Anatomia e dyshemese pelvike femerore

Anatomia dyshemesë pelvike. Dyshemeja pelvike është një nga strukturat anatomike më të rëndësishme të trupit të gruas. Ajo përbën bazën e legenit dhe krijon një “hamak” muskulo-fibroz që mbështet organet pelvike, ruan funksionin normal të sistemit urinar, riprodhues dhe gastrointestinal, si dhe luan rol thelbësor në kontinencën urinare e fekale, funksionin seksual dhe procesin e lindjes. Për shkak të rolit të saj kompleks, çdo ndryshim në integritetin e muskujve, ligamenteve apo fascieve të dyshemesë pelvike mund të ndikojë ndjeshëm në cilësinë e jetës së gruas.

Anatomia dyshemesë pelvike tek femrat, dyshemeja pelvike është anatomikisht më e ndërlikuar sesa tek meshkujt, pasi duhet të mbështesë jo vetëm fshikëzën urinare dhe rektumin, por edhe vaginën dhe mitrën. Hapjet anatomike për uretrën, vaginën dhe rektumin e bëjnë këtë strukturë më të ndjeshme ndaj dëmtimeve, sidomos gjatë shtatzënisë, lindjes vaginale, menopauzës dhe plakjes.

Anatomia dyshemesë pelvike. Çfarë është dyshemeja pelvike?

Anatomia dyshemesë pelvike. Dyshemeja pelvike është një kompleks muskujsh, ligamentesh, fasciesh dhe indesh lidhëse që mbyll pjesën e poshtme të legenit. Ajo shtrihet nga simfiza pubike në pjesën e përparme deri te koksiku në pjesën e pasme dhe nga një tuberozitet iskiatik te tjetri në anët.

Anatomia dyshemesë pelvike. Anatomikisht, ajo funksionon si një platformë elastike dhe rezistente që:

●          mban organet pelvike në pozicionin e tyre normal;

●          kundërshton presionin intraabdominal;

●          siguron stabilitet gjatë lëvizjes;

●          koordinon urinimin dhe defekimin;

●          ndihmon gjatë aktivitetit seksual;

●          merr pjesë në procesin e lindjes.

Në kushte normale, dyshemeja pelvike kontraktohet automatikisht gjatë kollës, teshtimës, të qeshurit apo ngritjes së peshave për të parandaluar zbritjen e organeve pelvike dhe rrjedhjen e pavullnetshme të urinës.

Kufijtë anatomikë

Anatomia dyshemesë pelvike. Dyshemeja pelvike kufizohet nga struktura të forta kockore që krijojnë skeletin e legenit.

Përpara

●          Simfiza pubike.

Prapa

●          Koksiku (os coccygis).

Anash

●          Tuberozitetet iskiatike dhe degët e kockave pubike.

Sipër

●          Organet pelvike.

Poshtë

●          Perineumi.

Këto kufij anatomikë krijojnë një bazë të fortë mbi të cilën mbështeten të gjitha strukturat muskulore dhe ligamentare të dyshemesë pelvike.

Përbërja anatomike e dyshemesë pelvike

Anatomia dyshemesë pelvike. Dyshemeja pelvike nuk përbëhet vetëm nga muskuj. Ajo është një sistem kompleks që përfshin:

●          muskujt e diafragmës pelvike;

●          membranën perineale;

●          diafragmën urogjenitale;

●          fascien endopelvike;

●          ligamentet mbështetëse;

●          nervat;

●          enët arteriale dhe venoze;

●          indin lidhor.

Të gjitha këto komponentë funksionojnë si një njësi e vetme dhe sigurojnë mbështetje dinamike dhe statike për organet pelvike.

Muskujt e dyshemesë pelvike

Komponenti kryesor i dyshemesë pelvike është diafragma pelvike, e cila përbëhet kryesisht nga kompleksi muskulor levator ani dhe muskuli coccygeus (ischiococcygeus).

Muskuli Levator Ani

Levator ani është muskuli më i madh dhe më i rëndësishëm i dyshemesë pelvike. Ai përbën pjesën më të madhe të mbështetjes së organeve të legenit.

Ky muskul ndahet në tre pjesë kryesore.

1. Puborectalis

Puborectalis formon një lak muskulor rreth pjesës fundore të rektumit.

