older Women: Current Management and Future Directions.

10.       World Health Organization (WHO). Healthy Ageing and Integrated Care for Older People.

Ju keshillojme te merrni informacione profesionale nga!@

MOSHA E TRETE DHE INKONTINENCA