Funksionet kryesore janë:

●          ruajtja e këndit anorektal;

●          kontrolli i defekimit;

●          kontinenca fekale;

●          mbështetja e organeve pelvike.

Gjatë defekimit ky muskul relaksohet për të lejuar kalimin normal të feçeve.

2. Pubococcygeus

Ky është një nga muskujt më të rëndësishëm për shëndetin gjinekologjik.

Ai mbështet:

●          uretrën;

●          fshikëzën urinare;

●          vaginën;

●          qafën e mitrës;

●          mitrën.

Kontraktimi i tij gjatë kollës apo ngritjes së peshave ndihmon në parandalimin e inkontinencës urinare.

Ky muskul është gjithashtu ai që aktivizohet gjatë ushtrimeve Kegel.

3. Iliococcygeus

Është pjesa më posteriore e levator ani.

Megjithëse është më i hollë, ai ka funksione shumë të rëndësishme:

●          mbështet organet pelvike;

●          stabilizon legenin;

●          shpërndan presionin intraabdominal;

●          bashkëpunon me muskujt e tjerë për të parandaluar prolapsin.

Muskuli Coccygeus

Muskuli coccygeus ndodhet pas levator ani.

Funksionet e tij janë:

●          mbështetja e pjesës së pasme të dyshemesë pelvike;

●          stabilizimi i koksikut;

●          forcimi i diafragmës pelvike;

●          ruajtja e integritetit të legenit.

Së bashku me levator ani formon bazën muskulore të dyshemesë pelvike.

Fascia endopelvike

Përveç muskujve, organet pelvike mbështeten edhe nga fascia endopelvike.

Ajo është një rrjet kompleks indi lidhor që:

●          lidh organet me muret e legenit;

●          shpërndan forcat mekanike;

●          stabilizon fshikëzën urinare;

●          mbështet vaginën;

●          ndihmon në mbajtjen e mitrës në pozicionin anatomik.

Dobësimi ose dëmtimi i kësaj fascie është një nga mekanizmat kryesorë që çon në prolapsin e organeve pelvike.

Ligamentet mbështetëse

Ligamentet e legenit janë elementë pasivë që sigurojnë stabilitet afatgjatë të organeve pelvike.

Ligamentet më të rëndësishme janë:

●          ligamentet uterosakrale;

●          ligamentet kardinale (Mackenrodt);

●          ligamentet pubocervikale;

●          ligamenti pubouretral.

Këto struktura mbajnë mitrën, qafën e mitrës, vaginën dhe uretrën në pozicionin e tyre normal. Dobësimi i tyre pas lindjeve, menopauzës ose me kalimin e moshës mund të favorizojë zhvillimin e prolapsit.

Membrana perineale dhe diafragma urogjenitale

Në pjesën e përparme të dyshemesë pelvike ndodhet membrana perineale, një shtresë fibroze që mbështet uretrën dhe vaginën.

Ajo ka rol të rëndësishëm në:

●          stabilizimin e uretrës;

●          mbështetjen e murit anterior vaginal;

●          funksionin e sfinkterit uretral;

●          mbështetjen e organeve të përparme të legenit.

Kjo strukturë është veçanërisht e rëndësishme gjatë lindjes vaginale dhe në ruajtjen e kontinencës urinare.

Inervimi dhe furnizimi me gjak

Funksioni normal i dyshemesë pelvike varet nga një inervim dhe vaskularizim i mirë.

Nervi pudendal është nervi kryesor i kësaj zone. Ai kontrollon:

●          kontraktimin e muskujve të dyshemesë pelvike;

●          sfinkterin uretral;

●          sfinkterin anal;

●          ndjeshmërinë e perineumit dhe organeve gjenitale të jashtme.

Furnizimi me gjak realizohet kryesisht nga arteria pudendale e brendshme, degë e arteries iliake të brendshme, e cila siguron oksigjen dhe lëndë ushqyese për muskujt, ligamentet dhe indet përreth.

Anatomia e dyshemesë pelvike tek femrat është një sistem i integruar ku muskujt, ligamentet, fascia, nervat dhe enët e gjakut bashkëpunojnë për të garantuar mbështetjen e organeve pelvike dhe funksionimin normal të sistemit urinar, riprodhues dhe gastrointestinal. Njohja e kësaj anatomie është thelbësore për të kuptuar mekanizmat e zhvillimit të prolapsit të organeve pelvike, inkontinencës urinare dhe çrregullimeve të tjera urogjinekologjike.

 Organet që mbështeten nga dyshemeja pelvike dhe funksionet e saj tek femrat

Anatomia dyshemesë pelvike. Dyshemeja pelvike nuk është vetëm një strukturë anatomike pasive që mban organet në vend. Ajo është një sistem dinamik që punon vazhdimisht për të ruajtur ekuilibrin ndërmjet mbështetjes së organeve pelvike dhe funksioneve të tyre fiziologjike. Çdo ditë, muskujt dhe indet mbështetëse përballojnë forca të shumta të krijuara nga ecja, vrapimi, kollitja, teshtima, ngritja e peshave, urinimi, defekimi dhe aktiviteti seksual.

Nëse ky sistem funksionon normalisht, gruaja nuk është e vetëdijshme për punën që kryen dyshemeja pelvike. Kur ajo dobësohet ose dëmtohet, fillojnë të shfaqen simptoma si rrjedhja e urinës, ndjesia e rëndesës në vaginë, prolapsi i organeve pelvike ose vështirësitë gjatë urinimit dhe defekimit.

Organet që mbështeten nga dyshemeja pelvike

Anatomia dyshemesë pelvike

Tek femrat, dyshemeja pelvike mbështet katër organet kryesore të legenit:

●          fshikëzën urinare;

●          uretrën;

●          mitrën dhe vaginën;

●          rektumin.

Secili prej këtyre organeve ka marrëdhënie të ngushta anatomike me muskujt, fascien dhe ligamentet e dyshemesë pelvike.

1. Mbështetja e fshikëzës urinare

Fshikëza urinare ndodhet në pjesën e përparme të legenit, menjëherë pas simfizës pubike. Ajo mbështetet nga:

●          muskuli pubococcygeus;

●          fascia pubocervikale;

●          membrana perineale;

●          ligamentet pubouretrale.

Kur këto struktura janë të forta, qafa e fshikëzës dhe uretra qëndrojnë në pozicionin normal edhe gjatë rritjes së presionit brenda barkut.

Në rast dobësimi të mbështetjes, fshikëza mund të zbresë drejt vaginës duke krijuar cistocelën (prolapsin e fshikëzës). Kjo shoqërohet shpesh me:

●          ndjesi presioni vaginal;

●          urinim të shpeshtë;

●          zbrazje jo të plotë të fshikëzës;

●          inkontinencë urinare.

2. Mbështetja e uretrës

Uretra është kanali përmes të cilit eliminohet urina nga organizmi.

Mbështetja e saj realizohet nga:

●          muskuli pubococcygeus;

●          membrana perineale;

●          sfinkteri uretral;

●          ligamentet pubouretrale.

Kur presioni brenda barkut rritet gjatë kollës, teshtimës ose ngritjes së peshave, muskujt e dyshemesë pelvike kontraktohen automatikisht dhe mbajnë uretrën të mbyllur.

Nëse kjo mbështetje dobësohet, shfaqet inkontinenca urinare e stresit, një nga problemet më të zakonshme tek gratë pas lindjes dhe gjatë menopauzës.

3. Mbështetja e mitrës

Mitra ndodhet në qendër të legenit dhe mbahet në pozicion falë bashkëpunimit të muskujve dhe ligamenteve.

Strukturat kryesore mbështetëse janë:

●          levator ani;

●          ligamentet uterosakrale;

●          ligamentet kardinale;

●          fascia endopelvike.

Në kushte normale, këto struktura e mbajnë mitrën në një pozicion të qëndrueshëm, duke i lejuar asaj të përballojë ndryshimet që ndodhin gjatë shtatzënisë dhe lindjes.

Kur sistemi mbështetës dobësohet, mitra mund të zbresë gradualisht drejt vaginës, duke shkaktuar prolaps uterin. Simptomat përfshijnë:

●          ndjesinë e rëndesës në legen;

●          fryrje ose “top” në vaginë;

●          dhimbje mesi;

●          vështirësi gjatë urinimit ose defekimit;

●          shqetësime gjatë marrëdhënieve seksuale.

4. Mbështetja e vaginës

Vagina është një organ fibromuskular që mbështetet nga:

●          fascia pubocervikale (muri anterior);

●          fascia rektovaginale (muri posterior);

●          levator ani;

●          ligamentet uterosakrale;

●          ligamentet kardinale.

Këto struktura ruajnë formën dhe pozicionin e vaginës.

Dobësimi i tyre mund të çojë në:

●          prolaps të murit anterior vaginal;

●          prolaps të murit posterior;

●          prolaps të kupolës vaginale pas histerektomisë.

5. Mbështetja e rektumit

Rektumi ndodhet në pjesën e pasme të legenit.

Mbështetja e tij realizohet nga:

●          muskuli puborectalis;

●          fascia rektovaginale;

●          levator ani.

Puborectalis formon një lak rreth rektumit dhe krijon këndin anorektal, i cili është thelbësor për kontinencën fekale.

Dobësimi i këtyre strukturave mund të shkaktojë:

●          rektocelë;

●          inkontinencë fekale;

●          kapsllëk kronik;

●          vështirësi gjatë defekimit.

Anatomia dyshemesë pelvike. Funksionet kryesore të dyshemesë pelvike

1. Mbështetja e organeve pelvike

Funksioni më i rëndësishëm është mbajtja e organeve në pozicionin e tyre anatomik.

Muskujt dhe ligamentet krijojnë një bazë elastike që kundërshton gravitetin dhe presionin e vazhdueshëm të organeve të legenit.

2. Kontinenca urinare

Një funksion thelbësor i dyshemesë pelvike është kontrolli i urinimit.

Kur fshikëza mbushet, muskujt e dyshemesë pelvike dhe sfinkteri uretral qëndrojnë të kontraktuar, duke parandaluar rrjedhjen e urinës.

Gjatë urinimit, këta muskuj relaksohen për të lejuar zbrazjen normale të fshikëzës.

3. Kontinenca fekale

Dyshemeja pelvike bashkëpunon me sfinkterin anal për të kontrolluar eliminimin e feçeve dhe gazrave.

Puborectalis luan rol kyç në ruajtjen e këndit anorektal dhe në kontrollin e defekimit.

4. Funksioni seksual

Muskujt e dyshemesë pelvike ndikojnë drejtpërdrejt në shëndetin seksual të gruas.

Një dysheme pelvike e shëndetshme:

●          përmirëson tonusin vaginal;

●          rrit ndjeshmërinë gjatë marrëdhënieve seksuale;

●          ndihmon në arritjen e orgazmës;

●          redukton dhimbjen gjatë marrëdhënieve intime.

Dobësimi ose tensioni i tepërt i këtyre muskujve mund të shoqërohet me ulje të kënaqësisë seksuale ose dhimbje gjatë penetrimit.

5. Stabiliteti i trungut

Dyshemeja pelvike punon në mënyrë të koordinuar me:

●          diafragmën;

●          muskujt abdominalë të thellë (transversus abdominis);

●          muskujt multifidus të shtyllës kurrizore.

Së bashku, ato formojnë “bërthamën” (core) e trupit, e cila stabilizon shtyllën kurrizore gjatë lëvizjes dhe mbron nga dëmtimet.

6. Roli gjatë shtatzënisë dhe lindjes

Gjatë shtatzënisë, dyshemeja pelvike përballon një ngarkesë në rritje për shkak të peshës së fetusit, placentës dhe lëngut amniotik. Kjo kërkon që muskujt dhe ligamentet të përshtaten vazhdimisht për të ruajtur mbështetjen e organeve pelvike.

Gjatë lindjes vaginale, këta muskuj shtrihen ndjeshëm për të lejuar kalimin e foshnjës nëpër kanalin e lindjes. Pas lindjes, shumica e strukturave rikuperohen gradualisht, por në disa raste mund të mbeten dëmtime të muskujve, fascieve ose nervit pudendal, duke rritur rrezikun për prolaps të organeve pelvike dhe inkontinencë urinare në vitet e mëvonshme.

Prandaj, ruajtja e integritetit anatomik dhe funksional të dyshemesë pelvike është thelbësore për shëndetin urogjinekologjik të gruas në çdo fazë të jetës.

Çrregullimet e dyshemesë pelvike tek femrat, faktorët e rrezikut dhe diagnostikimi

Anatomia dyshemesë pelvike dhe rendesia e njohjes se saj

Një dysheme pelvike e shëndetshme është thelbësore për funksionimin normal të sistemit urinar, riprodhues dhe gastrointestinal. Prandaj Anatomia dyshemesë pelvike duhet te njihet me saktesi per te kuptuar difektet e ndryshme te dyshemese pelvike. Megjithatë, me kalimin e viteve, për shkak të shtatzënive, lindjeve, plakjes dhe faktorëve të tjerë, kjo strukturë mund të dobësohet ose të dëmtohet. Si pasojë, mund të zhvillohen çrregullime që ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës së gruas, duke shkaktuar shqetësime fizike, emocionale dhe sociale.

Çrregullimet e dyshemesë pelvike janë ndër problemet më të shpeshta gjinekologjike dhe urogjinekologjike. Megjithëse nuk janë kërcënuese për jetën, ato mund të kufizojnë aktivitetet e përditshme, marrëdhëniet intime dhe vetëbesimin e gruas.

Çrregullimet më të zakonshme të dyshemesë pelvike

1. Prolapsi i organeve pelvike

Anatomia dyshemesë pelvike dhe njohja e saj lejon te kuptohet sakte prolapsi. Prolapsi ndodh kur muskujt, fascia dhe ligamentet që mbështesin organet pelvike dobësohen dhe nuk arrijnë më t’i mbajnë ato në pozicionin normal. Si rezultat, një ose më shumë organe zbresin drejt vaginës.

Llojet më të zakonshme janë:

●          Cistocela – prolapsi i fshikëzës urinare.

●          Rektocela – prolapsi i rektumit drejt murit posterior të vaginës.

●          Enterocela – zbritja e zorrës së hollë në hapësirën vaginale.

●          Prolapsi uterin – zbritja e mitrës.

●          Prolapsi i kupolës vaginale – zakonisht pas histerektomisë.

Simptomat

●          Ndjesi rëndese ose presioni në legen.

●          Fryrje ose “top” në vaginë.

●          Dhimbje mesi.

●          Vështirësi gjatë urinimit.

●          Vështirësi gjatë defekimit.

●          Ndjesi se nuk zbrazet plotësisht fshikëza.

●          Shqetësime gjatë marrëdhënieve seksuale.

2. Inkontinenca urinare

Inkontinenca urinare është humbja e pavullnetshme e urinës dhe lidhet shpesh me dobësimin e dyshemesë pelvike.

Inkontinenca e stresit. Anatomia dyshemesë pelvike dhe njohja e saj ben qe te kuptohet sakte inkontinenca

Ndodh gjatë:

●          kollës;

●          teshtimës;

●          të qeshurit;

●          vrapimit;

●          ngritjes së peshave.

Shkaku kryesor është mungesa e mbështetjes së uretrës dhe qafës së fshikëzës.

Inkontinenca urgjente

Karakterizohet nga një nevojë e papritur dhe e fortë për të urinuar, e cila shpesh shoqërohet me rrjedhje të urinës para se gruaja të arrijë në tualet.

Inkontinenca mikse

Është kombinim i inkontinencës së stresit dhe asaj urgjente dhe është forma më e zakonshme tek gratë pas menopauzës.

3. Inkontinenca fekale

Dobësimi i muskujve të dyshemesë pelvike ose dëmtimi i sfinkterit anal mund të çojë në humbjen e kontrollit mbi eliminimin e feçeve ose gazrave.

Ky problem mund të shfaqet pas:

●          lindjeve të vështira;

●          ndërhyrjeve kirurgjikale;

●          dëmtimeve neurologjike;

●          plakjes.

4. Dhimbja kronike pelvike

Jo gjithmonë muskujt e dyshemesë pelvike janë të dobët. Në disa raste ata janë tepër të tensionuar (hipertonikë).

Kjo mund të shkaktojë:

●          dhimbje pelvike kronike;

●          dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale (dispareuni);

●          dhimbje gjatë urinimit;

●          dhimbje gjatë defekimit;

●          spazma muskulore.

Trajtimi shpesh përfshin fizioterapi të specializuar dhe teknika relaksimi.

5. Mosfunksionimi seksual

Muskujt e dyshemesë pelvike ndikojnë drejtpërdrejt në funksionin seksual.

Dobësimi ose tensioni i tepërt mund të shkaktojë:

●          ulje të ndjeshmërisë vaginale;

●          vështirësi në arritjen e orgazmës;

●          dhimbje gjatë penetrimit;

●          ulje të kënaqësisë seksuale.

Në shumë raste, rehabilitimi i dyshemesë pelvike ndihmon në përmirësimin e këtyre simptomave.

Faktorët e rrezikut

Lindja vaginale

Lindja është një nga faktorët më të rëndësishëm që mund të dëmtojë muskujt, fasciet dhe nervat e dyshemesë pelvike.

Rreziku rritet nëse:

●          foshnja ka peshë të madhe;

●          lindja është e zgjatur;

●          përdoren instrumente obstetrikale (forceps ose vakum);

●          ndodhin çarje të rënda perineale.

Shtatzënia

Edhe pa lindje vaginale, pesha e fetusit dhe ndryshimet hormonale gjatë shtatzënisë rrisin ngarkesën mbi dyshemenë pelvike.

Menopauza

Rënia e estrogjenit çon në:

●          dobësim të muskujve;

●          hollim të indeve;

●          ulje të elasticitetit të ligamenteve;

●          zvogëlim të mbështetjes së organeve pelvike.

Mosha

Me plakjen ndodh një humbje graduale e masës muskulore dhe elasticitetit të indeve, duke rritur rrezikun për prolaps dhe inkontinencë.

Mbipesha

Pesha e tepërt rrit vazhdimisht presionin mbi dyshemenë pelvike.

Sa më i lartë të jetë indeksi i masës trupore (BMI), aq më i madh është rreziku për çrregullime të saj.

Kapsllëku kronik

Sforcimi i përsëritur gjatë defekimit rrit presionin intraabdominal dhe me kalimin e kohës dobëson strukturat mbështetëse.

Kolla kronike

Kollitja e vazhdueshme, si te duhanpirëset ose gratë me sëmundje kronike të mushkërive, ushtron presion të përsëritur mbi dyshemenë pelvike.

Ngritja e peshave

Punët fizike të rënda ose ngritja e peshave pa teknikë të duhur mund të kontribuojnë në dobësimin progresiv të muskujve të legenit.

Ndërhyrjet kirurgjikale

Operacionet në legen, veçanërisht histerektomia, mund të ndryshojnë mbështetjen anatomike të organeve pelvike dhe të rrisin rrezikun për prolaps të kupolës vaginale.

Si diagnostikohen çrregullimet e dyshemesë pelvike?

Anatomia dyshemesë pelvike ndihmon shume ne diagnostikimin e crregullimeve te dyshemese pelvikeDiagnostikimi fillon me një anamnezë të detajuar dhe vazhdon me ekzaminimin fizik.

Anamneza

Mjeku pyet për:

●          simptomat urinare;

●          simptomat intestinale;

●          ndjesinë e rëndesës pelvike;

●          shtatzënitë dhe lindjet;

●          ndërhyrjet kirurgjikale;

●          sëmundjet kronike;

●          ndikimin e simptomave në jetën e përditshme.

Ekzaminimi gjinekologjik

Ekzaminimi fizik vlerëson:

●          forcën e muskujve të dyshemesë pelvike;

●          praninë dhe shkallën e prolapsit;

●          lëvizshmërinë e uretrës;

●          integritetin e perineumit;

●          kontraktimin vullnetar të muskujve.

Nëse është e nevojshme, përdoret sistemi POP-Q (Pelvic Organ Prolapse Quantification) për të klasifikuar prolapsin. Anatomia dyshemesë pelvike duhet patur parasysh.

Ekografia pelvike

Ekografia ndihmon në vlerësimin e:

●          fshikëzës urinare;

●          mitrës;

●          vezoreve;

●          urinës së mbetur pas urinimit;

●          disa ndryshimeve anatomike të dyshemesë pelvike.

Ekzaminimet funksionale

Në raste të përzgjedhura mund të rekomandohen:

●          studimet urodinamike për inkontinencën urinare;

●          rezonanca magnetike dinamike e legenit;

●          ultratingulli translabial ose transperineal;

●          elektromiografia e muskujve të dyshemesë pelvike.

Diagnostikimi i hershëm është thelbësor, pasi shumë çrregullime të dyshemesë pelvike mund të trajtohen me sukses me ushtrime të specializuara, fizioterapi, pessarë vaginalë ose trajtim kirurgjikal, në varësi të shkallës së problemit dhe nevojave individuale të pacientes.

Këshilla nga Klinika Tradita, klinike gjinekollogjike ne Durres

Në Klinikën Tradita besojmë se kujdesi për dyshemenë pelvike duhet të fillojë shumë përpara se të shfaqen problemet. Shumë gra kërkojnë ndihmë vetëm kur prolapsi ose inkontinenca urinare janë bërë të avancuara, ndërkohë që diagnostikimi i hershëm dhe masat parandaluese mund të ruajnë funksionin normal të dyshemesë pelvike për shumë vite.

1. Mos i neglizhoni simptomat e para

Nëse vini re:

●          rrjedhje të urinës gjatë kollës ose teshtimës;

●          ndjesi rëndese në fund të barkut;

●          fryrje ose “top” në vaginë;

●          urinim shumë të shpeshtë;

●          vështirësi në zbrazjen e fshikëzës;

mos prisni që simptomat të përkeqësohen. Një konsultë e hershme gjinekologjike mund të shmangë trajtime më të ndërlikuara në të ardhmen.

2. Mbani një peshë trupore të shëndetshme

Mbipesha rrit vazhdimisht presionin mbi dyshemenë pelvike. Humbja edhe e disa kilogramëve mund të ulë ndjeshëm simptomat e inkontinencës urinare dhe të ngadalësojë përparimin e prolapsit.

3. Forconi muskujt e dyshemesë pelvike

Ushtrimet Kegel janë një nga mënyrat më efektive për të ruajtur tonusin e muskujve të legenit.

Ato rekomandohen:

●          pas lindjes;

●          gjatë menopauzës;

●          pas ndërhyrjeve kirurgjikale (sipas këshillës së mjekut);

●          tek gratë me inkontinencë urinare të lehtë.

Është e rëndësishme që ushtrimet të mësohen dhe të kryhen me teknikën e duhur.

4. Shmangni kapsllëkun kronik

Sforcimi i vazhdueshëm gjatë defekimit rrit presionin mbi muskujt dhe ligamentet e legenit.

Për ta parandaluar:

●          konsumoni fibra çdo ditë;

●          pini mjaftueshëm ujë;

●          kryeni aktivitet fizik të rregullt;

●          mos shtyni nevojën për të shkuar në tualet.

5. Ngrini peshat në mënyrë korrekte

Nëse puna ose aktiviteti fizik kërkon ngritje peshash:

●          përkulni gjunjët dhe jo shpinën;

●          mbajeni peshën afër trupit;

●          shmangni mbajtjen e frymës gjatë ngritjes;

●          mos ngrini pesha më të mëdha sesa mund të përballoni.

6. Kujdes gjatë dhe pas shtatzënisë

Shtatzënia dhe lindja janë periudha që vendosin ngarkesë të madhe mbi dyshemenë pelvike.

Pas lindjes rekomandohet:

●          kontroll gjinekologjik;

●          fillimi gradual i ushtrimeve të dyshemesë pelvike;

●          shmangia e ngritjes së peshave të rënda në javët e para;

●          rikthimi progresiv në aktivitet fizik.

7. Mos e neglizhoni menopauzën

Rënia e estrogjenit dobëson indet mbështetëse të legenit. Nëse gjatë menopauzës shfaqen simptoma urinare ose prolaps, konsultohuni me gjinekologun për të vlerësuar trajtimin më të përshtatshëm.

8. Aktiviteti fizik është aleati juaj

Ecja, noti, Pilates dhe ushtrimet e forcës ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit të muskujve dhe stabilitetit të legenit. Megjithatë, aktiviteti duhet të jetë i përshtatur me gjendjen tuaj shëndetësore.

9. Kryeni kontrolle periodike

Edhe në mungesë të simptomave, kontrollet gjinekologjike periodike ndihmojnë në zbulimin e hershëm të ndryshimeve anatomike dhe funksionale të dyshemesë pelvike.

10. Kujdesuni për shëndetin tuaj në çdo moshë

Dyshemeja pelvike është një strukturë që punon çdo ditë për të mbështetur organet dhe për të ruajtur cilësinë e jetës. Kujdesi ndaj saj nuk duhet të fillojë vetëm kur shfaqen problemet, por duhet të jetë pjesë e kujdesit të përgjithshëm për shëndetin e gruas.

SHKURT BEJINI YZMET SHENDETIT TUAJ – INVESTONI TEK SHENDETI

Anatomia dyshemesë pelvike ju ben te kuptoni me sakte problemet e dyshemese pelvike

Pyetjet më të shpeshta (FAQ)

1. Çfarë është dyshemeja pelvike?

Është një kompleks muskujsh, ligamentesh dhe fasciesh që mbështet fshikëzën urinare, mitrën, vaginën dhe rektumin. (Anatomia dyshemesë pelvike duhet patur parasysh)

2. Cilat janë funksionet kryesore të saj?

Ajo mban organet pelvike në pozicionin normal, kontrollon urinimin dhe defekimin, kontribuon në funksionin seksual dhe ndihmon gjatë lindjes.

3. Pse dobësohet dyshemeja pelvike?

Shkaqet më të zakonshme janë shtatzënia, lindja vaginale, menopauza, plakja, mbipesha, kapsllëku kronik dhe ngritja e shpeshtë e peshave.

4. Cilat janë shenjat e para të dobësimit?

●          Rrjedhje urine gjatë kollës ose teshtimës.

●          Ndjesi rëndese në vaginë.

●          Urinim i shpeshtë.

●          Vështirësi gjatë urinimit ose defekimit.

●          Ndjesia e një mase që del nga vagina.

5. A mund të parandalohet prolapsi?

Jo gjithmonë, por rreziku mund të ulet me ushtrime të rregullta të dyshemesë pelvike, kontroll të peshës, trajtim të kapsllëkut dhe shmangie të ngritjes së peshave të rënda.

6. A janë ushtrimet Kegel të dobishme për të gjitha gratë?

Në shumicën e rasteve po, por ato duhet të kryhen me teknikën e duhur. Në disa gjendje, si muskujt tepër të tensionuar, mund të nevojiten ushtrime relaksuese dhe fizioterapi.

7. A ndikon menopauza në dyshemenë pelvike?

Po. Ulja e estrogjenit dobëson muskujt dhe indet lidhëse, duke rritur rrezikun për prolaps dhe inkontinencë urinare.

8. Si diagnostikohen çrregullimet e dyshemesë pelvike?

Me anamnezë, ekzaminim gjinekologjik, klasifikimin POP-Q dhe, kur është e nevojshme, me ekografi, studime urodinamike ose rezonancë magnetike.

9. A mund të trajtohen këto probleme pa operacion?

Po. Në fazat e hershme mund të përdoren ushtrimet Kegel, fizioterapia e dyshemesë pelvike, pessarët vaginalë dhe ndryshimet në stilin e jetesës. Kirurgjia rekomandohet kur trajtimet konservative nuk japin rezultat.

10. Kur duhet të konsultohem me gjinekologun?

Sa më shpejt që të shfaqen simptoma si rrjedhja e urinës, ndjesia e rëndesës pelvike, prolapsi vaginal, dhimbja gjatë marrëdhënieve seksuale ose vështirësitë në urinim dhe defekim.

Literatura

1.         Berek JS. Berek & Novak’s Gynecology. 16th Edition. Wolters Kluwer; 2020.

2.         DeLancey JOL. Anatomy and biomechanics of the pelvic floor. Obstetrics and Gynecology Clinics of North America.

3.         StatPearls Publishing. Pelvic Floor Dysfunction. Updated 2025.

4.         StatPearls Publishing. Pelvic Organ Prolapse. Updated 2025.

5.         American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin: Pelvic Organ Prolapse. Updated recommendations.

6.         International Continence Society (ICS). Terminology for Female Pelvic Floor Dysfunction.

7.         American Urogynecologic Society (AUGS). Pelvic Floor Disorders.

8.         Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Management of Pelvic Organ Prolapse in Women.

9.         Campbell-Walsh-Wein Urology. 12th Edition. Elsevier; 2021.

10.       Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 42nd Edition. Elsevier; 2020.

Per informacion profesional klikoni ne IUGA ACOG IUA